Πού και πως βρέθηκε διαλυμένος ο Λέων της Αμφίπολης. Προσπάθησαν να τον κλέψουν οι Άγγλοι. Τον ανέσυραν και τον ανέδειξαν οι Αμερικανοί της ΟΥΛΕΝ.

 

ΠΩΣ Ο ΛΕΩΝ ΤΗΣ ΑΜΦΙΠΟΛΗΣ ΕΜΕΙΝΕ ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ ΤΟΥ ΑΠΟ ΚΑΘΑΡΗ ΤΥΧΗ

Πρώτη φορά έγινε γνωστή η ύπαρξη μερών του ευρήματος στην Αθήνα από μια αναφορά της 7ης μεραρχίας του Ελληνικού Στρατού το 1912. Η αναφορά του 1912 συνδέεται με την περίοδο του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου, κατά την οποία ο Ελληνικός Στρατός απελευθέρωνε τη Βόρειο Ελλάδα προελαύνοντας στη Μακεδονία και την Ήπειρο εναντίον των Οθωμανών.

Η 7η Μεραρχία συμμετείχε στις επιχειρήσεις που οδήγησαν στην απελευθέρωση μεγάλου μέρους της Βόρειας Ελλάδας. (Η Ξάνθη απελευθερώθηκε στις 4 Οκτωβρίου 1919, ενώ η Κομοτηνή και η Αλεξανδρούπολη απελευθερώθηκαν στις 14 Μαΐου 1920.) Η περιοχή της Αμφίπολης ελευθερώθηκε κατά τη διάρκεια αυτών των επιχειρήσεων. Εκείνη την εποχή αξιωματικοί και στρατιώτες κατέγραφαν συχνά Αρχαιότητες και μνημεία που συναντούσαν, ιδιαίτερα σε περιοχές που μέχρι τότε βρίσκονταν υπό οθωμανική κατοχή. Η αναφορά αυτή είναι σημαντική επειδή αποτελεί μία από τις πρώτες μαρτυρίες για διάσπαρτα τμήματα του περίφημου Λέοντα της Αμφίπολης.

Όψη των κομματιών του Λέοντα της Αμφίπολης πριν την αναστήλωσή του. Πηγή εικόνας: WikimediamtxCommons.

Η απόπειρα αρχαιοκαπηλίας από Βρετανούς συμμάχους

Κατά το μήνα Αύγουστο 1916, Άγγλοι στρατιώτες της 8ης ταξιαρχίας της 27ης μεραρχίας του 16ου αγγλικού σώματος στρατού, που κατασκεύαζαν οχυρωματικά έργα στη γέφυρα της Αμφίπολης, βρήκαν και προσπάθησαν να κλέψουν τα μαρμάρινα κομμάτια του λιονταριού. Επιχείρησαν να τα μεταφέρουν ως τη θάλασσα με σκοπό να τα στείλουν στην Αγγλία, αλλά η απόπειρά τους ματαιώθηκε διότι οι Βούλγαροι άρχισαν να τους βομβαρδίζουν από το Παγγαίο.

Η στρατιωτική κατάσταση ανάγκασε τους Βρετανούς να εγκαταλείψουν το σχέδιό τους και τα μαρμάρινα μέλη του Λέοντα έμειναν στην περιοχή από καθαρή τύχη...

Αρχιτεκτονικά μέλη στην περιοχή του Λέοντα. Πηγή εικόνας: βιβλίο “Η Εκτροπή του Στρυμόνα– Τα μεγάλα εξυγιαντικά έργα του Μεσοπολέμου” (Εκδόσεις Δίσιγμα).

Υπάρχουν μεταγενέστερες αναφορές ότι είχε προγραμματιστεί η μεταφορά όχι μόνο του Λέοντα αλλά και εκατοντάδων ή χιλιάδων λίθων από το ταφικό συγκρότημα της Αμφίπολης αλλά η επιχείρηση κλοπής και λεηλασίας Ελληνικών Αρχαιοτήτων ματαιώθηκε λόγω της εχθρικής επίθεσης και των πολεμικών συνθηκών.

Ο Φιλέλληνας που ανέδειξε τον ξακουστό Λέοντα

Οι αρχαιολογικές έρευνες που έγιναν στην περιοχή το 1922 έφεραν στο φως και άλλα κομμάτια που βρέθηκαν στην Στρυμόνα και επανασυναρμολογήθηκε το γιγαντιαίο αυτό άγαλμα όπως θα δούμε αμέσως παρακάτω.

Μετά τον πόλεμο Αμερικάνοι μηχανικοί της Ούλεν κατά την εκτέλεση χωματουργικών εργασιών γύρω από τον ποταμό Στρυμόνα, βρέθηκαν μπροστά στα θραύσματα του φημισμένου λιονταριού της Αμφίπολης. Στις διάσπαρτες εκσκαφές που ήταν σε εξέλιξη κατά μήκος του Στρυμόνα, σε μεγάλη απόσταση από το αρχικό σημείο, βρήκαν και αλλά τμήματα του Λέοντα.

Γενικός επόπτης και συντονιστής των έργων στην περιοχή των Σερρών ήταν ο Roy Warner Gausmann, διευθυντής ταυτόχρονα στα έργα ύδρευσης της ΟΥΛΕΝ στην Αθήνα. Πέρα από καταξιωμένος μηχανικός, ήταν και ένας γνήσιος φιλέλληνας. Λάτρευε την Ελλάδα και πριν επιστρέψει στις ΗΠΑ, φρόντισε να κρατήσει δεσμούς με τη χώρα μας.

