Τύμβος Καστά: Ο δρόμος της ντροπής προς ένα μνημείο παγκόσμιας ακτινοβολίας

  Δώδεκα χρόνια μετά την αποκάλυψη του Τύμβου Καστά, θα ασφαλτοστρωθεί επιτέλους ο δρόμος που οδηγεί στο μνημείο. Και μαζί με τα έργα άρχισαν, όπως ήταν αναμενόμενο, οι ανακοινώσεις και οι πανηγυρισμοί των τοπικών παραγόντων. Παρουσιάζεται περίπου ως επίτευγμα κάτι που θα έπρεπε να είχε γίνει εδώ και πολλά χρόνια.

Η σύγκριση είναι αμείλικτη. Το 2014 χρειάστηκαν μόλις 103 ημέρες για να αποκαλυφθεί ένα μνημείο που συγκέντρωσε το ενδιαφέρον ολόκληρου του κόσμου. Για να ξεκινήσουν οι εργασίες ασφαλτόστρωσης όμως προς αυτό, χρειάστηκαν δώδεκα ολόκληρα χρόνια. Οι άνθρωποι της ανασκαφής εργάστηκαν τότε με εξαντλητικούς ρυθμούς, μέσα σε δύσκολες συνθήκες, για να φέρουν στο φως ένα μοναδικό ταφικό μνημείο. Η τοπική διοίκηση χρειάστηκε περισσότερο από μία δεκαετία για να προχωρήσει στην έναρξη των διαδικασιών ενός έργου στοιχειώδους υποδομής. Πάντως είναι τραγικό το γεγονός ότι εδώ και δώδεκα χρόνια, ο επισκέπτης ήταν αντιμέτωπος με ένα χωματόδρομο της «κακιάς ώρας» που θα τον αποκαλούσαμε και κατσικόδρομο.

Αυτό όμως δεν μπορεί να παρουσιάζεται σήμερα ως επίτευγμα ή ως ένδειξη γρήγορων αντανακλαστικών. Αντιθέτως, αποτελεί απόδειξη μιας πολύχρονης καθυστέρησης. Δείχνει ποιες ήταν οι προτεραιότητες της δημοτικής αρχής όλα αυτά τα χρόνια και ποια θέση κατείχε σε αυτές ο Τύμβος Καστά. Προφανώς όχι την πρώτη.

Ένα μνημείο τέτοιας εμβέλειας εκτός από τις μελέτες και τις εργασίες στο εσωτερικό του χρειάζεται ασφαλή πρόσβαση, οργανωμένο περιβάλλοντα χώρο, υποδομές υποδοχής επισκεπτών, καθαριότητα, σήμανση και ένα συνολικό σχέδιο για την επόμενη ημέρα. Όλα αυτά δεν κατασκευάζονται την τελευταία στιγμή και ούτε αντιμετωπίζονται αποσπασματικά, λίγο πριν ανοίξουν οι πύλες του μνημείου στο κοινό.

Εύλογα, λοιπόν, γεννάται το ερώτημα, γιατί η δημοτική αρχή ενεργοποιείται τώρα; Τι άλλαξε έπειτα από τόσα χρόνια στασιμότητας; Η απάντηση ίσως βρίσκεται στο γεγονός ότι πλησιάζει η στιγμή κατά την οποία το Υπουργείο Πολιτισμού θα παραδώσει μέσα στο 2028 το μνημείο στο κοινό. Τότε οι ελλείψεις γύρω από τον Τύμβο δεν θα μπορούν πλέον να κρυφτούν. Θα είναι ορατές στους επισκέπτες, στους δημοσιογράφους και σε όλους όσοι γνωρίζουν καλά την περιοχή, αναμεσά τους και ο υπογράφων το παρών κείμενο.

Παράλληλα, σε περίπου δύο χρόνια η σημερινή διοίκηση του δήμου θα κριθεί από το σύνολο των πολιτών και όχι μόνο από το στενό εκλογικό της ακροατήριο. Αν ο Τύμβος Καστά άνοιγε στο κοινό με έναν ακατάλληλο δρόμο και χωρίς τις απαραίτητες υποδομές, η κριτική θα ήταν σφοδρή και απολύτως δικαιολογημένη. Επομένως το ίδιο το μνημείο επιβάλλει πλέον τους όρους της συνύφανσής του με όλα τα δίκτυα που αναπτύσσονται γύρω του (δήμο, δημόσιες υπηρεσίες, υποδομές, τοπική κοινωνία, επισκέπτες). Και αυτό δεν είναι δύσκολο να γίνει αντιληπτό. Η ασφαλτόστρωση λοιπόν, έρχεται ως απαίτηση που δημιουργεί το ίδιο το μνημείο, την κατάλληλη στιγμή για την πολιτική εικόνα της τοπικής διοίκησης. Για τον τόπο, όμως, έρχεται με καθυστέρηση δώδεκα ολόκληρων χρόνων.

Το σοβαρότερο ζήτημα δεν είναι όμως μόνο ο δρόμος. Οι ρυθμοί με τους οποίους κινήθηκε ο δήμος γεννούν αμφιβολίες για το κατά πόσο μπορεί να διαχειριστεί το βάρος που θα φέρει η ανάδειξη ενός μνημείου παγκόσμιας ακτινοβολίας. Όταν χρειάζονται δώδεκα χρόνια για μια βασική υποδομή, πώς θα αντιμετωπιστούν οι αυξημένες ανάγκες που θα προκύψουν με το άνοιγμα του Τύμβου; Υπάρχει σχέδιο για την κυκλοφορία, τη στάθμευση, την ασφάλεια, την καθαριότητα και την εξυπηρέτηση των επισκεπτών; Υπάρχει κάποιος συγκεκριμένος σχεδιασμός ώστε η επισκεψιμότητα να ωφελήσει ουσιαστικά την τοπική κοινωνία; Με αφορμή την καθυστέρηση των δώδεκα χρόνων δεν αποκλείεται, τα ερωτήματα που θέτουμε, να μείνουν ανταπάντησα για την επόμενη δωδεκαετία.

Η ασφαλτόστρωση του δρόμου όμως είναι ασφαλώς αναγκαία και θετική. Δεν αποτελεί, ωστόσο χάρη προς τους κατοίκους ούτε λόγο για θριαμβολογίες από κανένα εκπρόσωπο της τοπικής αυτοδιοίκησης και ανεξαρτήτου βαθμού. Είναι μια αυτονόητη υποχρέωση που θα εκπληρωθεί με απαράδεκτη καθυστέρηση. Οι δημότες έχουν μνήμη και όσοι παρακολουθούν στενά όσα συμβαίνουν στην περιοχή γνωρίζουν πολύ καλά πότε αποκαλύφθηκε το μνημείο στον Τύμβο Καστά και πόσα χρόνια έμεινε ο δρόμος στην ίδια κατάσταση.

Γι’ αυτό οι πανηγυρισμοί καλό θα ήταν να περιοριστούν. Μη θεωρείτε τους Έλληνες αφελείς. Γνωρίζουν πολύ καλά τι έχει συμβεί στον Καστά και έχουν πλήρη αντίληψη της κατάστασης. Όσο περισσότερο πανηγυρίζετε, τώρα για ένα χωματόδρομο, τόσο περισσότερο εκτίθεστε. Επιβάλλεται, λοιπόν, περισσότερη σεμνότητα, λιγότερες φωτογραφίες και, κυρίως, περισσότερη δουλειά. Διότι το πραγματικό ερώτημα δεν είναι ποιος θα εμφανιστεί σήμερα δίπλα στα μηχανήματα της ασφαλτόστρωσης. Το πραγματικό ερώτημα είναι ποιος θα αναλάβει την ευθύνη για τα δώδεκα χρόνια που χάθηκαν. Και η ευθύνη βρίσκεται στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Το μνημείο στον Καστά αποκαλύφθηκε σε 103 ημέρες. Η κατασκευή του δρόμου προς αυτόν για να αρχίσει, χρειάστηκαν δώδεκα χρόνια. Αυτή η σύγκριση από μόνη της, λέει όσα προσπαθούν να κρύψουν οι πανηγυρισμοί.

του Γιώργου Ροδάκογλου

thes.gr

Διαβάστε Περισσότερα...

Λίνα Μενδώνη: Aνάγκη δημιουργίας ενός ολοκληρωμένου σχεδίου ανάπτυξης - Η Αμφίπολη δεν είναι μόνο ο Τύμβος Καστά

 

Η υπουργός Πολιτισμού αναφέρεται στην ιστορική σημασία της Αμφίπολης, το αναπτυξιακό της μέλλον και την ανάγκη προστασίας του τοπίου

Το συνολικό όραμα για την ανάδειξη της Αμφίπολης ως ενός ενιαίου αρχαιολογικού και αναπτυξιακού προορισμού παρουσίασε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, κατά την επίσκεψή της στην περιοχή.

Η υπουργός υπογράμμισε ότι η Αμφίπολη δεν ταυτίζεται μόνο με τον Τύμβο Καστά, αλλά αποτελεί έναν αρχαιολογικό χώρο με τεράστια ιστορική διαδρομή και πολλαπλά μνημεία, τα οποία μπορούν να αποτελέσουν μοχλό ανάπτυξης για ολόκληρη την περιοχή.

«Η Αμφίπολη δεν είναι μόνο ο Λόφος Καστά»

Η κ. Μενδώνη στάθηκε στη συνολική αξία της αρχαίας πόλης, επισημαίνοντας:

«Άλλωστε η Αμφίπολη το έχουμε πει πάρα πολλές φορές δεν είναι μόνο ο Λόφος Καστάς και το Μνημείο, δεν είναι μόνο η ξύλινη γέφυρα, δεν είναι μόνο η Ακρόπολη, είναι όλα μαζί.

Η Αμφίπολη ήταν μια μεγάλη πόλη όχι μόνο την περίοδο του Μακεδονικού Βασιλείου αλλά πολύ πριν ήδη από την αρχαϊκή αρχαιότητα και ακολούθως από την κλασική αρχαιότητα.

Η πορεία της ιστορική έχει συνδεθεί με πολύ μεγάλες προσωπικότητες είτε ήταν ο Βρασίδας είτε ήταν ο Μέγας Αλέξανδρος και αργότερα οι επίγονοι. 

Είναι μια περιοχή όπου η γεωστρατηγική της σημασία ήταν εξαιρετικά σημαντική για τον αρχαίο κόσμο, είναι ένα σημείο το οποίο στην πραγματικότητα και μετά την εκστρατεία του Αλεξάνδρου και την αρχή της από εδώ συνδέει τον Δυτικό με τον Ανατολικό κόσμο.»

«Κάθε πολιτιστικό τοπόσημο είναι μοχλός ανάπτυξης»

Η υπουργός επανέλαβε ότι η αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς μπορεί να αποτελέσει σημαντικό αναπτυξιακό εργαλείο για τις τοπικές κοινωνίες.

«Κάθε πολιτιστικό τοπόσημο, κάθε σημαντικός πολιτιστικός πόρος, αυτομάτως ένας μοχλός ανάπτυξης.

Το Υπουργείο Πολιτισμού έχει την υποχρέωση και την αρμοδιότητα να αποδώσει αποκατεστημένα τα μείζονα αυτά μνημεία στην τοπική κοινωνία.

Από εκεί και πέρα είναι θέματα συλλογικά κυρίως των τοπικών κοινωνιών για το πόσο θα εκμεταλλευτούν με τη θετική έννοια του όρου, τη θετική έννοια της λέξης το συγκεκριμένο πολιτιστικό τοπόσημο για να προχωρήσουν σε μια αναπτυξιακή προοπτική.»

Αναπτυξιακό σχέδιο με σεβασμό στο περιβάλλον

Η κ. Μενδώνη υπενθύμισε ότι ήδη από το 2014 είχε τεθεί η ανάγκη δημιουργίας ενός ολοκληρωμένου σχεδίου ανάπτυξης για την περιοχή, ξεκαθαρίζοντας ότι η αξιοποίηση της Αμφίπολης δεν μπορεί να γίνει εις βάρος του φυσικού περιβάλλοντος.

«Άλλωστε από το 2014 είχαμε συζητήσει όταν ανεσκάφη το μνημείο και πολύ πριν συνειδητοποιήσουμε όλη την τεράστια του αξία, γιατί έχουμε προχωρήσει πολύ, είναι πολύ πιο σημαντικά αυτά τα οποία πλέον διαβάζουμε στο μνημείο από αυτά τα οποία πιστεύαμε το 2014.

Είχαμε πει από τότε ότι θα πρέπει σε επίπεδο Δήμου, Περιφέρειας με την υποστήριξη της κεντρικής κυβέρνησης να δημιουργηθεί ένα αναπτυξιακό πλάνο για την περιοχή.

Όμως, ανάπτυξη σε ένα τέτοιο χώρο δεν σημαίνει χτίζω δεξιά και αριστερά.

Η περιοχή, το περιβάλλον, πρέπει να κρατηθεί αυστηρά αλώβητο, γιατί ένα από τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της περιοχής είναι αυτό ακριβώς.

Άρα έχει αυτή τη δυναμική η Αμφίπολη όπως την έχει κάθε μεγάλο αρχαιολογικό μνημείο.»

.evimaserres.gr

Διαβάστε Περισσότερα...

ΑΝΑΚΑΛΥΦΘΗΚΕ ΤΑΦΟΣ ΘΕΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥ ΗΓΕΜΟΝΑ ΤΩΝ ΘΡΑΚΩΝ ΔΙΠΛΑ ΣΕ ΜΑΥΣΩΛΕΙΟ 1.700 ΕΤΩΝ

Ένα συναρπαστικό ταξίδι στο παρελθόν φέρνει στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη στη γειτονική Βουλγαρία.

Οι πρόσφατες ανασκαφές στον εμβληματικό αρχαιολογικό χώρο του Περπερικόν αποκαλύπτουν μυστικά αιώνων, ρίχνοντας νέο φως στις ταφικές παραδόσεις και τη λατρεία των αρχαίων Θρακών.

Αρχαιολόγοι στο Περπερικόν της νότιας Βουλγαρίας έφεραν στο φως ένα κυκλικό μαυσωλείο πλάτους οκτώ μέτρων, δίπλα σε λαξευτούς τάφους που συνδέονται με τη λατρεία θεοποιημένου ηγεμόνα των Θρακών.

Μια εντυπωσιακή πομπή μνημείων στον δρόμο προς την Ακρόπολη

Το μαυσωλείο που ήρθε πρόσφατα στο φως χρονολογείται, σε γενικές γραμμές, μεταξύ του 3ου και του 5ου αιώνα μ.Χ.

Χτισμένο πάνω σε ένα τέλειο κυκλικό σχέδιο, διαθέτει μια επιμελώς κατασκευασμένη είσοδο με προσανατολισμό προς τα ανατολικά, η οποία είναι διακοσμημένη με περίτεχνα δουλεμένα λίθινα στοιχεία.

Πρόκειται για το ενδέκατο κυκλικό μαυσωλείο που εντοπίζεται στο Περπερικόν κατά τις τελευταίες έξι ανασκαφικές περιόδους.

Αντί να στέκονται μεμονωμένα, τα μνημεία αυτά σχηματίζουν μια εντυπωσιακή πομπή κατά μήκος του κεντρικού δρόμου που κάποτε οδηγούσε στην οχυρωμένη ακρόπολη της πόλης.

Ο καθηγητής Νικολάι Οβτσάροφ, διευθυντής των ανασκαφών στο Περπερικόν, δήλωσε ότι η συγκέντρωση αυτών των ροτόντων-μαυσωλείων της Ύστερης Ρωμαϊκής περιόδου δεν έχει ανάλογο πουθενά αλλού στον ρωμαϊκό κόσμο.

Ο ισχυρισμός αυτός αποτελεί την ερμηνεία της ανασκαφικής ομάδας, ωστόσο ο αριθμός και η διάταξη των δομών αυτών διαφοροποιούν ξεκάθαρα το Περπερικόν από τα πιο συμβατικά επαρχιακά νεκροταφεία.

Μια νεκρόπολη αποκλειστικά για την ελίτ

Τα κυκλικά οικοδομήματα αποτελούσαν μέρος της λεγόμενης «Area Sacra», ή Ιερής Ζώνης, στη νότια συνοικία στο Περπερικόν. Οι ανασκαφές έδειξαν ότι η συγκεκριμένη περιοχή δεν είχε κυρίως οικιστικό χαρακτήρα κατά τη ρωμαϊκή περίοδο.

Αντίθετα, φιλοξενούσε ναούς, μνημειώδεις τάφους και τελετουργικά κτίρια, τοποθετημένα δίπλα στον δρόμο που οδηγούσε στην καρδιά της πόλης.

Παλαιότερες έρευνες είχαν εντοπίσει δέκα τάφους της Ύστερης Ρωμαϊκής περιόδου στη συγκεκριμένη περιοχή, οι οποίοι προφανώς είχαν κατασκευαστεί για μέλη της τοπικής αριστοκρατίας και των αρχουσών οικογενειών.

Οι απλοί κάτοικοι θάβονταν σε ένα ξεχωριστό νεκροταφείο, στους ανατολικούς πρόποδες του λόφου.

Αυτός ο διαχωρισμός μετέτρεψε την πορεία προς την ακρόπολη σε ένα εξαιρετικά ορατό τοπίο θρησκείας, καταγωγής και κοινωνικής ισχύος. Η διάταξη αυτή θυμίζει τη χρήση των δρόμων έξω από τις μεγάλες ρωμαϊκές πόλεις, όπου οι τάφοι των εξεχουσών οικογενειών τοποθετούνταν σε σημεία ορατά από τους ταξιδιώτες.

Στο Περπερικόν, ωστόσο, η επαναλαμβανόμενη χρήση της κυκλικής αρχιτεκτονικής εμφανίζεται ασυνήθιστα πυκνή.

Ο Οβτσάροφ άφησε να εννοηθεί ότι η προτίμηση στις ροτόντες ίσως αντανακλούσε το σχήμα ενός κυκλικού ιερού στην τοποθεσία, το οποίο η παράδοση συνδέει με τον Διόνυσο.

Ο ίδιος, πάντως, τόνισε ότι η σύνδεση αυτή παραμένει υποθετική.

Η ευρύτερη Ιερή Ζώνη περιλαμβάνει επίσης οικοδομήματα που η ανασκαφική ομάδα ερμηνεύει ως ναούς αφιερωμένους στον Μίθρα, στον Θράκα Ιππέα, στον οίνο και σε μια ηλιακή θεότητα.

Μια μεγάλη ροτόντα με διπλό δακτύλιο, η οποία ήρθε στο φως το 2025, περιείχε μια κεντρική εστία, τέφρα και ένα σημείο για την καύση θυμιάματος, οδηγώντας τους αρχαιολόγους στο συμπέρασμα ότι συνδεόταν με την ηλιακή λατρεία κατά τη ρωμαϊκή περίοδο.

Ένας τάφος για έναν ηγεμόνα που έγινε ήρωας

Κοντά στο νέο μαυσωλείο της Ύστερης Ρωμαϊκής περιόδου, οι αρχαιολόγοι ανέφεραν δύο πολύ παλαιότερους τάφους, λαξευμένους απευθείας στην κορυφή ενός προεξέχοντος βράχου.

Η μορφή τους θυμίζει το μνημειώδες λαξευτό συγκρότημα στο Τατούλ, το οποίο είναι ευρύτερα γνωστό ως ο «Τάφος του Ορφέα». Τέτοια μνημεία ερμηνεύονται συχνά ως ηρώα — ιερά χτισμένα γύρω από τον τάφο ή τη συμβολική κατοικία ενός ηγεμόνα, ιερέα ή προγονικού ήρωα, ο οποίος λατρευόταν μετά τον θάνατό του.

Για τους Θράκες, η βασιλική εξουσία μπορούσε να επεκταθεί και πέρα από τον τάφο.

Ένας νεκρός ηγεμόνας μπορούσε να μεταμορφωθεί σε έναν ηρωικό διάμεσο ανάμεσα στον ανθρώπινο και τον θεϊκό κόσμο, ενώ οι τελετουργίες που πραγματοποιούνταν στον τάφο του διατηρούσαν τόσο το ιερό του καθεστώς όσο και τη νομιμότητα των μεταγενέστερων ελίτ.

Παρόμοιοι λαξευτοί τάφοι που ανακαλύφθηκαν στο Περπερικόν το 2010 χρονολογήθηκαν, μέσω της κεραμικής, στον 11ο ή 10ο αιώνα π.Χ. Τα στοιχεία από εκείνο το συγκρότημα έδειξαν ότι οι τελετές συνεχίζονταν για αιώνες· ένα νόμισμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου υποδηλώνει ότι η λατρεία παρέμενε ενεργή κατά την ελληνιστική περίοδο.

Η πρόσφατη ανασκαφή δεν έχει ακόμη διευκρινίσει εάν οι τελευταίες δομές αποτελούν ξεχωριστούς τάφους ή μια περαιτέρω έρευνα του ήδη γνωστού συγκροτήματος.

Το Περπερικόν καταλαμβάνει έναν βραχώδη λόφο ύψους 470 μέτρων στην Ανατολική Ροδόπη, περίπου 20 χιλιόμετρα βορειοανατολικά του Κάρτζαλι.

Οι δρόμοι, οι θάλαμοι, τα ιερά και τα οχυρωματικά του έργα λαξεύτηκαν επανειλημμένα στον φυσικό βράχο, καθώς η τοποθεσία εξελίχθηκε από προϊστορικό λατρευτικό κέντρο σε θρακικό ιερό, ρωμαϊκή πόλη, πρώιμο χριστιανικό επισκοπικό κέντρο και μεσαιωνικό φρούριο.

Η συνύπαρξη των βασιλικών τάφων προϊστορικού τύπου και των υστερορωμαϊκών αριστοκρατικών μαυσωλείων αποκαλύπτει τώρα κάτι πολύ πιο διαχρονικό: για γενιές που τις χώριζε περισσότερο από μία χιλιετία, η νότια πρόσβαση του Περπερικόν παρέμεινε ένας τόπος όπου συνέκλιναν η πολιτική εξουσία, η ιερή μνήμη και η απόδοση τιμών στους ισχυρούς.

Πηγή: enikos

Διαβάστε Περισσότερα...

Μέγας Αλέξανδρος και Αριστοτέλης

   της Π. Γρηγοράκου

Στο Μουσείο Ερμιτάζ στην Αγια Πετρούπολη υπάρχει ένα βιβλίο με τον τίτλο ‘’Παιδεία’’. Το είχε παραγγείλει η βασίλισσα Αικατερίνη η Μεγάλη για να διδαχθεί στους πρίγκηπες, εξ ων ο ένας έφερε το όνομα Αλέξανδρος, όπως αλλωστε πολλοί πρίγκηπες και βασιλείς της Ευρώπης και άλλων περιοχών, την εποχή εκείνη:

• Το πρώτο μέρος του βιβλίου αναφέρεται στην Φιλοσοφία του Αριστοτέλη,
• το δεύτερο στον Μ. Αλέξανδρο.

Σκοπός ήταν να πάρουν οι πρίγκηπες της Ρωσίας σωστά παραδείγματα και σωστή Παιδεία για τις μελλοντικές στους υποχρεώσεις. Γιατί σε όλες σχεδόν της βασιλικές Αυλές ο Αλέξανδρος εθεωρείτο ως ο κατ’ εξοχήν σπουδαίος Στρατηλάτης, ως Συνετός Βασιλεύς και ως κατ’ εξοχήν Ιππότης, στοιχεία σημαντικά για την τότε εποχή.

Γι’ αυτόν τον λόγο, το βιβλίο του λεγόμενου Ψευδοκαλισθένη με τίτλο ‘’Το Μυθιστόρημα του Αλεξάνδρου’’, κυκλοφόρησε στον Μασαίωνα στις περισσότερες χώρες του κόσμου, όπου μεταφράστηκε και αναδομήθηκε ανάλογα την χώρα και μπήκε στους θρύλους της στους οποίους ενσωματώθηκε. Ορισμένες χώρες μάλιστα, όπως η Περσία, οικειοποιήθηκαν τον Μέγα Αλέξανδρο, ώστε τον νομιμοποίησαν ως νόμιμο βασιλιά τους («Περσικά Έπη», Φερντουσί και Νιζαμί, 10ος – 13ος αι.). Σε ορισμένους θρύλους στην ευρύτερη Ανατολή, υπάρχει στις γραφές τους έως σήμερα, ο Αλέξανδρος, ως Ήρως και Βασιλιάς του Κόσμου, και στο Κοράνι ακόμα, ο Ισκαντάρ-Δουλκαρνέιν, ο Δικέρατος (Σουράτ 18), ‘’Βασιλιάς Ανατολής και Δύσης’’ και ‘’Προφήτης Δικαιοσύνης’’, «που νίκησε τους κακούς λαούς και προστάτεψε τους καλούς».

Οι βασίλισσες της Περσίας στα πόδια του Μεγαλου Αλεξάνδρου / The Queens of Persia at the Feet of Alexander, του Charles Le Brun, 1661.

Σε πολλά παλλάτια της Ευρώπης υπήρχε μία ταπισερί, σήμερα είναι στα Μουσεία, που εικόνιζε την στιγμή που ο Αλέξανδρος μπαίνει στην Σκηνή του Δαρείου για να δει τι άφησε πίσω του ο Πέρσης βασιλιάς, φεύγοντας βιαστικά από την Μάχη της Ισσού [στην Κιλικια] την οποίαν έχασε. Βρήκε εκεί την οικογένεια του Δαρείου, μητέρα, σύζυγο, κόρες και το χαρέμι του. Η μητέρα του Δαρείου, Σισίγαμβρις, έπεσε στα πόδια του Αλεξάνδρου παρακαλώντας τον να μην σκοτώσει τις γυναίκες, όπως ήταν συνήθεια για κάθε νικητή την εποχή εκείνη. Ο Αλέξανδρος σήκωσε ευγενικά την Σισιγάμβριδα (έτσι ακριβώς δείχνουν οι ταπισερί) και την καθησύχασε λέγοντας ότι κανείς δεν θα τις πειράξει και στο εξής θα είναι όλες τους «η Βασιλική του οικογένεια». Όπως και έγινε με τέλεια ιπποσύνη που έμεινε στις μετέπειτα μνήμες.

Στους Μύθους της Γαλλίας, όπως ‘’les Chansons de Roland’’ και ο ξακουστός ‘’Cid’’, ο Αλέξανδρος λαμβάνει μέρος στις μάχες ως Ιππότης, όπως και σε μύθους πολλών χωρών της εποχής.

Λαοί της Κεντρικης Ασίας (Αφγανιστάν, Πακιστάν, οι Παστούν, οι Καλάς, κ.ά.) επαίρονται ακόμα ότι είναι απόγονοι του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Στην Ινδονησία (πόλη Πάλεμπαγκ στην Σουμάτρα) υπάρχει κενοτάφιο του Αλεξάνδρου ως ‘’Βασιλιά του Κόσμου’’ και υπήρξε επίσης βασίλειο (13ος αιών, Δυναστεία Σιριβίζαγια στην Σουμάτρα) που κράτησε 3 αιώνες, από εμπόρους της τότε εξελληνισμένης Κ. Ασίας, ως ‘’απόγονοι’’ του Αλεξάνδρου, υιοθετώντας το όνομα Ισκάντερ (Αλέξανδρος). Οι θρύλοι του Ιskander-Αλεξάνδρου γέμισαν όλα τα νησιά της περιοχής, μπαίνοντας μέσα στους δικούς τους Μύθους, Μαλαισία, Ιάβα, Βόρνεο, κλπ. κλπ. 

Τί είναι αυτό στον χαρακτήρα του Μ. Αλεξάνδρου που τον κάνει σεβαστό από λαούς που κατέλαβε ή χώρες που ποτέ δεν πήγε; Μία απάντηση δίνει ίσως η γνωστή σε όλους φράση που είπε ο Αλέξανδρος ‘’ο πατέρας μου μου έδωσε την ζωή και ο δάσκαλος μου με δίδαξε το ευ ζην ’’, δηλ. πώς να έχω μία ευγενή ζωή, με την ευρύτερη έννοια, αξιοπρεπή και με Αρετή.

Τί ακριβώς δίδαξε ο Αριστοτέλης τον Αλέξανδρο ώστε να αποφέρει αυτό το αποτέλεσμα, ως του σημαντικότερου Βασιλιά στον Κόσμο του οποίου την μνήμη κρατά η Ανθρωπότητα έως σήμερα; Και να αναφέρεται στους θρύλους η Ευγένεια ή η Ιπποσύνη του και επίσης η Στρατηγική του Αξία να διδάσκεται στις Στρατιωτικές Σχολές ανά τον κόσμο;

Ο Ισοκράτης στις επιστολές του στον Φίλιππο, έγραφε «ότι ο Αριστοτέλης διδάσκει Φιλοσοφίες και “Ιλιάδα”, πεπερασμένα θέματα που δεν χρησιμεύουν στην νεότερη εποχή και στην καθημερινότητα». Αλλά και ο Αριστοτέλης σκεφτόταν κάτι ανάλογο για τον Πλάτωνα ‘’που προσπάθησε, εις μάτην, να κάνει με την Φιλοσοφία του, τον Διονύσιο των Σαρακουσών έναν Βασιλιά-Φιλόσοφο’’. Ερώτηση: Χρειάζεται λοιπόν ακόμα η Φιλοσοφία;

Τί δίδαξε τελικά ο Αριστοτέλης στον Αλέξανδρο ώστε να έχει τέτοια επίπτωση; Τί συγκράτησε ο Αλέξανδρος και Τί επιρροή είχε η διδαχή του Αριστοτέλη στον Αλέξανδρο;

Ο Αριστοτέλης ήταν Φιλόσοφος, Ψυχολόγος, Ρήτωρ, Ηθικολόγος, Πολιτικός Επιστήμων, Βιολόγος, Κριτικός τέχνης… Θεωρείται επίσημα ότι έβαλε τις Βάσεις της Δυτικής πνευματικής σκέψης και δομής. Mε ανάλυση, προσδιορισμό και ταξινόμηση των διαφόρων τομέων γνώσης, έβαλε τις βάσεις των νεώτερων Επιστημών και της Φιλοσοφίας. Μέσα του ‘’μιλούσαν‘’ ακόμα ο Σωκράτης και ο Πλάτων. Δίδασκε: Επιστημονική έρευνα, φιλοσοφική σκέψη, μεθοδική ανάλυση, Πολιτική, το Ιδανικό Κράτος, την αγάπη στην Φύση, την Λογική, την Ποιότητα σε όλα και την Αρμονία. Η Παιδεία είναι υποχρέωση του κράτους, το ιδεώδες είναι η ελληνική Πόλις-Κράτος όπου υπάρχει Παιδεία και υπακοή στους νόμους και την δικαιοσύνη… Και η Μουσική είναι απαραίτητη στην ηρεμία της σκέψης. Επιστήμες, ως και Αστρονομία, Φύση, Ιστορία και Κοινωνία, και απλή χρήσιμη Ιατρική, όλα αυτά είναι μία πλούσια Παιδεία που πήρε ο Αλέξανδρος και η οποία δημιουργεί Λογική σκέψη και προσεκτική Κρίση. «Nα έχεις λογικά επιχειρήματα λογικές προτάσεις, να έχεις ρητορική καλή ώστε να συνομιλείς και να επιτυγχάνεις συμφωνίες με τον απέναντι. Σημασία να δίνεις και στην παρατηρητικότητα και σε κάθε λεπτομέρεια»… σημαντικό αποτέλεσμα-απόδειξη ο Βουκεφάλας!.. όταν με παρατηρητικότητα πέτυχε ο Αλέξανδρος να δαμάσει το άλογο!

Αυτό είναι παιδεία στο υψηλό επίπεδο που έδωσε ο σπουδαίος Δάσκαλος στο παιδί Αλέξανδρο, σε μία ηλικεία 15-16 ετών, που είναι η καλύτερη για την αφομοίωση της γνώσης.

Είναι διδασκαλία που κάνει γέφυρα μεταξύ του στερεοτύπου της Φιλοσοφίας και της πραγματικότητας. Είναι Φιλοσοφία που βοηθά τον άνθρωπο να υλοποιεί σκέψεις και ιδέες… Δημιουργεί επίσης κινητικότητα στο μυαλό και δυνατότητα αντιμετώπισης δύσκολων καταστάσεων με την λιγότερη ζημιά.

Η σωστή Παιδεία είναι Πολιτισμός! Αυτά δίδαξε ο Αριστοτέλης.

Αυτή η παιδεία δημιουργεί επίσης περιέργεια και έφεση για γνώση, για ανακάλυψη… και για κατάκτηση… και για γνώση της Πολεμικής Τέχνης.

Η «Ιλιάς» είναι το βιβλίο που έδωσε ο Αριστοτέλης στον Αλέξανδρο, που το είχε πάντα μαζί του και έπαιξε μεγάλο ρόλο στην ζωή του. Εκεί έμαθε όλες τις στρατιωτικές μεθόδους και θέλησε να ακολουθήσει την ανδρεία των προγόνων του – Αχιλλέα και Ηρακλή – και να γνωρίσει την δόξα τους. Του δημιούργησε επίσης την ανάγκη να ελευθερώσει τους λαούς που είχαν απολυταρχία.

Πολλοί ήταν οι τομείς όπου ο Αριστοτέλης είχε επιρροή στον Αλέξανδρο. Στην συνεχή ανάγκη του να γνωρίσει τα πάντα, επιστήμες, φυτά, χώρες, κλπ. Στην Γεωγραφία π.χ. ο Αλέξανδρος δείχνει πόσο την θεωρεί σημαντική προσπαθώντας να προχωρήσει στα βάθη της Ινδίας, για να βρεί τον μεγάλο Ωκεανό, σύμφωνα με τους τότε αρχαίους χάρτες. Επίσης στην Εκστρατεία του, όπου ήθελε να γνωρίσει πολλές χώρες γεωγραφικά, να τις καταλάβει για να γνωρίσει καλύτερα την Γεωγραφία όλης της ΓΗΣ.

Στην Διπλωματία και Ρητορική οι επιστολές του προς τον Δαρείο αποδεικνύουν επίσης το καλό αποτέλεσμα της παιδείας του επ’ αυτού και στην Πολιτική Επιστήμη που τον βοήθησε στην Δημιουργία του Μοντέλου Διοίκησης της νέας αυτοκρατορίας του, με την σφραγίδα όμως της δικής του προσωπικής νότας νεώτερης μορφής..

Σε όλα αυτά και άλλα ακόμα, φαίνεται να έχουν και οι δύο κοινή πνευματική σύμπνοια και πολλοί συγγραφείς (καθ. Ehrenberg) την ονόμασαν «Συνάντηση μίας διάνοιας με την άλλη διάνοια».

Μετά την Εκστρατεία του Αλεξάνδρου όμως και την Αυτοκρατορία που δημιούργησε στην Ανατολή, με πολλά νέα πολιτικά και κοινωνικά δεδομένα που άλλαξαν την δομή του τότε κόσμου, και την δημιουργία μίας νέας εποχής της Ελληνιστικής, ο Αριστοτέλης βρέθηκε ανάμεσα σε δύο Εποχές, την Αρχαία Ελληνική και την Νεότερη Ελληνιστική.

Τότε φάνηκαν δυο σημαντικές αντίθετες απόψεις του Φιλοσόφου και του νεωτεριστή Αλεξάνδρου: Η σημαντικότερη διαφορά τους είναι η θέση του Αριστοτέλη, ότι είναι σωστή πολιτικά μόνον η Πόλις-Κράτος, ενώ ο Αλέξανδρος δημιουργεί τότε πολλές ανεξάρτητες ελληνικές πόλεις μέσα στην Αυτοκρατορία του, όταν ο Αριστοτέλης θεωρεί κάθε αυτοκρατορία ως Τυραννία. Επίσης δεν χαίρεται για την κατάκτηση της Περσίας από τον Αλέξανδρο, γιατί έχει ιδιαίτερη αγάπη για τον πολιτισμό της και φοβάται την αλλοίωσή του. Τέλος, σημαντική είναι επίσης η θέση του για τους λαούς της Ανατολής. Τους θεωρεί κατώτερους και ‘’βαρβάρους’’ και ‘’πρέπει οι Έλληνες να τους φέρονται ως δούλους’’. Αυτά είναι τα κύρια σημεία αντίθετης θέσης που δημιουργούν απόσταση μεταξύ τους. Ο Αλέξανδρος αναγνωρίζει την Σοφία και τα όσα του δίδαξε ο Αριστοτέλης, αλλά δεν δέχεται την κυριαρχία της Περσίας στην Ελλάδα και θεωρεί υποχρέωσή του να την σταματήσει. Η κατάκτηση της Ανατολής φωτίζει νεότερες γνώσεις Γεωγραφίας, την νεότερη πολιτική στον νέο πολυπολιτισμικό κόσμο που δημιουργείται, την πολιτισμική ενσωμάτωση των λαών, κλπ. κλπ.

Ο Αλέξανδρος ήταν μία Εξαιρετική προσωπικότητα με προοδευτικές ιδέες που ξεπερνούσαν τον τότε κόσμο και τον Εθνοκεντρισμό.

