Νέα ελληνοϊσπανική έρευνα φωτίζει τα υδραγωγεία και αποκαλύπτει μια συνεχή ιστορία ζωής στην Αμφίπολη, από την αρχαιότητα έως τα νεότερα χρόνια
Μια σημαντική αλλά λιγότερο «εντυπωσιακή» αρχαιολογική έρευνα έφερε στο φως ένα κομμάτι της ιστορίας της Αμφίπολης που μέχρι σήμερα δεν είχε μελετηθεί σε βάθος. Η συνεργασία του Πανεπιστημίου της Γρανάδας (UGR) με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών, στο πλαίσιο του προγράμματος «Μελέτη των Υδραγωγείων της Αμφίπολης» (EAA/MYA), δημοσίευσε τα πρώτα αποτελέσματα από τρία χρόνια συστηματικής έρευνας γύρω από τα υδραγωγεία της αρχαίας πόλης.
Το πρόγραμμα ξεκίνησε το 2022 και αποτελεί σήμερα τη μοναδική ισπανική αρχαιολογική ομάδα που δραστηριοποιείται στη Βόρεια Ελλάδα. Η πρώτη φάση του έχει ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2027, ενώ ήδη εξετάζεται το ενδεχόμενο επέκτασης έως το 2032. Στόχος της έρευνας είναι η καταγραφή και η κατανόηση των υδραυλικών υποδομών που εξασφάλιζαν την ύδρευση της πόλης για περισσότερο από μία χιλιετία.
Σε αντίθεση με τις ανασκαφές που εστιάζουν σε εντυπωσιακά μνημεία, η συγκεκριμένη μελέτη στρέφεται σε κάτι πιο «αθόρυβο», αλλά εξίσου σημαντικό. Το νερό. Η Αμφίπολη, που ιδρύθηκε τον 5ο αιώνα π.Χ. ως αθηναϊκή αποικία, διέθετε από πολύ νωρίς οργανωμένο σύστημα ύδρευσης με κεραμικούς αγωγούς. Κατά τη ρωμαϊκή περίοδο, το σύστημα αυτό αναβαθμίστηκε με την κατασκευή λιθόκτιστου καναλιού μεγαλύτερης διατομής, ενώ η χρήση του συνεχίστηκε και στα βυζαντινά χρόνια.
Οι ερευνητές έχουν ήδη εντοπίσει τρεις βασικές φάσεις κατασκευής, που αντιστοιχούν στην Κλασική, τη Ρωμαϊκή και τη Βυζαντινή περίοδο. Αυτό σημαίνει ότι το δίκτυο ύδρευσης της πόλης δεν ήταν κάτι προσωρινό, αλλά ένα σύστημα που εξελισσόταν και προσαρμοζόταν στις ανάγκες των κατοίκων για περισσότερο από χίλια χρόνια. Μια τέτοια συνέχεια είναι σπάνια και ιδιαίτερα σημαντική για την κατανόηση της λειτουργίας μιας αρχαίας πόλης.
Η έρευνα, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στα ίδια τα υδραγωγεία. Κατά μήκος των διαδρομών που χαρτογραφήθηκαν, εντοπίστηκε μια μεγάλη ποικιλία αρχαιολογικών θέσεων, οι οποίες καλύπτουν σχεδόν όλο το χρονικό φάσμα της περιοχής. Από αγροτικούς οικισμούς της Κλασικής περιόδου και εγκαταστάσεις της Εποχής του Σιδήρου, μέχρι ελληνιστικά οχυρωματικά έργα, βυζαντινά κάστρα, οθωμανικά χωριά και ακόμη και χαρακώματα του Α΄ Π.Π. Με τον τρόπο αυτό, η μελέτη των υδραγωγείων μετατρέπεται ουσιαστικά σε μια ευρύτερη καταγραφή της ανθρώπινης παρουσίας στην περιοχή. Δεν πρόκειται απλώς για μια τεχνική έρευνα, αλλά για μια προσπάθεια να αποτυπωθεί η ζωή γύρω από το νερό και ο τρόπος με τον οποίο αυτό διαμόρφωσε την ανάπτυξη της πόλης.
Η τέταρτη ερευνητική αποστολή, που πραγματοποιήθηκε από τα τέλη Μαρτίου έως τις αρχές Απριλίου, επικεντρώθηκε στη συνέχιση της τοπογραφικής αποτύπωσης και στην καταγραφή νέων θέσεων. Στην ομάδα συμμετείχαν ερευνητές και φοιτητές από ισπανικά πανεπιστήμια, όπως το Πανεπιστήμιο της Σαλαμάνκα, αλλά και από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, ενισχύοντας τον διεθνή χαρακτήρα του εγχειρήματος.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η ευρύτερη διάσταση του προγράμματος, καθώς εντάσσεται σε μια προσπάθεια ενίσχυσης της ισπανικής παρουσίας στις κλασικές σπουδές στην Ελλάδα.
Το θέμα ανέδειξε η ισπανική ενημερωτική πύλη labrujulaverde.com, η οποία ειδικεύεται σε θέματα ιστορίας, αρχαιολογίας, επιστήμης και πολιτισμού, δημοσιεύοντας σχετικές φωτογραφίες από την έρευνα, που παραχωρήθηκαν από το Πανεπιστήμιο της Γρανάδας.
Παναγιώτης Σαββίδης - lionnews.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου