O πρόδρομος των ανθρώπων του Μειόκαινου βρέθηκε κοντά στην Θεσσαλονίκη στην Μακεδονία! Έζησε πριν 9.600.000 χρόνια!

  

  του Γ. Λεκάκη

Οι γεωλογικές εποχές:

• Το Μειόκαινο – η πρώτη γεωλογική εποχή της Νεογενούς Περιόδου, που εκτείνεται από 23.000.000 – 5.332.000 χρόνια πριν. Βρίσκεται ανάμεσα στο Ολιγόκαινο και στο Πλειόκαινο.
• Το Πλειόκαινο (Πλειόκαινος Εποχή) είναι η γεωλογική εποχή, η οποία εκτείνεται από τα 5.333.000 – 2.580.000 χρόνια πριν από σήμερα. Είναι η δεύτερη και νεότερη εποχή της Νεογενούς περιόδου της Καινοζωικής εποχής. Και
• Το Πλειστόκαινο[1] είναι η γεωλογική περίοδος από 2.588.000 – 11.700 χρόνια περίπου πριν.

Ως εκ τούτου, υλικό ανθρώπων του ΜΕΙΟΚΑΙΝΟΥ είναι πολύ σπάνιο.

Έως τώρα, κρανιακά θραύσματα ανθρώπων έλεγαν ότι έχουν βρεθεί στον Παλαιό Κόσμο.

Αλλά σε νέα εργασία, περιγράφεται ένα νέο δείγμα ουρανοπίθηκου (Ouranopithecus macedoniensis), το οποίο αποτελείται από:

• το δεξί μέρος του προσώπου ενός ενήλικου άνδρα,
• με ένα τμήμα του μετωπιαίου οστού,
• ένα τμήμα του αριστερού μέρους του προσώπου και
• την άνω γνάθο με πλήρη οδοντοφυΐα, εκτός από τον δεξιό γ΄ γομφίο.

Τα χαρακτηριστικά αυτού του δείγματος δεν συμφωνούν με αυτά του Σιβαπίθηκου[2] και των πονγκιδων / pongids / χιμπαντζήδων, αλλά είναι πιο πρωτόγονα από την πρόσφατη «ανθρωπιδική ομάδα» / hominid clade (γορίλλες, παν[3] και homo).

Τα οδοντικά χαρακτηριστικά διαφέρουν μορφολογικά και μετρικά από αυτά των πρόσφατων μεγάλων πιθήκων και ταιριάζουν καλύτερα με τον αυστραλοπίθηκο / Australopithecus afarensis. Ο «ουρανοπίθηκος ο μακεδονικός» – πλέον Ouranopithecus macedoniensis – φαίνεται έως τώρα να είναι ο καλύτερος υποψήφιος πρόδρομος των Ανθρώπων του Μειο-Πλειο-πλειστοκαινου (Australopithecus και Homo).

Αυτό το δείγμα ανακαλύφθηκε τον Σεπτέμβριο του 1989, στις αποθέσεις του ύστερου Μειόκαινου στην κεντρική Μακεδονία [G. K., L. de B. και C. B.(*)], και παρασκευάστηκε από τον O. K. στην Θεσσαλονίκη και τον G. Mouchelin στο Πουατιέ. Προέρχεται από το χωριό Ξηροχώρι[4] Θεσσαλονίκης στον κόκκινο ψαμμίτη, του σχηματισμού Νέας Μεσήμβριας Θεσσαλονίκης [5].

Το απολίθωμα αποτελεί ιδιοκτησία του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (αριθμός καταλόγου XIR-1). Το είδος έζησε κατά το ύστερο Μειόκαινο, περίπου 9.000.000 – 10.000.000 χρόνια πριν. Οι περισσότερες σύγχρονες χρονολογήσεις για το κοίτασμα του Ξηροχωρίου τοποθετούν το συγκεκριμένο εύρημα γύρω στα 9.600.000 χρόνια πριν. Για να δείτε το αυθεντικό δείγμα ή σχετικό υλικό, μπορείτε να απευθυνθείτε στο Γεωλογικό Τμήμα του ΑΠΘ, όπου διατηρούνται παλαιοντολογικές συλλογές του Τμήματος Γεωλογίας.

ΠΗΓΗ: L. de Bonis, G. Bouvrain, D. Geraads και G. Koufos(*) «New hominid skull material from the late Miocene of Macedonia in Northern Greece», Nature, vol. 345, σελ. 712 – 714, (1990), ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 21.6.1990.

• ΔΕΙΤΕ επίσης: Mel. Ioannidou (University of Tübingen), G. D. Koufos (Aristotle University of Thessaloniki), L. de Bonis (Université de Poitiers), K. Harvati (University of Tübingen), “Virtual reconstruction of the Ouranopithecus macedoniensis cranium (Miocene, Central Macedonia, Greece)”, researchgate, Νοέμ. 2016.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

[1] Ονομάζεται και Διλούβιος ή Εποχή των Παγετώνων. Μαζί με το Ολόκαινο αποτελούν το Τεταρτογενές.

[2] Ο Σιβαπίθηκος / Sivapithecus (ή «Πίθηκος του Σίβα») ή Ραμαπίθηκος, είναι ένα γένος εξαφανισμένων πιθήκων. Απολιθωμένα υπολείμματα ζώων που τώρα ανήκουν σε αυτό το γένος, χρονολογούμενα από 12.200.000 χρόνια στο Μειόκαινο, έχουν βρεθεί από τον 19ο αιώνα στους λόφους Σιβαλίκ της Κουρίας της Ινδίας – της ινδικής υποηπείρου – καθώς και στο Κουτς. Οποιοδήποτε από τα είδη αυτού του γένους μπορεί να ήταν ο πρόγονος των σύγχρονων ουρακοτάγκων. Σε ορισμένες πρώιμες ανακαλύψεις δόθηκαν τα ξεχωριστά ονόματα Ραμαπίθηκος (Πίθηκος του Ράμα) και Βραχμαπίθηκος (Πίθηκος του Βράχμα) και θεωρήθηκαν έως και πιθανοί πρόγονοι των ανθρώπων.

[3] Το γένος Pan αποτελείται από δύο σωζόμενα είδη: τον μπονόμπο και τον χιμπατζή. Ωστόσο, και τα δύο είδη αναφέρονται συλλογικά με τον γενικευμένο όρο χιμπαντζήδες.

[4] Χωριό, το οποίο υπάγεται στον Δήμο Χαλκηδόνος, 30 χλμ. από την πόλη της Θεσσαλονίκης, στον 40ό παράλληλο [40.802620819725824, 22.779414443857775]

[5] Κωμόπολη το οποίο υπάγεται επίσης στον Δήμο Χαλκηδόνος, στα βορειοδυτικά της Θεσσαλονίκης, στον 40ό παράλληλο [40.75120834494549, 22.768877927326077].

arxeion-politismou.gr