Η πολιτική του αντιτίθεται στην πολιτική του Αριστοτέλη που θεωρεί τους Ανατολίτες ως Βαρβάρους-δούλους, ενώ αυτός δημιουργεί τότε ελληνικές πόλεις αυτόνομες, με ελληνικούς θεσμούς (με ισότητα πολιτών) με βάση τις ελληνικές αξίες, μέσα στην αυτοκρατορία του. Δημιουργεί συνύπαρξη, συνένωση και ώσμωση λαών και πολιτισμών με διάδοση της ελληνικής γλώσσας και των ελληνικών θεσμών και Αξιών.

Γίνεται η προσωποποίηση του νέου Ελληνισμού, με ένα Κράτος για όλους, με φροντίδα για όλους, με έναν βασιλιά που θα τιμά την Αρετή στον λαό του και θα ενεργεί ο ίδιος με Αρετή (ομιλία στην Ώπιδα).. Είναι, λοιπόν, η ΑΡΕΤΗ, στην ευρύτερη έννοια της λέξης, ανθρωπιστική και πολιτική έννοια και πράξη… είναι ίσως ένα από τα μυστικά της παιδείας του Αλεξάνδρου, όπως είπε στην Ώπιδα, εκτιμά τους ανθρώπους για την Αρετή τους και όχι για τον λαό στον οποίο ανήκουν ή στο χρώμα τους.

ΠΗΓΗ: ομιλία δρ. Ποτίτσα Γρηγοράκου, ερευνήτρια της Ιστορίας του Ελληνιστικού πολιτισμού της Ανατολής, καθηγήτρια στο Λαϊκό Πανεπιστήμιο Αθηνών, 6.5.2026. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 7.5.2026.

Βιβλιογραφια:,

Καθηγητές: Ehrenberg, Ταρν, Tier, Tierney, Robinson, Siropoulos, Droysen, Merlan, Brills, Bieber, Hegel, Bekkum, Yohanson, Hamilton, Shamber -Loir.

arxeion-politismou.gr

Διαβάστε Περισσότερα...

Αρχαιολογικός θησαυρός στη Γερμανία: Γλυπτά ηλικίας 40.000 ετών αποκαλύπτουν το ταλέντο των πρώτων ανθρώπων

  Δύο μικροσκοπικά ειδώλια από ελεφαντόδοντο μαμούθ, σμιλεμένα πριν από περίπου 40.000 χρόνια, ήρθαν στο φως στο σπήλαιο Hohle Fels, έναν από τους σημαντικότερους προϊστορικούς αρχαιολογικούς χώρους της Ευρώπης.

Μια εντυπωσιακή ανακάλυψη που φωτίζει τις απαρχές της ανθρώπινης καλλιτεχνικής δημιουργίας πραγματοποίησαν αρχαιολόγοι στη νοτιοδυτική Γερμανία, φέρνοντας στο φως δύο εξαιρετικά μικρά γλυπτά πουλιών, κατασκευασμένα από ελεφαντόδοντο μαμούθ πριν από περίπου 40.000 χρόνια.

Όπως αναφέρει το smithsonianmag, τα δύο ειδώλια εντοπίστηκαν στο περίφημο σπήλαιο Hohle Fels, στην περιοχή της Σουηβικής Ιούρας, έναν αρχαιολογικό χώρο που έχει ήδη χαρίσει στην επιστήμη ορισμένα από τα αρχαιότερα γνωστά έργα εικονιστικής τέχνης στον κόσμο.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, πρόκειται για αντικείμενα που δημιουργήθηκαν λίγο μετά την άφιξη του Homo sapiens στην ευρωπαϊκή ήπειρο, αποκαλύπτοντας ότι οι πρώτοι σύγχρονοι άνθρωποι διέθεταν ήδη ανεπτυγμένη καλλιτεχνική έκφραση και συμβολική σκέψη.

Μικροσκοπικά έργα τέχνης με εντυπωσιακές λεπτομέρειες

Τα δύο γλυπτά έχουν μήκος μικρότερο από 2,5 εκατοστά – περίπου όσο ένα ανθρώπινο νύχι – και ζυγίζουν ελάχιστα γραμμάρια. Παρά το μικροσκοπικό τους μέγεθος, εντυπωσιάζουν για την ακρίβεια της κατασκευής τους.

Το πρώτο ειδώλιο απεικονίζει ένα πουλί με ανοιχτά φτερά, αν και μέρος του σώματός του έχει καταστραφεί με την πάροδο των χιλιετιών. Το δεύτερο διατηρείται σχεδόν άθικτο και φαίνεται να αναπαριστά ένα πουλί ξαπλωμένο, πιθανότατα την ώρα που επωάζει τα αυγά του.

Οι τεχνίτες της εποχής απέδωσαν με αξιοθαύμαστη λεπτομέρεια χαρακτηριστικά όπως τα μάτια, το ράμφος και τα φτερά, γεγονός που επιτρέπει στους επιστήμονες να επιχειρούν ακόμη και την αναγνώριση του είδους των πτηνών.

«Ο καλλιτέχνης αποτύπωσε πραγματικές παρατηρήσεις»

Ο επικεφαλής της έρευνας, αρχαιολόγος Nicholas Conard από το Πανεπιστήμιο του Τίμπινγκεν, τονίζει ότι τα γλυπτά δεν είναι απλώς συμβολικές απεικονίσεις.

«Τα γλυπτά δεν είναι ιδιαίτερα σχηματοποιημένα. Αντίθετα, περιλαμβάνουν μοναδικά χαρακτηριστικά που δείχνουν ότι ο δημιουργός παρατηρούσε προσεκτικά τα πουλιά και κατέγραψε στοιχεία που μας επιτρέπουν να εξετάσουμε ακόμη και το είδος ή τη συμπεριφορά τους», σημειώνει.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι τουλάχιστον ένα από τα ειδώλια πιθανόν αναπαριστά έναν βουνοπέρδικα ή άλλο πτηνό της οικογένειας των αγριόκοτων, ενώ για το δεύτερο εξετάζεται το ενδεχόμενο να απεικονίζει αρπακτικό πουλί.

Ίσως δημιουργήθηκαν από τον ίδιο καλλιτέχνη

Τα δύο αντικείμενα εντοπίστηκαν κατά τη διάρκεια των ανασκαφών του 2025 σε απόσταση περίπου 1,5 μέτρου μεταξύ τους, γεγονός που οδηγεί τους αρχαιολόγους στην εκτίμηση ότι κατασκευάστηκαν την ίδια χρονική περίοδο και ενδεχομένως από τον ίδιο τεχνίτη.

Η ανακάλυψη πραγματοποιήθηκε σε στρώματα που ανήκουν στην Αυρινακιανή περίοδο, μία από τις πρώτες πολιτισμικές φάσεις των σύγχρονων ανθρώπων στην Ευρώπη, όταν οι πληθυσμοί του Homo sapiens εξαπλώνονταν στην ήπειρο κατά την Εποχή των Παγετώνων.

Ένας αρχαιολογικός θησαυρός παγκόσμιας σημασίας

Το Hohle Fels αποτελεί ένα από τα έξι σπήλαια της Σουηβικής Ιούρας που έχουν ενταχθεί στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, χάρη στον μοναδικό πλούτο των ευρημάτων τους.

Οι ανασκαφές που πραγματοποιούνται στην περιοχή από τον 19ο αιώνα έχουν αποκαλύψει αντικείμενα ηλικίας από 33.000 έως και 43.000 ετών, μεταξύ των οποίων ειδώλια ζώων, μουσικά όργανα κατασκευασμένα από οστά, αλλά και τη διάσημη «Αφροδίτη του Hohle Fels», ένα από τα αρχαιότερα γνωστά γλυπτά που απεικονίζουν ανθρώπινη μορφή.

Πριν από περίπου 25 χρόνια είχε ανακαλυφθεί στο ίδιο σπήλαιο ακόμη ένα γλυπτό πουλιού, γεγονός που σημαίνει ότι πλέον έχουν βρεθεί συνολικά τρία παρόμοια έργα τέχνης στην ίδια θέση. Αντίθετα, σε γειτονικές προϊστορικές τοποθεσίες έχουν εντοπιστεί μόνο ειδώλια άλλων ζώων.

Η διαφορά αυτή οδηγεί τους επιστήμονες στην υπόθεση ότι κάθε κοινότητα ίσως ανέπτυσσε τη δική της εικαστική παράδοση και επέλεγε συγκεκριμένα ζώα ως συμβολικά μοτίβα.

Μυστήριο ο σκοπός των γλυπτών

Παρά τη σπουδαιότητα της ανακάλυψης, ο πραγματικός ρόλος των μικροσκοπικών γλυπτών παραμένει άγνωστος.

Οι ερευνητές εξετάζουν διάφορα ενδεχόμενα: μπορεί να λειτουργούσαν ως προσωπικά φυλαχτά, να αποτελούσαν σύμβολα κοινωνικής ταυτότητας ή να συνδέονταν με τελετουργικές πρακτικές.

Ο παλαιολιθικός αρχαιολόγος Daniel Adler από το Πανεπιστήμιο του Κονέκτικατ, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα, εκτιμά ότι τα αντικείμενα πιθανότατα είχαν βαθύτερη κοινωνική και συμβολική σημασία.

«Αυτά τα αντικείμενα δημιουργήθηκαν για έναν σκοπό πολύ σημαντικότερο από την απλή αισθητική απόλαυση», σημειώνει.

Ένα παράθυρο στον νου των πρώτων Ευρωπαίων

Ο Nicholas Conard υποστηρίζει ότι τέτοιου είδους καλλιτεχνικές δημιουργίες αποκαλύπτουν το υψηλό επίπεδο γνωστικών ικανοτήτων των πρώτων σύγχρονων ανθρώπων, στοιχείο που ενδεχομένως συνέβαλε στην επιβίωση και την εξάπλωσή τους στην Ευρώπη, σε αντίθεση με άλλες ανθρώπινες ομάδες, όπως οι Νεάντερταλ.

