Η βασίλισσα της Μιλήτου, που ερωτεύθηκε έναν νεαρό από την Αλικαρνασσό!

 

Του Γιώργου Λεκάκη

Στο 14ο ερωτικό πάθημα που εξιστορεί ο Παρθένιος με τίτλο «Περὶ Ἀνθέως», το οποίο ανθολογεί από τον Αριστοτέλη («Μιλησιακά») μας μιλά για τον έρωτα που αισθάνθηκε μια βασίλισσα, για έναν νέο όμηρο από την Αλικαρνασσό .

Η ιστορία στο αρχαίο κείμενο:

Ἱστορεῖ Ἀριστοτέλης καὶ οἱ τὰ Μιλησιακά:

[14.1] Ἐκ δὲ Ἁλικαρνασσοῦ παῖς Ἀνθεὺς ἐκ βασιλείου γένους ὡμήρευσε παρὰ Φοβίῳ, ἑνὶ τῶν Νειλειδῶν, τότε κρατοῦντι Μιλησίων. τούτου Κλεόβοια, ἥν τινες Φιλαίχμην ἐκάλεσαν, τοῦ Φοβίου γυνή, ἐρασθεῖσα πολλὰ ἐμηχανᾶτο εἰς τὸ προσαγαγέσθαι τὸν παῖδα· ὡς δὲ ἐκεῖνος ἀπεωθεῖτο, ποτὲ μὲν φάσκων ὀρρωδεῖν μὴ κατάδηλος γένοιτο, ποτὲ δὲ Δία Ξένιον καὶ κοινὴν τράπεζαν προϊσχόμενος, ἡ Κλεόβοια κακῶς φερομένη ἐν νῷ εἶχε τίσασθαι αὐτόν, ἀνηλεῆ τε καὶ ὑπέραυχον ἀποκαλουμένη.

[14.2] ἔνθα δὴ χρόνου προϊόντος τοῦ μὲν ἔρωτος ἀπηλλάχθαι προσεποιήθη, πέρδικα δὲ τιθασὸν εἰς βαθὺ φρέαρ κατασοβήσασα ἐδεῖτο τοῦ Ἀνθέως ὅπως κατελθὼν ἀνέλοιτο αὐτόν. τοῦ δὲ ἑτοίμως ὑπακούσαντος διὰ τὸ μηδὲν ὑφορᾶσθαι, ἡ Κλεόβοια ἐπισείει στιβαρὸν αὐτῷ πέτρον· καὶ ὁ μὲν παραχρῆμα ἐτεθνήκει, ἡ δὲ ἄρα ἐννοηθεῖσα ὡς δεινὸν ἔργον δεδράκοι, καὶ ἄλλως δὲ καομένη σφοδρῷ ἔργον τοῦ παιδός, ἀναρτᾷ ἑαυτήν.

[14.3] Φοβίος μέντοι διὰ ταύτην τὴν αἰτίαν ὡς ἐναγὴς παρεχώρησε Φρυγίῳ τῆς ἀρχῆς. ἔφασαν δέ τινες οὐ πέρδικα, σκεῦος δὲ χρυσοῦν εἰς τὸ φρέαρ βεβλῆσθαι, ὡς καὶ Ἀλέξανδρος ὁ Αἰτωλὸς μέμνηται ἐν τοῖσδε [ἐν Ἀπόλλωνι]·