Ενθουσιάστηκε με την ανακάλυψη του Λέοντα και ήρθε αμέσως σε επαφή με τους φίλους του στα γραφεία της Αμερικανικής Αρχαιολογικής Σχολής στην Αθήνα.

Οι μηχανικοί της ΟΥΛΕΝ μετέφεραν τα τεράστια και βαριά κομμάτια, από τα οποία απαρτιζόταν το γλυπτό, στο αρχικό σημείο με τα κομμάτια της κεφαλής. Ο Gausmann επικοινώνησε με τον τότε ανώτατο εκπρόσωπο της αμερικανικής κυβέρνησης στην Ελλάδα, Lincoln MacVeagh, πείθοντάς τον να κάνουν καμπάνια για την εύρεση χρηματοδότη για την αναστήλωση του γλυπτού.

Από το 1933 μέχρι το 1936, ο MacVeagh, σε συνεργασία με τις αμερικάνικες και γαλλικές αρχαιολογικές αποστολές καθώς και την κοινοπραξία Monks-Ulen, συντόνισε μια παγκόσμια εκστρατεία ενημέρωσης του κόσμου για την ανακάλυψη. Συγκέντρωσε επίσης μια ευρεία ομάδα επιστημόνων, οι οποίοι θα εργάζονταν για την αναστήλωση του μνημείου. Αποκάλυψαν επίσης και μια ορθογώνια βάση πάνω στην οποία στήθηκε το μνημείο όπως το βλέπουμε σήμερα.

Οι εργασίες αναστήλωσης ξεκίνησαν προς το τέλος του 1936. Ανάμεσα σε αυτούς που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα της χρηματοδότησης ήταν και ο ποιητής Κ.Π. Καβάφης, αναφέρει η Πηνελόπη Μάλαμα, αναπληρώτρια προϊσταμένη Εφορείας Αρχαιοτήτων Σερρών. Το όραμα πήρε “σάρκα και οστά” το φθινόπωρο του 1937. Ο Λέων της Αμφίπολης στήθηκε ξανά, για να “ατενίζει” αγέρωχος την ιστορική Αρχαία πόλη των Μακεδόνων και από τότε αποτελεί το Ιερό Σύμβολο της περιοχής.

mixanitouxronou.gr

Διαβάστε Περισσότερα...

Παράξενες ταφές αγριόχοιρων ανακαλύφθηκαν κάτω από τους τάφους μιας ελληνορωμαϊκής νεκρόπολης στο Δέλτα του Νείλου

Ανασκαφές στη νεκρόπολη. [Credit: Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων Αιγύπτου]

Η ανασκαφική εκστρατεία που διεξήγαγε η αιγυπτιακή αρχαιολογική αποστολή υπό την αιγίδα του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων στον αρχαιολογικό λόφο του Kom Aziza, που βρίσκεται στην επαρχία Beheira, έφερε στο φως τμήμα νεκροπόλεως που χρονολογείται στην ελληνορωμαϊκή περίοδο.

Η ανακάλυψη, την οποία παρουσίασε το Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου, διευρύνει τις γνώσεις για αυτόν τον αρχαιολογικό χώρο του Δέλτα και τον καθιστά ένα εξαιρετικό στρωματογραφικό αρχείο όπου αλληλεπικαλύπτονται πολλαπλές ιστορικές περίοδοι.

Μεταξύ των στοιχείων που έχουν τραβήξει την προσοχή των ειδικών είναι η ανακάλυψη αρκετών πλήρων ταφών αγριόχοιρων (Sus scrofa) που βρέθηκαν σε ένα από τα αρχαιολογικά στρώματα. Η παρουσία αυτού του ζώου σε ταφικά πλαίσια της αρχαίας Αιγύπτου είναι εξαιρετικά σπάνια λόγω της αρνητικής συμβολικής σύνδεσης του αγριόχοιρου, ο οποίος στη θρησκευτική φαντασία των Φαραώ συνδέεται με τη θεότητα Σέθ, τη δύναμη του χάους και την αναστάτωση της κοσμικής τάξης.

Μία από τις σαρκοφάγους που ανακαλύφθηκαν. 

[Credit: Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων Αιγύπτου]

Οι υπεύθυνοι της ανασκαφής έχουν επισημάνει ότι αυτό το μεμονωμένο εύρημα ενδέχεται να υποδηλώνει μάλλον κάποια οικονομική ή οικιακή δραστηριότητα που αναπτύχθηκε στον χώρο κατά τη διάρκεια μιας από τις φάσεις κατοίκησής του, παρά μια σκόπιμη τελετουργική πρακτική, αν και η οριστική ερμηνεία θα προκύψει μετά από περαιτέρω ανάλυση.

Ο Δρ. Hisham El-Leithy, Γενικός Γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου, εξήγησε ότι η προκαταρκτική μελέτη των ανθρώπινων σκελετικών υπολειμμάτων που εκταφιάστηκαν στο νεκροταφείο αποκαλύπτει μια αξιοσημείωτη ποικιλομορφία στις ταφικές τελετές και στις τεχνικές επεξεργασίας των σωμάτων πριν από την ταφή.

Οι αρχαιολόγοι έχουν καταγράψει τόσο ατομικούς όσο και συλλογικούς τάφους, με προσανατολισμό που κυμαίνεται μεταξύ των αξόνων βορρά-νότου και ανατολής-δύσης. Η θέση των χεριών των νεκρών παρουσιάζει επίσης μεγάλη ποικιλομορφία: χέρια διπλωμένα και σταυρωμένα πάνω από τη λεκάνη, τοποθετημένα γύρω από το λαιμό, σε γνωστή Οσιριακή στάση με τους πήχεις σταυρωμένους πάνω από το στήθος, ή τεντωμένα κατά μήκος των μηρών.