Η ερευνητική ομάδα σχεδιάζει να συνεχίσει τις μελέτες στο Hohle Fels, αναλύοντας ακόμη και αρχαίο DNA από τα ιζήματα του σπηλαίου, με στόχο να κατανοήσει καλύτερα τον τρόπο ζωής και τις κοινωνικές δομές εκείνων των πληθυσμών.

Τα δύο μοναδικά ειδώλια εκτίθενται πλέον στο Μουσείο Προϊστορίας Blaubeuren, ενώ η συγκίνηση των ερευνητών παραμένει έντονη.

Η παλαιοντολόγος Elisa Luzi, που αναγνώρισε ένα από τα γλυπτά κατά τη διαδικασία κοσκινίσματος των ιζημάτων, περιέγραψε την εμπειρία ως μοναδική:

«Βλέπεις αυτό το μικροσκοπικό ειδώλιο και αισθάνεσαι την ανθρώπινη παρουσία πίσω από αυτό. Κανείς δεν είχε αντικρίσει αυτά τα έργα εδώ και 40.000 χρόνια. Είμαστε οι πρώτοι που τα βλέπουμε ξανά και αυτό είναι πραγματικά ένα ανεκτίμητο προνόμιο».

dnews.gr

Διαβάστε Περισσότερα...

Σημαντική ανακάλυψη στο Παγγαίο: ΕΝΤΟΠΙΣΤΗΚΕ νέο σπήλαιο στα αρχαία Λακκοβήκια

  Εντυπωσιάζουν οι σταλακτίτες και οι σταλαγμίτες

Η πρόσβαση στο σπήλαιο είναι δύσκολη, καθώς απαιτεί 4Χ4 και αρκετό περπάτημα.

Νέο και ανεξερεύνητο σπήλαιο, εντόπισαν το Σάββατο (15/03) μέλη της σπηλαιολογικής ομάδας του Ε.Ο.Σ της Καβάλας στην περιοχή των Λακκοβηκίων.

Σύμφωνα με πληροφορίες, τα Λακκοβήκια είναι ένας από τους πιο ιστορικούς οικισμούς της δυτικής πλευράς του Παγγαίου Όρους, σε απόσταση 12 Km περίπου από την αρχαία Αμφίπολη. Η πρόσβαση στο σπήλαιο είναι δύσκολη, καθώς απαιτεί 4Χ4 και αρκετό περπάτημα. 

Το τοπίο είναι τυπικά μεσογειακό, με πυκνό πουρνάρι και φυτευτή πέτρα. Η μικρή, στενή είσοδος, στην οποία με δυσκολία χωρά ένας ενήλικος άνθρωπος δεν προδιαθέτει για ένα βάραθρο συνολικού βάθους 30m. Αμέσως μετά τη στενή είσοδο, υπάρχουν δύο ευρύχωροι θάλαμοι.

Στο εσωτερικό του σπηλαίου

 

Διάδρομοι και στενά περάσματα διασταυρώνονται και οδηγούν σε μικρότερες και μεγαλύτερες αίθουσες διακοσμημένες με σταλακτίτες, σταλαγμίτες, και ελικτίτες.

Το σπήλαιο φιλοξενεί μια αποικία χειρόπτερων (νυχτερίδων) και αρκετά άλλα άγνωστα σπηλαιόβια είδη. Η συλλογή, αναγνώριση και ταξινόμησή τους, όπως επίσης η χαρτογράφηση και αποτύπωση του σπηλαίου απαιτεί επανάληψη αρκετών επισκέψεων.

serresparatiritis.gr

Διαβάστε Περισσότερα...

Η ελληνική γλώσσα δεν εμφανίζεται ξαφνικά την 2η χιλιετία π.Χ., αλλά από την 11η!

 

Του ιατρού πνευμονολόγου-φυματιολόγου Στυλιανού Θ. Μητρόπουλου

ΣΧΟΛΙΑ-ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γιώργος Λεκάκης

Η Ελληνική γλώσσα δεν εμφανίζεται ξαφνικά στην 2η χιλιετία π.Χ. αλλά αποτελεί την μετακατακλυσμιαία αναγέννηση μιας πολύ παλαιότερης της 11ης – 10ης χιλιετίας π.Χ., ηρωικής προκατακλυσμιαίας γλώσσας.  Η προκατακλυσμιαία Ελληνική γλώσσα ομιλείτο στις μυθολογικές πόλεις θεών και ηρώων (του ηρωικού γένους των ανθρώπων)[1]. Η καταστροφή του 9604 π.Χ. [σ.σ.: 11.600 χρονια πριν] διέλυσε τον ηρωικό κόσμο και λίγοι επιζώντες μετέφεραν την γλώσσα στον υπόλοιπο κόσμο, με αποτέλεσμα οι μεθηρωικοί απόγονοι και ανώτεροι παλαιολιθικοί άνθρωποι να ενσωματώσουν πρωτογενείς λέξεις, που βοήθησαν στην γλωσσική και πολιτισμική αναγέννησή τους. Αυτές οι πρωτογενείς λέξεις εξακολουθούν να εντοπίζονται ως γλωσσικά απολιθώματα στις εξελισσόμενες πρωτογλώσσες.

Η Προκατακλυσμιαία Ελληνική Ηρωική Γλώσσα, δεν είναι η «πρωτοελληνική» με την σημερινή επιστημονική έννοια. [σ.σ.: Αυτή που σήμερα λέγεται «πρωτοελληνική» είναι απόρροια της πολύ πιο αρχαιοτάτης «προκατακλυσμιαίας ελληνικής ηρωικής γλώσσα»]. Είναι η γλώσσα των ηρώων και των θεών, των πόλεων Θούλης Αρκτίδος, Φθίας Παγασητικού, Δίκτας Αφροδισίου [σ.σ.: Καρπαθιου πελαγους], Αθηνών Σαρωνικού, Άδη Ταινάρου, της εναντιωμένης Ατλαντίδας και των θυγατρικών (Δελφών, Κνωσού Διαύλου Δία, κ.ά). Αυτές οι πόλεις αποτελούν τον ηρωικό κόσμο της ελληνικής προκατακλυσμιαίας μυθολογίας, ως μυθολογική μνήμη ενός μυθολογικού πολιτισμού. Η προκατακλυσμιαία ελληνική γλώσσα ήταν δομημένη, μεταφυσικά φορτισμένη, συμβολική, μονοσύλλαβη στις ιερές ρίζες, πολυσύλλαβη στην ποιητική χρήση, με κοσμολογική αντιστοιχία λέξης-φαινομένου.

Η Καταστροφή του 9604 π.Χ.

Ο «Μεγάλος Πόλεμος Αθηναίων – Ατλάντων» (ο Πρώτος Τρωικός) και η εξαφάνισης των ηρωικών πόλεων, ως γεωλογική και παράλληλα πολιτισμική καταστροφή, άφησε ελάχιστους ηρωικούς επιζώντες, και έφερε:

• οπισθοδρόμηση της γλώσσας,
• της (αλφαβητικής) γραφής,
• του άυλου και υλικού πολιτισμού (τεχνολογίας).

Οι ελάχιστοι επιζώντες αυτονόητοι ως φορείς της προκατακλυσμιαίας ελληνικής βρέθηκαν ανάμεσα σε παλαιολιθικούς πληθυσμούς, χωρίς γραφή, χωρίς δομημένη γλώσσα, χωρίς κοσμολογική παράδοση με αποτέλεσμα η προκατακλυσμιαία δομημένη ελληνική αρχικά να περιοριστεί σε μονοσύλλαβες ιερές ρίζες, λέξεις για βασικά κοσμολογικά φαινόμενα, λέξεις για θεότητες, λέξεις για φυσικά στοιχεία, που εισχώρησαν και παρέμειναν ως γλωσσικά απολιθώματα για νερό, ζωή, ουρανό, φωτιά, θεό – που εμφανίζονται μετα στην σουμεριακή, την σανσκριτική, την κινεζική, την ιαπωνική, την ακκαδική, την ελαμιτική, την χεττιτική[2], και που γι’ αυτό ομοιάζουν εντυπωσιακά με τις ελληνικές ρίζες. Αυτές οι ομοιότητες δεν πρέπει να είναι τυχαίες, αλλά λέξεις της προκατακλυσμιαίας / πελασγικής ελληνικής, μεταφερμένες από επιζώντες ηρωες / ηρωικούς ανθρώπους στους μεθηρωικους απογόνους τους και παλαιολιθικούς πληθυσμούς, που δεν μπορούσαν να κατανοήσουν πλήρως την δομημένη Προκατακλυσμιαία Ελληνική γλώσσα.

Αναγέννηση της Ελληνικής στην 3η χιλιετία π.Χ.

Στην Ανατολική Τηθύ [Κρήτη, Αιγαίο, Μικρά Ασία, Κύπρο], μεθηρωικοί απόγονοι Ηρώων ανασυγκροτούν την προκατακλυσμιαία / πελασγική ελληνική γλώσσα, αναπτύσσουν γραφή (Γραμμική Α → Γραμμική Β → Αλφάβητο), ανασυγκροτούν τον άυλο και υλικό πολιτισμό, ανασυγκροτούν την κοσμολογία. Έτσι η ελληνική γλωσσα της ιστορικής εποχής είναι η αναγεννημένη μορφή της προκατακλυσμιαίας ελληνικής και όχι η πρώτη εμφάνιση της ελληνικής γλώσσας.