παῖς Ἱπποκλῆος Φοβίος Νειληιάδαο

ἔσται ἰθαιγενέων γνήσιος ἐκ πατέρων·

τῷ δ᾿ ἄλοχος μνηστὴ δόμον ἵξεται, ἧς ἔτι νύμφης

ἠλάκατ᾿ ἐν θαλάμοις καλὸν ἑλισσομένης

Ἀσσησοῦ βασιλῆος ἐλεύσεται ἔκγονος Ἀνθεύς,

ὅρκι᾿ ὁμηρείης πίστ᾿ ἐπιβωσάμενος,

πρωθήβης, ἔαρος θαλερώτερος (οὐδὲ Μελίσσῳ

Πειρήνης τοιόνδ᾿ ἀλφεσίβοιον ὕδωρ

θηλήσει μέγαν υἱόν, ἀφ᾿ οὗ μέγα χάρμα Κορίνθῳ

ἔσται καὶ βριαροῖς ἄλγεα Βακχιάδαις),

Ἀνθεὺς Ἑρμείῃ ταχινῷ φίλος, ᾧ ἔπι νύμφη

μαινὰς ἄφαρ σχήσει τὸν λιθόλευστον ἔρων·

καί ἑ καθαψαμένη γούνων ἀθέμιστα τελέσσαι

πείσει· ὁ δὲ Ζῆνα Ξείνιον αἰδόμενος

σπονδάς τ᾿ ἐν Φοβίου καὶ ἅλα ξυνεῶνα θαλείης

κρήναις καὶ ποταμοῖς νίψετ᾿ ἀεικὲς ἔπος·

ἡ δ᾿ ὅταν ἀρνῆται μελεὸν γάμον ἀγλαὸς Ἀνθεύς,

δὴ τότε οἱ τεύξει μητιόεντα δόλον,

μύθοις ἐξαπαφοῦσα· λόγος δέ οἱ ἔσσεται οὗτος·

“γαυλός μοι χρύσεος· φρείατος ἐκ μυχάτου

νῦν ὅ γ᾿ ἀνελκόμενος διὰ μὲν κακὸν ἤρικεν οὖσον,

αὐτὸς δ᾿ ἐς Νύμφας ᾤχετ᾿ ἐφυδριάδας·

πρὸς σὲ θεῶν, ἀλλ᾿ εἴ μοι, ἐπεὶ καὶ πᾶσιν ἀκούω

ῥηιδίην οἶμον τοῦδ᾿ ἔμεναι στομίου,

ἰθύσας ἀνέλοιο, τότ᾿ ἂν μέγα φίλτατος εἴης.”

ὧδε μὲν ἡ Φοβίου Νειλιάδαο δάμαρ

φθέγξεθ᾿· ὁ δ᾿ οὐ φρασθεὶς ἀπὸ μὲν Λελεγήιον εἷμα

μητρὸς ἑῆς ἔργον θήσεται Ἑλλαμενῆς·

αὐτὸς δὲ σπεύδων κοῖλον καταβήσεται ἄγκος

φρείατος· ἡ δ᾿ ἐπί οἱ λιρὰ νοεῦσα γυνὴ

ἀμφοτέραις χείρεσσι μυλακρίδα λᾶαν ἐνήσει·

καὶ τόθ᾿ ὁ μὲν ξείνων πολλὸν ἀποτμότατος

ἠρίον ὀγκώσει τὸ μεμορμένον, ἡ δ᾿ ὑπὸ δειρὴν

ἁψαμένη σὺν τῷ βήσεται εἰς Ἀΐδην.

Και η απόδοση στα Νέα Ελληνικά από τον Γ. Λεκάκη:

[14.1] Από την Αλικαρνασσό ένας νέος, ο Ανθεύς (απόγονος του βασιλιά της Άσσου[1]), που καταγόταν από βασιλικό γένος, εστάλη ως όμηρος στον Φόβιο, έναν από τους Νηλείδες, ο οποίος τότε κυβερνούσε τους Μιλησίους. Η Κλεόβοια, σύζυγος του Φοβίου (την οποία κάποιοι αποκαλούσαν με το επίθετο Φιλαίχμη[2]) τον ερωτεύτηκε. Επινόησε πολλά τεχνάσματα για να τον παρασύρει. Εκείνος, όμως, την απέρριπτε: Άλλοτε έλεγε πως φοβόταν μήπως αποκαλυφθεί η σχέση τους, και άλλοτε επικαλείτο τον Ξένιο Δία και τους δεσμούς της φιλοξενίας, που τους συνέδεαν. Η Κλεόβοια, πληγωμένη από την απόρριψη, αποφάσισε να τον εκδικηθεί, αποκαλώντας τον σκληρό και αλαζόνα.