Άποψη των ανασκαφών. 

[Credit: Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων Αιγύπτου]

Αυτή η τυπολογική ποικιλομορφία καταδεικνύει τη συνύπαρξη διαφορετικών ταφικών παραδόσεων και τρόπων προετοιμασίας του σώματος εντός της ίδιας κοινότητας ή μεταξύ διαδοχικών γενεών.

Οι ανασκαφές έχουν αποκαλύψει ένα ευρύ φάσμα ταφικών κατασκευών. Υπάρχουν απλοί λάκκοι όπου το σώμα τοποθετούνταν απευθείας στο έδαφος, άλλοι διαθέτουν περιμετρική επένδυση από πλίνθους που δημιουργεί έναν πιο περίτεχνο χώρο. Έχουν επίσης ανακαλυφθεί αρκετές ταφές μέσα σε πολύχρωμες σαρκοφάγους καθώς και άλλες τοποθετημένες σε κυλινδρικά ή βαρελοειδή κεραμικά φέρετρα, ένα είδος ιδιαίτερα χαρακτηριστικό της Πτολεμαϊκής περιόδου.

Η συνύπαρξη αυτών των αρχιτεκτονικών λύσεων εντός της ίδιας ταφικής περιοχής υποδηλώνει κοινωνική διαστρωμάτωση ή χρονολογική εξέλιξη στις ταφικές πρακτικές, κάτι που θα πρέπει να διευκρινιστεί σε μελλοντικές εργασίες.

Ο κ. Sherif Fathi, υπουργός Τουρισμού και Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου, τόνισε ότι η ανακάλυψη αυτή αναδεικνύει το αρχαιολογικό δυναμικό του λόφου Kom Aziza ως ενός από τους πιο ελπιδοφόρους αρχαιολογικούς χώρους στην περιοχή του Δέλτα. Η σημασία του χώρου, πρόσθεσε, δεν περιορίζεται στα ταφικά ευρήματα, αλλά φιλοδοξεί να προσφέρει μια ολοκληρωμένη εικόνα της εξέλιξης του οικισμού, της καθημερινής ζωής και των σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων και του περιβάλλοντός τους κατά τη διάρκεια χιλιετιών, εμπλουτίζοντας έτσι τη γνώση για την ιστορία του φαραωνικού πολιτισμού.

Ένα από τα αγριογούρουνα που βρέθηκαν. 

[Credit: Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων Αιγύπτου] 

Η ανάλυση των στρωματογραφικών ακολουθιών που διεξήγαγε η ομάδα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ελληνορωμαϊκή νεκρόπολη χτίστηκε πάνω σε πολύ παλαιότερα επίπεδα κατοίκησης. Τα υλικά ευρήματα που ανακτήθηκαν επιβεβαιώνουν την ανθρώπινη παρουσία στο Kom Aziza που χρονολογείται από το Παλαιό Βασίλειο, συνεχίζεται κατά τη Νέο Βασιλείο και την Ύστερη Περίοδο, και φτάνει τελικά μέχρι την ελληνική και τη ρωμαϊκή περίοδο.

Πρόκειται, επομένως, για έναν χώρο που κατοικήθηκε κατά διαστήματα για σχεδόν τρεις χιλιάδες χρόνια, ένα αρχαιολογικό παλίμψηστο όπου κάθε στρώση καταγράφει ένα διαφορετικό επεισόδιο στην ιστορία του δυτικού Δέλτα.

Ο επικεφαλής του Τμήματος Αιγυπτιακών Αρχαιοτήτων, κ. Mohamed Abdel Badi, ανέφερε ότι τα αντικείμενα που ανακτήθηκαν περιλαμβάνουν κεραμικά και λίθινα σκεύη οικιακής χρήσης, καλούπια για την παρασκευή ψωμιού, λίθινα εργαλεία διαφόρων χρήσεων, καθώς και αρκετούς φούρνους και δοχεία αποθήκευσης.

Η διαδικασία κοσκινίσματος απέδωσε επίσης μεγάλες ποσότητες οστών ψαριών και πτηνών και υπολειμμάτων θηλαστικών — μια συλλογή πανίδας που θα επιτρέψει την ανασύσταση της διατροφής και των οικονομικών δραστηριοτήτων των διαδοχικών κατοίκων της περιοχής.

Ο Γενικός Διευθυντής Αρχαιοτήτων της Beheira και επικεφαλής της ανασκαφικής αποστολής, κ. Khaled Abdel Ghani Farhat, τόνισε ότι ο χώρος αποτελεί ένα μοναδικό παράδειγμα τοποθεσίας πολλαπλών φάσεων, όπου οι οικιστικές και παραγωγικές δραστηριότητες διαδέχονταν η μία την άλλη από τις απαρχές της αρχαίας αιγυπτιακής ιστορίας έως τις μεταγενέστερες περιόδους, όταν η περιοχή μετατράπηκε σε έντονη ταφική ζώνη.

Ο Farhat τόνισε ότι το Kom Aziza δεν είναι απλώς μια απλή νεκρόπολη, αλλά ένα ολοκληρωμένο αρχαιολογικό αρχείο που μαρτυρά διάφορες μορφές ανθρώπινης αλληλεπίδρασης με το περιβάλλον σε διαδοχικές χρονολογικές περιόδους.

