Ποια είναι η αρχαιολόγος για την οποία, όπως όλα δείχνουν, θα μιλάει όλος ο πλανήτης;Ποια είναι η ψυχή της ανασκαφής στην Αρχαία Αμφίπολη;

     

Επίσκεψη του Περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας Απόστολου Τζιτζικώστα και
του Αναπληρωτή Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού
Κώστα Τζαβάρα στο λόφο Καστά

     Τα βλέμματα της παγκόσμιας κοινότητας το τελευταίο δεκαπενταήμερο είναι στραμμένα στην Ελλάδα, αυτή τη φορά όχι για κάποιο οικονομικό, αλλά για ένα αρχαιολογικό θρίλερ. Με αγωνία όλος ο πλανήτης περιμένει τη μεγάλη αποκάλυψη του μυστικού του τάφου της Αρχαίας Αμφίπολης, μιας ανασκαφής που βρίσκεται σε εξέλιξη και έχει μπει στην τελική ευθεία.Ψυχή της ανασκαφής είναι η προϊστάμενη της ΚΗ' Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Αικατερίνη Περιστέρη,η οποία έχει αφοσιωθεί τα τελευταία χρόνια στην αρχαιολογική σκαπάνη στο λόφο Καστά με σκοπό να λύσει το αίνιγμα του Τύμβου!

       Η κυρία Περιστέρη μπορεί να έχει αναλάβει τη θέση αυτή το 2009 αλλά στην πραγματικότητα η εμπλοκή της με τον αρχαιολογικό χώρο της Αμφίπολης είναι παλαιότερη, αφού έχει συνεργαστεί στο παρελθόν ως επιστημονική συνεργάτιδα με τον σπουδαίο αρχαιολόγο Δημήτρη Λαζαρίδη, ο οποίος ξεκίνησε την πρώτη ανασκαφή το 1965 στην περιοχή.

Η επικεφαλής αρχαιολόγος κ.Περιστέρη με την σύζυγο του Πρωθυπουργού Γεωργία Σαμαρά
 και την Γ.Γ του Υπουργείου Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη

     

O Δημήτρης Λαζαρίδης στο τείχος
 της  Αρχαίας Αμφίπολης

      Η κυρία Περιστέρη  έχει  διηγηθεί πολλές ιστορίες για τις αντιδράσεις του Δημήτρη Λαζαρίδη στις κατά καιρούς ανακαλύψεις του, αλλά και για τον τρόπο που εκείνος αντιμετώπισε τη μεγαλειώδη ανακάλυψη του τάφου της Βεργίνας από τον Μανόλη Ανδρόνικο.

Φωτογραφία τραβηγμένη το 1979, από τον ίδιο τον Δ. Λαζαρίδη, που απεικονίζει ομάδα αρχαιολόγων που δούλευαν μαζί του. Η δεύτερη αριστερά είναι η Κ. Περιστέρη 

«Εγώ δεν κατάφερα να βρω την Ρωξάνη μου», φέρεται να είπε τότε με πικρία.

Aπό το 2009 προσηλωμένη στην αποκάλυψη του μεγάλου μυστικού της Αμφίπολης

      Από το 2009 η αρχαιολόγος είναι επικεφαλής μιας ομάδας που εργάζεται αδιάκοπα για τη λύση του μυστηρίου που κρύβει ο τάφος Καστά της Αρχαίας Αμφίπολης. Όλοι μιλούν για μια αρχαιολόγο που με τη   γνώση και την πείρα που έχει αποκομίσει  όλα αυτά τα χρόνια, είναι βαθιά αφιερωμένη και προσηλωμένη στον στόχο της: να αποκαλυφθεί επιτέλους η ταυτότητα του νεκρού που κρύβει ο τάφος.

     Aπό το 2009 και για τρία χρόνια η ανασκαφή περιορίζεται στο πρώτο επίπεδο, χωρίς η έρευνα αυτή να έχει εμφανή και ενδιαφέροντα αποτελέσματα. Το 2012 όμως, η κυρία Περιστέρη επιχειρεί να βρεθεί σε πιο χαμηλά στρώματα θέλοντας να ανακαλύψει τα όρια του τύμβου.

Ο Πρωθυπουργός στην Αμφίπολη

Ο Πρωθυπουργός στον Τύμβο Καστά στη Μεσολακκιά

Βρήκε τον μεγαλοπρεπή τύμβο

     Αρχικά, στις δύο περιμετρικές ζώνες που άνοιξε δεν φάνηκε να προκύπτει κάποιο επιθυμητό συμπέρασμα. Δεν συνέβη όμως το ίδιο και με την τρίτη ζώνη,όπου αποκαλύφθηκε στην αρχαιολόγο ένα μεγαλειώδες εύρημα, ο  λαμπρός και αριστοτεχνικός περίβολο του τύμβου. Χαρακτηριστικό είναι ότι μέχρι τότε ο τύμβος είχε ύψος 23 μέτρα, ενώ για να βρουν τον περίβολο, που ήταν πολύ βαθιά, οι αρχαιολόγοι χρειάστηκε να κατέβουν άλλα 12 μέτρα πιο κάτω, όπως κατά καιρούς έχει επισημάνει η ίδια η κ.Αικατερίνη Περιστέρη.

      Στο στάδιο αυτό της ανασκαφής, που είναι και ένα από τα πιο κομβικά σημεία της, η αρχαιολόγος βρίσκει έναν λίθινο δακτύλιο. Από εκεί και πέρα ανοίγει ο δρόμος για να αποκαλυφθεί ένας εκπληκτικής κατασκευής τοίχος ύψους τριών μέτρων, ο κτιστός περίβολος του τύμβου μήκους 60 μέτρων, εύρημα που σώζεται ατόφιο, ενώ το υπόλοιπο, με περίμετρο 500 μέτρων, είναι ξηλωμένο από τα αρχαία ακόμη χρόνια.

     Στο σημείο αυτό η αρχαιολόγος ζητά τη βοήθεια του αρχιτέκτονα Μιχάλη Λεφαντζή (ο οποίος από τότε αποτελεί σημαντικό μέλος της ομάδας της) που εργάζεται στα έργα αναστήλωσης της Ακρόπολης των Αθηνών και τυχαίνει να βρίσκεται εκείνη την περίοδο στην περιοχή.

      Οι δυο τους επιχειρούν να αναπαραστήσουν τον ταφικό περίβολο, ενώ μετά από αρκετή έρευνα συμπεραίνουν ότι το μνημείο του Λέοντα της Αμφίπολης συνδέεται άμεσα με τον τύμβο της περιοχής.

     Επιπλέον, η ψηφιακή σάρωση του 2013 αποκαλύπτει ότι ο περίβολος του τύμβου ήταν ένας «τέλειος κύκλος» και το μνημείο αποτελεί ένα ενιαίο σύνολο με το Λιοντάρι, που βρίσκεται περίπου πέντε χιλιόμετρα από τον τύμβο, κοντά στον ποταμό Στρυμόνα, όπου μεταφέρθηκε περίπου 400 χρόνια από την ανέγερσή του από τους Ρωμαίους για την κατασκευή φράγματος.

Η βοήθεια του Σαμαρά

     Η συνάντηση της αρχαιολόγου με τον Αντώνη Σαμαρά πριν από δύο εβδομάδες περίπου, λέγεται ότι ήταν η συνέχεια μιας σειράς επαφών που κρατά δυο χρόνια. Αφετηρία της γνωριμίας τους ήταν η εποχή που ο Αντώνης Σαμαράς ήταν ακόμη υπουργός Πολιτισμού, ενώ ο ίδιος -πάντα με βάση τις φήμες που κυκλοφορούν- χρειάστηκε πολλές φορές να μεσολαβήσει ώστε να λυθούν προβλήματα που προέκυψαν στη διάρκεια της ανασκαφής για να μπορεί να συνεχιστεί απρόσκοπτα.

Φειδωλή στις δηλώσεις 

Ξενάγηση Υπουργού Μακεδονίας-Θράκης
Θεόδωρου Καράογλου στην ανασκαφή

   Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της κυρίας Περιστέρη είναι ότι είναι φειδωλή στις δηλώσεις της. Και όχι για κάποιο άλλο λόγο πέραν του ότι δεν θέλει να παρεξηγηθεί κάτι από αυτά που λέει ή να μεταφερθεί διαφορετικά.




     Άλλωστε, κατά καιρούς η ίδια και η ομάδα της είναι αναγκασμένοι να διαψεύδουν διάφορους μύθους για το περιεχόμενο του τάφου - ένας από τους πιο ισχυρούς ότι εκεί είναι θαμμένος ο Μέγας Αλέξανδρος.

Εντυπωσιασμένη από τα μέχρι τώρα ευρήματα-Οι πρώτες δηλώσεις της αρχαιολόγου

   

       Η επικεφαλής αρχαιολόγος και η ομάδα της έχουν απομακρύνει, με άκρα προσοχή, χώματα τα οποία βρίσκονταν στο διάκενο και πίσω από τα αγάλματα των Σφιγγών, σε βάθος περίπου, δύο μέτρων και σε πλάτος ανάλογο της εισόδου του τάφου, ήτοι 4.50 μ. Έτσι, προχώρησε στο μεγαλύτερο τμήμα της η αποχωμάτωση του εσωρραχίου της θόλου.

   Ταυτόχρονα, αφαίρεσαν πέντε λιθόπλινθους, από την έκτη σειρά του τοίχου σφράγισης, με τη βοήθεια μηχανικού μέσου.

      Μετά την απομάκρυνσή τους,η αρχαιολόγος αντίκρισε το ανώτερο τμήμα του μαρμάρινου θυρώματος, το οποίο αποκαλύφθηκε κάτω από τη βάση των Σφιγγών,

    Καλύπτεται με fresco σε μίμηση Ιωνικού επιστυλίου. Φέρει διακόσμηση με κόκκινο, μπλε και μαύρο χρώμα.