Αν και ως μυθολογικό πρότυπο, στερείται τα μυθολογικά πανάρχαια (μετακατακλυσμιαία χαμένα) τεκμηριωμένα ίχνη, όπως επιγραφές και αρχαιολογικά ίχνη τεκμήρια, διαθέτει όμως μυθολογική συνέχεια, κοσμολογική συνοχή, γλωσσική τυπολογία, εσωτερική λογική, συμβολική δύναμη, ερμηνευτική αξία, ως μυθολογικό πρότυπο, γιατί εξηγεί τις παγκόσμιες γλωσσικές ομοιότητες, την ελληνική κοσμολογική συνέχεια, την μυθολογική μνήμη των κατακλυσμών, την εντυπωσιακή σταθερότητα μονοσύλλαβων ριζών [σ.σ. και ρημάτων], την ελληνική πολιτισμική εκρηκτικότητα της 3ης χιλιετίας π.Χ. Παρ’ όλο ότι δεν διαθέτει αδιαφιλονίκητες επιστημονικές αποδείξεις, το μυθολογικό πρότυπο, είναι μυθολογικά συνεπές, κοσμολογικά σοβαρό, γλωσσολογικά ενδιαφέρον ερμηνευτικά ισχυρό. Και ως μυθολογικό πρότυπο έχει πλήρη νοητική συνοχή, που ακόμα δεν μπορεί να το αντικαταστήσει το επιστημονικό αμφισβητούμενο πρότυπο.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Γ. Λεκάκη:

[1] Πρόκειται για την ηρωική εποχή, όταν έζησαν οι ήρωες της ελληνικής μυθολογίας.

[2] Και πολύ μεταγενέστερες ανεπεξέργαστες γλώσσες, όπως η τουρκική, κ.ά

ΠΗΓΗ: ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Διαβάστε Περισσότερα...

Κολοσσιαίο μαρμάρινο άγαλμα, ύψους 2,20 μ. με ελληνικό μανδύα βρέθηκε στην Σάρδεις

• 

  Του Γιώργου Λεκάκη

Τούρκοι αξιωματούχοι ανακοίνωσαν ότι ένα κολοσσιαίο μαρμάρινο άγαλμα 2.500 χρόνων ανακαλύφθηκε στην αρχαία ελληνική πόλη Σάρδεις, πρωτεύουσα της Λυδίας, στον 38o παράλληλο [38.48833319913949, 28.040342153491967] στην δυτική Ανατολία, στην έκταση που κατέχει νυν η Τουρκία.

Το μεγαλύτερο από το φυσικό μέγεθος άγαλμα – ένα από τα πρώτα παραδείγματα μνημειώδους γλυπτικής στην Μεσόγειο – κάποτε είχε ύψος 2,20 μ. περίπου και απεικονίζει έναν νεαρό άνδρα να κρατά ένα κυδώνι στο δεξί του χέρι, ίσως ως προσφορά σε έναν θεό ή θεά.

Το έργο τέχνης χρονολογείται αρχικως στον 5ο αι. π.Χ. – μεταξύ 470 και 450 π.Χ. – αν και ορισμένες πτυχές του σχεδιασμού του, όπως τα μακριά μαλλιά και η ανατομική του στάση, ομοιάζουν περισσότερο με ένα καλλιτεχνικό ρευμα του 6ου αιώνα.

Οι ερευνητές έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ασυνήθιστη ενδυμασία του – έναν εξωτερικό μανδύα ελληνικού τύπου επάνω από ένα ελαφρύτερο ένδυμα, που ομοίαζε με χιτώνα και ένα άλλο αντικείμενο, που χαρακτηρίζεται από οριζόντιες γραμμές. Αυτός ο συνδυασμός ενδυμάτων δεν έχει ξαναβρεθεί σε άλλα παράλληλα έργα τέχνης, που προέρχονται από την Ελλάδα ή την Ανατολία, από αυτήν την χρονική περίοδο. Ίσως λοιπόν αντανακλά την τοπική πολιτιστική παράδοση της Λυδίας.

Το άγαλμα, ωστόσο, δεν βρέθηκε στην αρχική του θέση. Είχε επαναχρησιμοποιηθεί αιώνες αργότερα, κατά την ρωμαϊκή κατοχή, για να στολίσει το πεζοδρόμιο κατά μήκος μιας λεωφόρου με κιονοστοιχίες.

Σύμφωνα με τον υπουργό Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, Μ. Νουρί Ερσόι, η μνημειώδης κλίμακα του γλυπτού, η καλοδιατηρημένη κατάσταση και οι ασυνήθιστες λεπτομέρειες το καθιστούν μια μοναδική ανακάλυψη.,

ΠΗΓΗ: «Monumental 2,500-year-old marble statue unearthed at Sardis in Türkiye», Türkiye Today, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 3.8.2026.

Διαβάστε Περισσότερα...

Περισσότερα από 20.000 άγνωστα αρχαία γεωγλυφικά ανακαλύφθηκαν στον Αμαζόνιο!

  Του Γιώργου Λεκάκη

Μια έρευνα με lidar, σε περισσότερα από 1.700 τ.μίλια του τροπικού δάσους του Αμαζονίου, στην ΝΔ. Αμαζονία, στην δυτική Βραζιλία, ανίχνευσε σχεδόν 400 «χωματουργικά έργα τέχνης», κοινώς earthworks, γνωστά ως γεωγλυφικά, που χρονολογούνται μεταξύ 600 π.Χ. και 850 μ.Χ.

Τα γεωγλυφικά φιλοτεχνήθηκαν από τους Ακραίους / Ακρε / Aquiry, μια πολυπολιτισμική ομάδα που αποτελούνταν από έως και 3,000,000 ανθρώπους, με βάση μια εκτίμηση που λέει ότι 300 άτομα χρειάζονταν για την κατασκευή και την συντήρηση κάθε γεωγλυφικού.

«Οι πολιτισμοί και οι κοινωνίες που αποτελούσαν τους Aquiry, μοιράζονταν μια κοινή κοσμοθεωρία και κατασκεύαζαν τελετουργικά κέντρα σε μια ποικιλία μνημειωδών γεωμετρικών μορφών, που χαρακτηρίζονταν από βαθειές τάφρους και υψηλά εξωτερικά αναχώματα, κοινώς γνωστά ως «γεωγλυφικά του Αμαζονίου», εδήλωσε ο κ. M. Pärssinen (του Πανεπιστημίου του Ελσίνκι).

Οι άνθρωποι ζούσαν σε πολυώροφα κτήρια-πολυκατοικίες, γύρω από αυτά τα έργα και καλλιεργούσαν καλαμπόκι και κολοκύθες, πρόσθεσε. – ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ Γ. Λεκάκη: Έτσι επιτηρούσαν από ψηλά τα γεωγλυφικά, τα γεωμετρικά σχέδια των οποίων επηρέαζαν το έδαφος και τις καλλιέργειες, και κατά συνέπειαν και τα παραγόμενα προϊόντα τους.

«Σύμφωνα με τις ιθαγενείς προφορικές παραδόσεις, τα κέντρα των Aquiry κτίστηκαν για να ενισχύσουν τις σχέσεις μεταξύ των κοινοτήτων», εξήγησε.

• Έως και 20.000 χωματουργικά έργα τέχνης μπορεί να είναι ακόμα κρυμμένα στο τροπικό δάσος!

«Δεν γνωρίζουμε γιατί τα γεωγλυφικά εγκαταλείφθηκαν ξαφνικά μεταξύ του 850 και του 950 μ.Χ.», συνέχισε. Η κατάρρευση μπορεί να σχετίζεται με την εξαφάνιση άλλων ομάδων ανθρώπων, όπως οι κλασσικοί Μάγια στην Κεντρική Αμερική και οι πολιτισμοί Τιχουανάκου και Γουάρι στις Άνδεις, ή την επικράτηση του χριστιανισμού.

ΠΗΓΗ: M. Pärssinen, κ.ά. “Over 20,000 precolonial earthworks in the Southwest Amazonia”, Nature, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ.

Διαβάστε Περισσότερα...

Λ. Μενδώνη: Η Αμφίπολη γίνεται διεθνής αρχαιολογικός προορισμός

 

Ως μοναδικό πολιτιστικό πόλο και σημαντικό αναπτυξιακό πόρο χαρακτήρισε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, το μνημείο του τύμβου Καστά και τον αρχαιολογικό πλούτο της Αμφίπολης, κατά την εκδήλωση παρουσίασης του αναβαθμισμένου έργου της αρχαίας ξύλινης γέφυρας. 

Η υπουργός τόνισε τον ρόλο της ιστορικής πόλης της Αμφίπολης και ανέδειξε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει στο μέλλον.

Η ψηφιακή αποτύπωση της αρχαίας ξύλινης γέφυρας, σε συνδυασμό με τα έργα ανάδειξης που υλοποιούνται τα τελευταία επτά χρόνια, μεταμορφώνουν την Αμφίπολη σε έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς και ιστορικούς χώρους της χώρας, με διεθνή αναγνώριση.

Η κ. Μενδώνη επεσήμανε ότι οι επενδύσεις στην περιοχή των Σερρών την τελευταία επταετία υπερβαίνουν τα 25 εκατ. ευρώ, ενώ ειδικά για τον τύμβο Καστά η επένδυση φτάνει τα 20 εκατ. ευρώ.