Η ομάδα παραμένει αισιόδοξη ότι οι επόμενες ερευνητικές περιόδους θα αποκαλύψουν νέα μυστικά και στοιχεία σε αυτόν τον χώρο, του οποίου η στρωματογραφική ακολουθία εξακολουθεί να περιέχει πολλά ανεξερεύνητα στρώματα. Η εμφάνιση των αγριόχοιρων, προς το παρόν, ανοίγει μια απροσδόκητη γραμμή έρευνας που θα απαιτήσει την αναθεώρηση των συνήθων ερμηνειών σχετικά με τη σημασία της άγριας πανίδας στο οικιακό και ταφικό πλαίσιο της αρχαίας Αιγύπτου, τουλάχιστον σε αυτήν την περιοχή του δέλτα.

Πηγή: LBV Magazine

Διαβάστε Περισσότερα...

Ki-En-Gir, δηλαδή «Γη Κυρίων Ηρώων»: η Σουμερία

 

• 

Του ιατρού πνευμονολόγου-φυματιολόγου Στυλιανού Θ. Μητρόπουλου

Ki En Gir, δηλαδή:

• Ki = Ge (= Γη / Γαία) +
• En = ΕΝΑΣ / EΙΣ (Ένας / Κύριος / Άρχοντας) +
• Gir = Her (Ήρωας[1] / Ευγενής / Αυτόχθων).

Με άλλα λόγια σε επιγραφές-πινακίδες οι ΕΝ (Σουμέριοι) αυτοαποκαλούν την χώρα τους με παραφρασμένα ελληνικά, ως ΓΗ ΚΥΡΙΩΝ ΗΡΩΩΝ.

Η Ki-EN-GIR (Σουμερία) είναι χώρα του αρχαιότερου (6η χιλιετίας π.Χ.), γνωστού πολιτισμού της Μεσοποταμίας. Ελέγετο:

• Sngr, από τους Αιγύπτιους
• Šanhara / Šanharoi από τους Χιττίτες
• Šumeru από τους Ακκάδες Σημίτες, που εν τέλει επικράτησε. Αυτό το παραφθαρμένο ακκαδικό šumeru, υιοθέτησαν οι Λατίνοι και ως Sumer. Το Σουμερία το επέλεξε η ακαδημαϊκή κοινότητα, αντί για Ki En gir και En (= Σουμέριοι) και για την γλώσσα “E ME GIR” (= Σουμεριακή)

Οι Εν για τις συναλλαγές τους χρησιμοποιούσαν μονάδες βάρους.

• še (σε) kόκκος κριθαριού (η ελάχιστη μονάδα)
• gin (γκιν) – 1 γκιν = 180 κόκκοι κριθαριού (περίπου 8,4 γραμμ.)
• ma-na (μα-να ή μι-να) – 1 μνα = 60 γκιν (περίπου 500 γραμμ.)
• gu (γκου) – 1 τάλαντο = 60 μνες (περίπου 30 κιλά)

Η Ελληνική Μυθολογία και Η Μυθολογία των Εν

H Ελληνική Μυθολογία μετά την γιγαντομαχία με νίκη των ολυμπίων θεών με βοήθεια των ηρώων Διονύσου και Ηρακλή αναφέρει κέντρα συνύπαρξης θεών με Ήρωες όπως σε Θούλη, Φθία, Δείκτη, Ποσειδωνία Αθηνα, Άδη / Ταρταρία. Την 10η χιλιετία π.Χ. τα ηρωικά κέντρα συνύπαρξης θεών και Ηρώων, γίνονται “θέατρα” πολλών μυθολογικών γεγονότων. Η Ποσειδωνία μετά την κατάληψη της από τους εκ Ταρταρίας Ανταρκτικής ορμώμενους, με άρχοντα τον Τυφώνα, μετονομάστηκε από τον διορισθέντα από τον Τυφώνα ήρωα, Άτλαντα, σε Ατλαντίδα. Η Ατλαντίδα γίνεται ορμητήριο υποδούλωσης από τους Άτλαντες όλου του ολύμπιου κόσμου (Χθόνιου Ουράνιου Πόντιου Υποχθόνιου).

Ατλαντική Επέκταση και εκστρατείες Διονύσου και Ηρακλή απελευθέρωσης ελληνογενών λαών

Την επεκτατική πολιτική των Ατλάντων ανέλαβαν οι στρατηγοί Ώγυγος, Δάρδανος, Κέκροψ. Αλλά εμποδίζονται από θεομηνίες-κατακλυσμούς[2]. Ακολουθούν εκστρατείες των ηρώων Διονύσου και Ηρακλή, που επιχειρούν απελευθέρωση υποδουλωμένων λαών από τους Άτλαντες και κήρυξη πολέμου των Αθηναίων εναντίον των Ατλάντων (ΠΗΓΗ: Πλάτων).