 

    Αμέσως, κάτω από το Ιωνικό επιστύλιο, αποκαλύφθηκαν δύο Ιωνικά επίκρανα των παραστάδων της θύρας, επίσης επικαλυπτόμενα με fresco και επιζωγραφισμένα με τα ίδια χρώματα.


   

    «Δεν υπάρχει άλλος τέτοιος τάφος ούτε στην Ελλάδα, ούτε στα Βαλκάνια», τόνισε γεμάτη ενθουσιασμό. «Παλεύουμε για να γίνει σωστή δουλειά, θα χρειαστεί λίγος χρόνος, ίσως και ένας μήνας. Σήμερα αφαιρούμε πέτρες, συντηρούμε και σκάβουμε. Δεν είμαστε πολλοί αλλά είμαστε καλοί. Είναι δικαίωση για μένα και την ομάδα μου».

   

     Η αρχαιολόγος  ανέφερε πως το λιοντάρι, ο περίβολος και οι Σφίγγες μαρτυρούν πως πρόκειται για ένα «οικουμενικό μνημείο».

     Σε δηλώσεις της, η επικεφαλής της ανασκαφής στον τύμβο Καστά επιβεβαίωσε ότι η περίβολος του ταφικού μνημείου είναι έργο του Δεινοκράτη, όπως και ο τάφος, και χρονολογούνται το 325-300 π.Χ., ενώ διέψευσε τις πληροφορίες περί τριών τάφων, κρυμμένων πίσω από την είσοδο, λέγοντας πως πρόκειται για «παραφιλολογία».

       

       Σε ερώτηση του ΑΠΕ-ΜΠΕ εάν έχουν βρεθεί τα κεφάλια των Σφιγγών, η αρχαιολόγος απάντησε αρνητικά, διευκρινίζοντας ότι  «τα κεφάλια είναι ένθετα, άρα το πιθανότερο είναι να βρίσκονται πίσω».
     Σε ό,τι αφορά τα μέχρι στιγμής ευρήματα, σημείωσε: «Ήδη έχουμε τα σκαλοπάτια, το δάπεδο και τον τοίχο σφράγισης, ο οποίος είναι πολύ στέρεος και πρέπει σιγά – σιγά να τον αφαιρέσουμε και να βρούμε όλη την πρόσοψη. Οι Σφίγγες φαίνονται, η μία και το ένα μέρος της άλλης, γιατί έχουν αφαιρέσει κάποιες πέτρες στα ρωμαϊκά χρόνια και δεν μπόρεσαν να πάνε μακριά με έναν τέτοιο τοίχο σφράγισης».

     Ο τάφος της Αρχαίας  Αμφίπολης εκτιμά πως ήταν δύσκολο να συληθεί καθώς, όπως τόνισε, οι ογκώδεις πέτρες της εισόδου προστάτευσαν το μνημείο.Ακόμη πρόσθεσε, «μπορεί κάποιοι να αφαίρεσαν μερικούς λίθους στα ρωμαϊκά χρόνια, αλλά με έναν τέτοιο στέρεο τοίχο, δύσκολα θα είχε συληθεί!Ωστόσο η εξέλιξη της ανασκαφής θα δείξει εάν έχει συληθεί ο τάφος ή όχι!».

 

    Η κ.Περιστέρη  έχει αναλάβει να φέρει εις πέρας μια δύσκολη ανασκαφική εργασία!Εργάζεται καθημερινά από πολύ νωρίς το πρωί με πάθος,διακατέχεται από δύναμη,υπομονή και επιμονή!Όπως ανέφερε και η ίδια «βρισκόμαστε σε ιδιαίτερα κρίσιμο σημείο και απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή. Είμαστε σαν τους χειρουργούς. Πάμε σιγά σιγά. Η πορεία της ανασκαφής θα αποκαλύψει τι υπάρχει μέσα.»
Η κυρία Περιστέρη είχε εκδώσει δελτίο Τύπου με το οποίο ζητούσε πολύ ευγενικά από όλους να κάνουν υπομονή μέχρι να ολοκληρωθούν οι εργασίες. 
«Βρισκόμαστε μπροστά σε μία σημαντική εν εξελίξει αρχαιολογική ανασκαφή που πρέπει να ολοκληρωθεί απρόσκοπτα» αναφέρει η ανακοίνωση και καταλήγει: «Η υπηρεσία μας θα είναι στη διάθεση κάθε ενδιαφερομένου φορέα μόλις ολοκληρωθεί η κρίσιμη φάση της ανασκαφής που διεξάγεται ήδη».

     Ας σεβαστούμε το σπουδαίο έργο αλλά και την επιθυμία της κ.Περιστέρη και ας αφήσουμε την αρχαιολόγο να ολοκληρώσει το κρίσιμο στάδιο του ανασκαφικού της έργου!Στο σημείο αυτό ευχόμαστε ολόψυχα στην ίδια αλλά και σε όλη την ομάδα της  καλή επιτυχία και καλή δύναμη!