[14.2] Έπειτα από κάποιο χρονικό, διάστημα προσποιήθηκε ότι είχε πλέον απαλλαγεί από τον έρωτά της. Έριξε σκοπιμως μια εξημερωμένη πέρδικα(*) μέσα σε ένα βαθύ φρεαρ / πηγάδι και παρακάλεσε τον Ανθέα να κατεβεί και να την ανεβάσει.[3] Εκείνος, χωρίς να υποψιαστεί τίποτε, δέχτηκε πρόθυμα. Όταν όμως κατέβηκε, η Κλεόβοια έριξε πάνω του έναν στιβαρό βράχο. Ο Ανθεύς σκοτώθηκε αμέσως. Εκείνη, όταν συνειδητοποίησε το φοβερό έγκλημα που είχε διαπράξει, και καθώς εξακολουθούσε να φλέγεται από το πάθος της για τον νέο, κρεμάστηκε και αυτοκτόνησε.

[14.3] Ο βασιλιάς Φόβιος, εξ αιτίας αυτού του γεγονότος, θεωρήθηκε μολυσμένος και παραιτήθηκε από την εξουσία, παραχωρώντας την στον Φρύγιο.

(*) Μερικοί όμως έλεγαν ότι δεν είχε ριχτεί πέρδικα στο πηγάδι, αλλά ένα χρυσό σκεύος. Αυτό αναφέρει και ο Αλέξανδρος ο Αιτωλός στους ακόλουθους στίχους:

Ο Φόβιος, γιος του Ιπποκλή, και απόγονος του Νηλέα,

θα είναι γνήσιος συνεχιστής της πατρικής του γενιάς.

Στο σπίτι του θα έρθει ως σύζυγος μια γυναίκα·

και ενώ ακόμη θα είναι νεόνυμφη,

θα φτάσει εκεί ο Ανθεύς, απόγονος του βασιλιά της Άσσου,

ως όμηρος, που εγγυάται με όρκους την πίστη μιας συμφωνίας.

Θα είναι στην πρώτη άνθηση της νειότης του,

πιο λαμπρός κι από την άνοιξη·

τέτοιον γιο δεν θα θρέψει, ούτε το αλφεσίβοιο νερό της Πειρήνης για τον Μέλισσο,

από τον οποίο θα προέλθει μεγάλη χαρά για την Κόρινθο

και μεγάλος πόνος για τους ισχυρούς Βακχιάδες.

Ο Ανθεύς, αγαπημένος του ταχύ Ερμή,

θα γίνει αντικείμενο του έρωτα μιας γυναίκας

που θα παραφρονήσει από πάθος γι’ αυτόν.

Εκείνη, πιάνοντάς τον από τα γόνατα,

θα προσπαθήσει να τον πείσει να παραβεί τους ιερούς θεσμούς·

εκείνος όμως, σεβόμενος τον Ξένιο Δία,

τις σπονδές[4] του Φοβίου του κοινού τραπεζιού της φιλοξενίας,

θα ξεπλύνει σαν ντροπιασμένο λόγο τα λόγια της

στα νερά των πηγών και των ποταμών.

Κι όταν ο λαμπρός Ανθεύς απορρίψει τον μάταιο γάμο που του προτείνει,

τότε εκείνη θα σκαρώσει δόλο πανούργο.

Με ψεύτικα λόγια θα τον εξαπατήσει και θα του πει:

«Ένα χρυσό δοχείο μου έπεσε στα βάθη του πηγαδιού.[3] 

Καθώς το τραβούσα, γλίστρησε και χάθηκε.

Σε ικετεύω στους θεούς, αφού όλοι λένε

πως η κάθοδος σ’ αυτό το στόμιο είναι εύκολη·

αν κατέβαινες να το ανασύρεις,

θα ήσουν για μένα ο πιο αγαπητός από όλους».

Έτσι θα μιλήσει η σύζυγος του Φοβίου, απογόνου του Νηλέα.

Κι εκείνος, χωρίς να αντιληφθεί την παγίδα,

θα αφήσει στην άκρη το λελεγικό του ένδυμα,

έργο των χεριών της μητέρας του, Ελλαμενής,

και βιαστικά θα κατεβεί στο κοίλωμα του φρέατος.