Σε εκστρατείες του Διονύσου για απελευθέρωση των Ελληνογενών της Ανατολής και του Ηρακλή για απελευθέρωση του Ευεργέτη των Ανθρώπων, Προμηθέα, σε σημαντικές θέσεις της πορείας των προς την Ανατολή, εγκαταστάθηκαν προστάτες φύλακες [φροντιστές], οι Κουρήτες, φορείς πολιτισμού. Έτσι τόποι εγκατάστασης Κουρητών της προκατακλυσμιαίας εποχής, μετά την μεγάλη καταστροφή του 9604 π.Χ. του προκατακλυσμιαίου κόσμου γίνονται μετακατακλυσμιαίοι πυρήνες αναγέννησης του πολιτισμού στους αυτόχθονες ελληνογενείς και μη λαούς. Κουρήτες φορείς προκατακλυσμιαίου Πολιτισμού, του Δίκτα του πελάγους της Αφροδίτης (του Καρπαθίου, μεταξύ Κρήτης – Δωδεκανήσων), που εγκαταστάθηκαν στο όρος Θερμόν (νυν Gobleki Tepe) μεταλαμπάδευσαν στους Εν το Προμηθεϊκό Πυρ και τον Λόγο, που αναγέννησε τον πολιτισμό στην Μεσοποτάμια στην χώρα Ki En Gir. Σήμερα εντοπίσθηκαν από αρχαιολόγους βεβαιωμένα ίχνη «Κουρητών» στο όρος Θερμό (Gobleki Tepe) καθώς και πολλές ενδείξεις ιχνών στο όρος Κουρ της οροσειράς Ζάκρος [σ.σ.: του νυν Ιραν]. Η μυθολογία μας ερμηνεύει την προέλευση του Πολιτισμού ως δωρεά των άυλων δώρων Πυρός και Λόγου του Προμηθέα, που στην προκειμένη περίπτωση μεταλαμπάδευσαν «Κουρήτες» προς τους αυτόχθονες Ελληνογενείς Εν (= Σουμέριους).

Γλώσσα E ME GIR των Eν της Μεσοποτάμιας χώρας Ki EN GIR

Η μεταβίβαση Πυρός και Λόγου του Προμηθέα από Κουρήτες ως θρυαλλίδα στους En της Ki-en-gir, προώθησε την ανάπτυξη της γλώσσας E ME GIR (= ΕΝ ΜΕ ΗΕΡ), προμηθεϊκής έμπνευσης επικοινωνίας των μεθηρωικών απογόνων τους στην μετακατακλυσμιαία εποχή. Στην πορεία οι Εν επινόησαν μια εικονογραφή, που σύντομα τους οδήγησε στην επινόηση της σφηνοειδούς γραφής (3200 π.Χ.) με καλάμια, για να χαράζουν σύμβολα σε πήλινες πινακίδες για συναλλαγές, μύθους, νόμους κ.ά. Οι από τους Κουρήτες προμηθεϊκή δωρεά Πυρός και Λόγου ενέπνευσε τους Εν το 60δικό σύστημα μέτρησης (με βάση το 60), το οποίο αποτελεί την βάση διαίρεσης της ώρας σε 60 λεπτά και του κύκλου σε 360ο. Οι Εν ήταν οργανωμένοι σε ανεξάρτητες πόλεις-κράτη (Ουρ, Ουρούκ, Λαγκάς), που ανταγωνίζονταν μεταξύ τους για την ηγεμονία της περιοχής όπως οι ελληνικές πόλεις-κράτη. Οι Εν ανέγειραν ζιγκουράτ, ογκώδη θρησκευτικά κτηρια, που έμοιαζαν με βαθμιδωτές πυραμίδες. Η λογοτεχνία των Εν ήταν πλούσια (το «Έπος του Γκιλγκαμές»).

Οι Εν της Ki EN GIR από τα μέσα της 2ης χιλιετίας π.Χ. σταδιακως εξαφανίστηκαν από το προσκήνιο. Σήμερα προβληματιζόμαστε πως αυτός ο μεγάλος πολιτισμός των Εν στην χώρα KI EN GIR εξαφανίστηκε. Οι επιστημονικές μελέτες προωθούν απόψεις ότι οι Εν και η χώρα τους KI EN GIR (Σουμερία) εξαφανίστηκαν με κυριαρχούσα πρόταση την αφομοίωση των Εν από τους νεόφερτους στην Μεσοποταμία.

• α) «Συμβιωτική» Αφομοίωση[3]: Η κρατούσα πανεπιστημιακή άποψη, η οποία διδάσκεται στα πανεπιστήμια παγκοσμίως, δέχεται την διαδικασία συγχώνευσης και αφομοίωσης των Εν με τους Σημίτες Ακκάδες. Εν τούτοις είναι ανερμήνευτο πώς οι επιστήμονες ερμηνεύουν ότι οι Εν αφομοιώθηκαν από τους Ακκάδιους και Βαβυλώνιους, που εγκαταστάθηκαν στην γη τους, για ποιον λόγο δεν κατάφεραν να επιβάλλουν την κατά πολύ υπέρτερη γλώσσα τους.
• β) Οικολογική και Κλιματική Κατάρρευση: Η αδυναμία ερμηνείας πως μια πολυάνθρωπος κοινωνία αφομοιώθηκε ανέδειξε γεωλογικές μελέτες που συμπληρώνουν πως το τέλος των Εν (Σουμερίων) δεν ήταν μόνον ζήτημα αφομοίωσης, αλλά και περιβαλλοντικής καταστροφής. Η υπερβολική άρδευση των εδαφών της Νότιας Μεσοποταμίας για χιλιετίες οδήγησε σε έντονη «αλάτωση» του εδάφους που δεν απέδιδε καρπούς (κριθάρι και σιτάρι) και είχε ως αποτέλεσμα τον λιμό και την δραματική δημογραφική κατάρρευση των πόλεών τους, γεγονός που αντιτίθεται στην μη κατάρρευση των πολύ χαμηλότερου πολιτισμού Σημιτών Ακκάδων…
• γ) Βίαιη Εξάλειψη, Γενοκτονία από τους Σημίτες Ακκάδες κ.ά. των Εν με «κλοπή» από Ακκάδες κ.ά. των αγαθών του άυλου και υλικού πολιτισμού των Εν. Την εκδοχή αυτοί ερευνητές την εστιάζουν στην δυναμική της ισχύος και της αποικιοκρατίας. Οι Ακκάδες ως σημιτικοί λαοί (Αμορίτες, Βαβυλώνιοι) Ατλαντικής επιρροής, ήταν στρατιωτικά οργανωμένοι με κατακτητικές διαθέσεις, που κατέλαβαν τα πλούσια κέντρα των απροετοίμαστων ειρηνικών Εν. Όχι μόνον δεν «συγχωνεύτηκαν» ειρηνικώς, αλλά αντίθετα, μη έχοντας ανάλογο υπόβαθρο εξόντωσαν ή υποδούλωσαν την άρχουσα, πνευματική και γλωσσική ελίτ των Εν, και έκλεψαν και ιδιοποιήθηκαν τα επιτεύγματα τους όπως γραφή, επιστήμη, αρχιτεκτονική. Η εξαφάνιση μιας τόσο ισχυρής γλώσσας και ταυτότητας όπως των Εν (Σουμερίων) μέσα σε λίγους αιώνες δεν μπορεί να γίνει «αυτόματα»… Απαιτεί συστηματική καταπίεση, απαγόρευση της γλώσσας, μαζικές εκτοπίσεις και στοχευμένες σφαγές, γενοκτονίες και ολοκαυτώματα των πληθυσμών που αρνούνταν να υιοθετήσουν την σημιτική γλώσσα της νέας κεντρικής αυταρχικής βάρβαρης εξουσίας των Ακκάδων και ακολούθως των Βαβυλωνίων…