Όπως ανέφερε, «το σύνολο αυτών των έργων που υλοποιήθηκαν δείχνει τη φροντίδα της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη για τον τόπο και για το μοναδικό μακεδονικό μνημείο που αποκαλύφθηκε το 2014 και το οποίο μελετάται με υποδειγματικό τρόπο, με τη συνεργασία Ελλήνων και ξένων ειδικών, προκειμένου το 2028 να αποδοθεί στους επισκέπτες με τον καλύτερο δυνατό τρόπο».

Τα τελευταία επτά χρόνια, η υπουργός Πολιτισμού έχει επισκεφθεί επανειλημμένα την Αμφίπολη, παρακολουθώντας από κοντά την πρόοδο των εργασιών στον τύμβο Καστά, στην ακρόπολη και στην αρχαία γέφυρα.

Παράδοση του τύμβου Καστά το 2028 και νέα έργα ανάδειξης

Η υπουργός δήλωσε ότι «ένα μεγάλο στοίχημα, που ήταν η επανατοποθέτηση της μαρμάρινης θύρας στην είσοδο του τάφου, μετά τη συγκόλλησή της, επετεύχθη με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Η αποκατάσταση του μνημείου στο εσωτερικό του προχωρά. Δεν είναι πολλά αυτά που πρέπει ακόμη να γίνουν. Ο τύμβος αποκαθίσταται και το πρώτο δεκαπενθήμερο του Σεπτεμβρίου αναμένεται η εγκατάσταση του αναδόχου και για την κατασκευή του μουσειακού χώρου, που θα φιλοξενήσει την ψηφιακή και τη συμβατική έκθεση του μνημείου».6

Όπως σημείωσε, το μνημείο θέτει συνεχώς διλήμματα που απαιτούν επιστημονικές λύσεις, οι οποίες παρέχονται από τους αρμόδιους ειδικούς, με στόχο η αποκατάσταση να αποτελέσει πρότυπο και σε διεθνές επίπεδο.

Στη συνέχεια, η υπουργός επισκέφθηκε την αρχαία ακρόπολη με τις παλαιοχριστιανικές βασιλικές και το έργο της αρχαίας ξύλινης γέφυρας, καθώς και τη νέα ψηφιακή αναπαράσταση της ιστορίας της Αμφίπολης.

Το έργο της γέφυρας, συνολικού κόστους 1,2 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και υλοποιήθηκε από τη Διεύθυνση Αναστηλώσεων του ΥΠΠΟ και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών.

Η υπουργός εξέφρασε την ικανοποίησή της για την ολοκλήρωση των εργασιών και τον θαυμασμό της για το ιδιαίτερο φυσικό περιβάλλον της περιοχής.

Τόνισε επίσης ότι το ΥΠΠΟ και η πολιτεία έχουν χρέος να αποδώσουν αυτόν τον θησαυρό στην τοπική κοινωνία, η οποία πρέπει να τον διαχειριστεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Νέα διάσταση στην αρχαιολογική πληροφορία μέσω ψηφιακών εφαρμογών

Η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Σερρών, Δημητρία Μαλαμίδου, αναφέρθηκε στην ολοκλήρωση ενός εμβληματικού έργου, που συνδέεται με σημαντικές προσωπικότητες της ιστορίας. Επεσήμανε ότι το νέο σύγχρονο στέγαστρο της γέφυρας και οι πολυμεσικές εφαρμογές προσδίδουν νέα διάσταση στην αρχαιολογική πληροφόρηση για την Αμφίπολη.

Η αρχαία ξύλινη γέφυρα: Ένα τεχνικό έργο 2.500 ετών

Η αρχαία ξύλινη γέφυρα της Αμφίπολης, ηλικίας περίπου 2.500 ετών, κατασκευασμένη πάνω στον ποταμό Στρυμόνα μπροστά στην Πύλη Γ΄, αποκαλύφθηκε στις ανασκαφές του Δημήτρη Λαζαρίδη (1976-1978). Βρέθηκαν 1.250 ξύλινοι πάσσαλοι και κορμοί, εκ των οποίων 220 ανασύρθηκαν από τον βυθό. Πρόκειται για τη μοναδική σωζόμενη αρχαία ξύλινη γέφυρα στην Ελλάδα.

Η γέφυρα μνημονεύεται από τον Θουκυδίδη, ο οποίος περιγράφει τη στρατηγική σημασία της κατά τα γεγονότα του Πελοποννησιακού Πολέμου (424-422 π.Χ.), όταν ο Βρασίδας την διέσχισε για να καταλάβει την Αμφίπολη.

Η ανακάλυψη της γέφυρας αποτέλεσε σταθμό στην ελληνική αρχαιολογική έρευνα. Κατά τις ανασκαφές εντοπίστηκαν 101 σωζόμενοι πάσσαλοι δρυός, σφηνωμένοι κάθετα στο αμμώδες έδαφος της κοίτης του ποταμού, και διατηρήθηκαν χάρη στις αναερόβιες συνθήκες του περιβάλλοντος.

Η ανάλυση του υλικού αποκάλυψε έξι κατασκευαστικές φάσεις από τον 8ο-6ο αι. π.Χ. έως τον 16ο-17ο αι. μ.Χ., προσδίδοντας μοναδική συνέχεια χρήσης στη γέφυρα. Οι πάσσαλοι έχουν συντηρηθεί και μελετηθεί, και τα αποτελέσματα αξιοποιούνται στις σύγχρονες ψηφιακές εφαρμογές για την ανάδειξή της.

Ψηφιακή εμπειρία και σύγχρονος εκθεσιακός χώρος

Οι επισκέπτες έχουν πλέον τη δυνατότητα να διασχίσουν ψηφιακά την αρχαία γέφυρα, παρακολουθώντας την ιστορία του μνημείου στο πλαίσιο του «Ψηφιακού Περάσματος στην Αμφίπολη».

Στον αρχαιολογικό χώρο έχει κατασκευαστεί εκθεσιακός οικίσκος 80 τ.μ., λειτουργώντας ως «The Bridge: Archaeological Information Spot», που αποτελεί έναν σύγχρονο ενδιάμεσο χώρο μετάβασης μεταξύ φυσικού τοπίου και αρχαιολογικού χώρου.

Η μεταλλική κατασκευή, με λιτό σχεδιασμό, πλαισιώνει διακριτικά το μνημείο, ενώ τα υαλοστάσια επιτρέπουν συνεχή οπτική επαφή με το περιβάλλον. Η εσωτερική κίνηση ακολουθεί τη λογική ενός συνεχούς μονοπατιού, χωρισμένου σε δύο τμήματα: το πρώτο με ψηφιακές εφαρμογές (διαδραστικοί χάρτες, εκπαιδευτικά παιχνίδια, VR), και το δεύτερο ως διαδραστικό χώρο για βιωματική συμμετοχή.

Διαβάστε Περισσότερα...

Νέα παράταση: Για το 2028 ο Τύμβος Κάστα στο κοινό

 

Στις αρχές του 2028 προγραμματίζεται να ανοίξει για το κοινό ο Τύμβος Καστά, ενώ η ψηφιακή ανάδειξη της αρχαίας ξύλινης γέφυρας αποτελεί το νέο βήμα στη μετατροπή της Αμφίπολης σε αρχαιολογικό προορισμό διεθνούς εμβέλειας.

• Η επένδυση στον Τύμβο Καστά προσεγγίζει τα 20 εκατ. ευρώ, ενώ τα έργα πολιτισμού στην Περιφερειακή Ενότητα Σερρών ξεπερνούν συνολικά τα 25 εκατ. ευρώ.
• Το μνημείο αναμένεται να γίνει επισκέψιμο στις αρχές του 2028, με την εγκατάσταση του αναδόχου για τον νέο μουσειακό χώρο να προγραμματίζεται για τον Σεπτέμβριο.
• Η αρχαία γέφυρα της Αμφίπολης, ηλικίας περίπου 2.500 ετών, παρουσιάζεται πλέον μέσω ψηφιακών εφαρμογών, διαδραστικών χαρτών και εμπειριών εικονικής πραγματικότητας.

Παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων μηνών, η πλήρης απόδοση του μνημείου στο κοινό μετατίθεται πλέον για το 2028, σύμφωνα με τον σχεδιασμό του Υπουργείου Πολιτισμού.

Η νέα αυτή παράταση έχει προκαλέσει εύλογο προβληματισμό, καθώς από το καλοκαίρι του 2014, όταν οι ανασκαφές στην Αμφίπολη μονοπώλησαν το διεθνές ενδιαφέρον, οι ημερομηνίες ολοκλήρωσης έχουν επανειλημμένα μετακινηθεί.

Κανείς δεν αμφισβητεί ότι πρόκειται για ένα εξαιρετικά πολύπλοκο έργο, όπου η επιστημονική ακρίβεια και η προστασία του μνημείου υπερισχύουν της ταχύτητας. Ωστόσο, η κοινωνία εξακολουθεί να περιμένει τη στιγμή που ο Τύμβος Καστά θα ανοίξει οριστικά τις πύλες του, δικαιώνοντας τις προσδοκίες που γεννήθηκαν πριν από δώδεκα χρόνια.

Όταν ολοκληρωθούν οι εργασίες, ο Τύμβος Καστά δεν θα αποτελεί μόνο έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς προορισμούς της Ελλάδας. Θα είναι ένα μνημείο παγκόσμιας εμβέλειας, ικανό να αναδείξει ακόμη περισσότερο τη σπουδαία πολιτιστική κληρονομιά της Μακεδονίας και να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τον ελληνικό και τον διεθνή πολιτιστικό τουρισμό.

Διαβάστε Περισσότερα...