Κείμενα (αυθεντικά ποιήματα) των Εν, Ουρ 3ης Δυναστείας (2112 – 2004 π.Χ.) από την ιερή πόλη Νιππούρ

Ι) Ο Κώδικας Ουρ-Ναμμού[4] (2112 π.Χ.) ο αρχαιότερος γνωστός γραπτός νόμος στην γλώσσα των Εν. Νομοθετικός Κώδικας βασιλιά Ουρ-Νάμμου (Ur-Nammu) της Ουρ, πήλινη πινακίδα. “E ME GIR” (Σουμεριακή γλώσσα) – Σφηνοειδής γραφή, 3η Δυναστεία Ουρ (2112 – 2095 π.Χ.). Κείμενο: Κώδικα λίστα εγκλημάτων και ποινή σωφρονισμού (χρηματικές αποζημιώσεις κ.ά.) σε αντίθεση με τον μεταγενέστερο Ακκαδικό Κώδικα Χαμουραμπί με σωματικούς βασανισμούς και τιμωρίες. Στον Πρόλογο (Κοινωνική Δικαιοσύνη)… Τότε ο Ουρ-Νάμμου, ο ισχυρός πολεμιστής, βασιλιάς της Ουρ, βασιλιάς του Ki En Gir (και Ακκάδ), με την δύναμη του θεού προστάτη Νάννα (θεού πόλης), εγκαθίδρυσε την δικαιοσύνη στην χώρα. Εξαφάνισε την αδικία, την βία και τις διαμάχες. Διασφάλισε ότι ο ορφανός δεν θα παραδοθεί στον πλούσιο, η χήρα δεν θα παραδοθεί στον ισχυρό, και εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Επιλογή Νομοθετικών Διατάξεων:

• Α. Εάν ένας άνθρωπος διαπράξει φόνο, αυτός ο άνθρωπος πρέπει να θανατωθεί. (θανατικη ποινη).
• Β. Εάν ένας άνθρωπος διαπράξει ληστεία, θα θανατωθεί.
• Γ. Εάν ένας άνθρωπος διαπράξει απαγωγή, θα φυλακιστεί και θα πληρώσει 15 μάνα αργύρου.
• Δ. Εάν ένας δούλος νυμφευτεί δούλη και απελευθερωθεί, δεν εγκαταλείπει το νοικοκυριό του κυρίου του.
• Θ. Εάν ένας άνθρωπος χωρίσει την πρώτη του σύζυγο, πρέπει να της καταβάλει μία μάνα αργύρου.
• Ι. Εάν χωρίσει μια γυναίκα που ήταν προηγουμένως χήρα, πρέπει να της καταβάλει μισή μάνα αργύρου.
• ΙΓ. Εάν ένας άνθρωπος κατηγορηθεί για μαγεία, πρέπει να υποστεί την δοκιμασία του νερού (ποτάμια δοκιμασία). Εάν αποδειχθεί αθώος, ο κατηγορούμενος δικαιώνεται και ο κατήγορος πρέπει να πληρώσει αποζημίωση.
• ΙΔ. Εάν ένας άνθρωπος κατηγορήσει την σύζυγο ενός ανθρώπου για μοιχεία και η ποτάμια δοκιμασία την αποδείξει αθώα, ο κατηγορούμενος πρέπει να πληρώσει το 1/3 της μάνας αργύρου.
• ΙΗ. Εάν ένας άνθρωπος βγάλει το μάτι ενός άλλου ανθρώπου, θα καταβάλει μισή μάνα αργύρου.
• ΙΘ. Εάν ένας άνθρωπος κόψει το πόδι ενός άλλου ανθρώπου, θα πληρώσει 10 μάνα αργύρου.
• ΚΑ. Εάν κάποιος κόψει την μύτη ενός άλλου ανθρώπου με χάλκινο μαχαίρι, πρέπει να πληρώσει τα 2/3 της μάνας αργύρου.
• ΚΒ. Εάν ένας άνθρωπος βγάλει το δόντι ενός άλλου ανθρώπου, θα πληρώσει 2 μάνα αργύρου.
• ΚΕ. Εάν ένας άνθρωπος εμφανιστεί ως μάρτυρας και αποδειχθεί επίορκος (ψευδομάρτυρας), πρέπει να πληρώσει 15 μάνα αργύρου.
• ΚΗ. Εάν ένας άνθρωπος πλημμυρίσει το χωράφι ενός άλλου ανθρώπου με νερό, θα μετρήσει και θα δώσει τρία κόρα (μονάδα μέτρησης) κριθαριού ανά ικού (= μονάδα επιφάνειας) χωραφιού.

ΙΙ) Μπιλγαμές (ακκαδικά Γκιλγαμές) επικά ποιήματα χαραγμένα σε πήλινες πινακίδες στην γλώσσα των Εν

Ο Μπιλγκαμές είναι ο πρόγονος, ήρωας, ο γέροντας είναι νέος). Ποιήματα στην περίοδο της 3ης Δυναστείας της Ουρ (2100 π.Χ.). Στα πρωτότυπα κείμενα των Εν, ο Ενκίντου παρουσιάζεται ως πιστός ακόλουθος (σουμεριακά Αραδ) του Μπιλγκαμές (ΠΗΓΗ: The Metropolitan Museum of Art).

• Α. Μπιλγκαμές και Ακκά: Περιγράφει την πολιτική και στρατιωτική σύγκρουση του Μπιλγκαμές, βασιλιά της Ουρούκ, με τον ηγεμόνα Ακκάδ της πόλης Κις.
• Β. Μπιλγκαμές και Χουγουάγουα: Η σουμεριακή εκδοχή της εκστρατείας του ήρωα και του υπηρέτη του, Ενκίντου, στο Δάσος των Κέδρων, όπου εξοντώνουν τον γίγαντα-φύλακα Χουγουάγουα.
• Γ. Μπιλγκαμές και Ταύρος Ουρανού: Η θεά Ινάννα εξοργίζεται επειδή ο ήρωας την απορρίπτει και στέλνει τον ουράνιο ταύρο να καταστρέψει την Ουρούκ, αλλά ο Μπιλγκαμές και ο Ενκίντου τον σκοτώνουν.
• Δ. Μπιλγκαμές, Ενκίντου και Κάτω Κόσμος: Ο Μπιλγκαμές χάνει δύο πολύτιμα αντικείμενα (ένα τύμπανο και μια μπαγκέτα) που πέφτουν στον Κάτω Κόσμο. Ο Ενκίντου κατεβαίνει να τα πάρει, παγιδεύεται εκεί, και το πνεύμα του επιστρέφει για να περιγράψει στον Μπιλγκαμές την ζοφερή μεταθανάτια ζωή.
• Ε. Θάνατος του Μπιλγκαμές: Ο ήρωας βλέπει ένα όνειρο όπου οι θεοί συνεδριάζουν και αποφασίζουν ότι, παρά τα κατορθώματά του, δεν μπορεί να ξεφύγει από την θνητή φύση του ανθρώπου.

ΠΗΓΗ: ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

• World History Encyclopedia.
• Μουσείο Αρχαιολογίας και Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια (Penn Museum), όπου αρχικές σουμεριακές λογοτεχνικές πινακίδες από Νιππούρ.
• Αρχαιολογικά Μουσεία Αρχαίας Κωνσταντινούπολης, όπου τμήμα σουμεριακής πινακίδας Κώδικα Ουρ-Ναμμού.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

[1] Η αρχαία ελληνική λέξις ήρως / ήρωας δασύνεται και η δασεία τρέπεται σε h > hero > HER, κλπ.

[2] Το Βρετανικό Μουσείο στο Λονδίνο «κατέχει» την διάσημη «Πινακίδα του Κατακλυσμού» (11η πινακίδα της μεταγενέστερης ακκαδικής εκδοχής, η οποία βασίστηκε στο σουμεριακό έπος του Ατραχασίς / Ζιουσούδρα).

[3] Η «αφομοίωση» είναι ακαδημαϊκός ευφημισμό που συγκαλύπτει την βία.

[4] Θραύσμα πήλινης πινακίδας (αρ. Ni 3191). Ο Κώδικας του Ουρ-Ναμμού στην σουμεριακή (επίσημη γλώσσα της 3ης Δυναστείας της Ουρ / Νεοσουμεριακή περίοδος) 2100 – 2050 π.Χ. Μεταγενέστεροι νομικοί κώδικες της Μεσοποταμίας (όπως ο διάσημος Κώδικας του Χαμουραμπί, περ. 1750 π.Χ.) συντάχθηκαν στην ακκαδική γλώσσα (βαβυλωνιακή διάλεκτο). Ο συγκεκριμένος κώδικας αποτελεί το αρχαιότερο σωσμένο νομοθέτημα. Είναι εξ ολοκλήρου γραμμένος στα σουμεριακά.  

arxeion - politismou. gr

Διαβάστε Περισσότερα...

Οδυσσεύς σημαίνει ο μισούμενος υπό των θεών

Οδυσσέας και Σειρήνες – του L. Belly, έργο του 1867, λάδι σε καμβά – Musée de l’Hôtel Sandelin, του αρχαίου Σιθιου – νυν Saint-Omer, Pas-de-Calais, Hauts-de-France Γαλλίας.

Ὀδυσσεύς = ἐκ τοῦ ῥήματος ὀδύσσομαι (= ὀργίζομαι, μισῶ κάποιον).

Ο Ὀδυσσεύς ήταν υἱός τοῦ Λαέρτη, και σύζυγος τῆς Πηνελόπης. Ὁ μισούμενος ὑπό τῶν θεῶν ἐπειδή διέπραξε πολεμῶντας καί κάποια ἐγκλήματα πολέμου.

Στήν ῥαψωδία τ΄ 409 τῆς Ὀδυσσείας διαβάζουμε: «Πολλοῖσιν γάρ ἐγώ γε ὀδυσσάμενος τόδ’ ἱκάνω…τῷ δ’ Ὀδυσσεύς οὔνομα ἔστω ἐπώνυμον…». Ὁ πάππος τοῦ Ὀδυσσέως Αὐτόλυκος δηλώνει ὅτι φθάνει ὀδυσσάμενος (ὠργισμένος) μέ πολλούς, γιά αὐτό νά ὀνομασθῇ Ὀδυσσεύς ὁ ἐγγονός του.

ΠΗΓΗ: Θ. Φ. Πολυμέρη «ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΟΑ κυρίων ονομάτων και τοπωνυμιών των Ομηρικών Επών», εκδ. Αρχύτας, 2017. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 4.4.2018.

ΣΧΟΛΙΑ Γ. Λεκάκη:

• Ὀδυσσεύς -έως, Ἰων. Ὀδυσσῆος = ὁ βασιλεὺς τῆς Ἰθάκης οὗ αἱ τύχαι μετὰ τὴν πτῶσιν τῆς Τροίας ἐκτίθενται ἐν τῇ Ὀδυσσείᾳ· ὁ Ὅμηρ. ἔχει καὶ τὸν Ἐπικ. τύπον, Ὀδυσεύς· Αἰολ. γεν. Ὀδυσεῦς – Ὀδ. ω,398· αἰτ. Ὀδυσσέα (ἡ λήγουσα βραχεῖα πρὸ φωνήεντος) Ρ. 301· Ὀδυσσέα (αἱ δύο τελευτ. συλλ. ἀποτελοῦσι μίαν διὰ συνιζήσεως) – Σοφ. Αἴ. 104, Ὀδυσσῆ – Πινδ. Ν. 8.44. Ὀδυσσῆα Ι.74, 83, κ.α.· Οὑδυσσεύς, κατὰ κρᾶσιν ἀντὶ ὁ Ὀδ., Σοφ. Φ.572· ― πληθ. Ὀδυσσέας – Εὐρ. Ρῆσ. 866. ― Περὶ τῆς μυθικῆς ἐτυμολογίας τῆς λέξεως παρ’ Ὁμ. ἴδε ἐν λ. ὀδύσσομαι. Ἐπίθ. Ὀδύσσειος, Ὀδύσσεια, Ὀδύσσειον, ὁ εἰς τὸν Ὀδυσσέα ἀνήκων, Τζέτζ., κτλ.· Ἐπικ. Ὀδυσσήιος, Ὀδ. Σ. 353. – Λατ. Ulysses.
• ὀδύσσομαι: Ἐπικ. ῥῆμα ἐν χρήσει μόνον ἐν τῷ μέσ. ἀορ. α΄ ὀδύσασθαι (ὁ Ἡσύχ. ἐκτὸς τοῦ μέσου ἀορίστου ἔχει καὶ ἀπαρέμφ. παθ. ἀορ. ὀδυσθῆναι ὅπερ ἑρμηνεύει: «ὀδύσασθαι. χολωθῆναι, θυμωθῆναι, ὀργισθῆναι»), καὶ ἅπαξ ἐν τῷ παθ. πρκμ. ὀδώδυσται· (ἴδε ἐν τέλ.). Χολοῦμαι, ὀργίζομαι ἐναντίον τινός, μέμφομαι, μισῶ, μετὰ δοτ. προσ., τῷ μὲν ἔπειτ’ ὀδύσαντο θεοὶ Ἰλ. Ζ. 138· ἰδίως ὡς μυθικὴ ἀρχὴ τοῦ ὀνόματος τοῦ Ὀδυσσέως, ὡς μισουμένου ὑπὸ θεῶν τε καὶ ἀνθρώπων, (πρβλ. Ἀχιλλεύς, ἄχος), τί νύ οἱ τόσον ὠδύσαο Ζεῦ; Ὀδ. Α. 62· τίπτε μοι ὧδε Ποσειδάων… ὠδύσατ’ ἐκπάγλως; Ε. 340· πολλοῖσιν γὰρ ἔγωγε ὀδυσσάμενος… ἱκάνω…· τῷ δ’ Ὀδυσεὺς ὄνομ’ ἔστω ἐπώνυμον (ὅπου λαμβάνει οἱονεὶ παθητ. σημασ., ἔχω παράσχει αἰτίαν δυσαρεσκείας) Τ. 407-9, πρβλ. Σοφ. Ἀποσπ. 408· οὕτω καὶ Βριάρεῳ… πατὴρ ὠδύσσατο θυμῷ Ἡσ. Θ. 617· ― ἀπολ., ὀδυσσαμένοιο τεοῖο Ἰλ. Θ. 37, 468· ― μεθ’ Ὅμ. κατ’ αἰτ., ὠδύσατο Ζῆνα Ὁμ. Ἐπιγράμμ. 6. 8· τί… ἐμὴν ὠδύσσαο νηδύν; Ἀνθ. Π. 9. 117. ― Ἐπικ. ῥῆμα, ὅπερ παραλαμβάνει ἅπαξ ὁ Σοφ. ― (Τὸ ο φαίνεται ὅτι εἶναι εὐφωνικὸν προθεματικὸν ὡς ἐν τῷ ὀδύρομαι, κτλ.· ὥστε ἡ ῥίζα εἶναι ΔΥΣ- > σανσκρ. dvish, dvèsh-mi (odi), dvish, dvesh-as (odium· ― ἴδε ἐν λέξ. δυσ-). – ΠΗΓΗ: LSJ.

arxeion-politismou.gr

Διαβάστε Περισσότερα...