Τότε η γυναίκα, με δόλια σκέψη,

θα του ρίξει με τα δυο της χέρια μια μυλόπετρα.

Και τότε αυτός, ο πιο άτυχος από όλους τους ξένους,

θα εκπληρώσει το πεπρωμένο του και θα υψώσει τον τάφο του·

ενώ εκείνη, περνώντας θηλιά στον λαιμό της,

θα κατέβει μαζί του στον Άδη.

ΠΗΓΗ: Παρθένιος ο Νικαεύς “Περὶ ἐρωτικῶν παθημάτων”. Γ. Λεκακης “Λεξικο παραδοσεων”. Γ. Λεκακης “Η αγνωστη Μικρα Ασία”. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 4.4.2019.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

[1] Ἀσσησός / Άσσος Τρωάδος, ίδρυμα Αιολέων: Μια τοποθεσία στην περιοχή της Μιλήτου στην Ιωνία. Με λαμπρό ναό αφιερωμένο στην θεά Ἀσσησίη / Ἀσσησία Αθηνά. Αυτός ο ναός κάηκε σε έναν πόλεμο μεταξύ των Μιλησίων και των Λυδών. Ο Αλυάττης, ο βασιλιάς της Λυδίας, σύμφωνα με έναν δελφικό χρησμό, διέταξε να κτιστούν στην θέση του δύο ναοί αφιερωμένοι στην Αθηνά! 

ΠΗΓΗ: Ηρόδοτος Α΄ 19,22. Θεοπόλεως, Φιλ. XXIV. Στέφ. Βυζάντιος. Στρατ. VI,47. Αλέξιος Αιτωλός «Παρθενολογία, Ερωτικά» 14. Νικολία, «Δαμιανός» 54. FHG III 388. Ραγιέτ «Μίλητος», Βιέννη.

[2] Δηλ. αυτή που αγαπούσε να είναι αιχμηρή.

[3] Η ιστορία καταγράφεται και στο ελληνικό δημοτικό τραγούδι «Ο Μενούσης».

[4] Ακόμη εξακολουθεί μεταξύ των σημερινών Ελλήνων η παροιμιώδης φράση «ήπιαμε μαζί ένα κρασί», «φάγαμε μαζί ψωμί κι αλάτι», να σημαίνει «έχουμε περάσει πολλά μαζί, είμαστε σαν αδέλφια»!

arxeion-politismou.gr

Διαβάστε Περισσότερα...

Ακροβούνι: Το άγνωστο σπήλαιο του Παγγαίου που κρύβεται λίγα χιλιόμετρα από την Καβάλα [φωτογραφίες]

  Στην πλαγιά του Παγγαίου βρίσκεται ένα από τα πιο εντυπωσιακά και λιγότερο γνωστά σπήλαια της περιοχής, το οποίο ελάχιστοι Καβαλιώτες γνωρίζουν ότι υπάρχει – Ένας υπόγειος κόσμος γεμάτος σταλακτίτες και νυχτερίδες

Το Παγγαίο Όρος είναι γνωστό για τα δάση, τα μονοπάτια, τις πηγές και τη μακραίωνη ιστορία του. Λίγοι όμως γνωρίζουν ότι στα σπλάχνα του κρύβονται δεκάδες σπήλαια και υπόγειοι σχηματισμοί που παραμένουν σχεδόν άγνωστοι στο ευρύ κοινό.

Ένα από αυτά είναι το Σπήλαιο Ακροβουνίου, που βρίσκεται στην καβαλιώτικη πλευρά του Παγγαίου, πάνω από το ομώνυμο χωριό και σε μικρή απόσταση από τα παλιά λατομεία της περιοχής. Πρόκειται για έναν εντυπωσιακό υπόγειο χώρο, ο οποίος, παρά την ιδιαίτερη γεωλογική και φυσική του αξία, παραμένει ουσιαστικά εκτός τουριστικού χάρτη.

Η είσοδος του σπηλαίου είναι βαραθρώδης, με κατακόρυφη κάθοδο περίπου πέντε μέτρων, και στη συνέχεια το σπήλαιο αναπτύσσεται οριζόντια στο εσωτερικό του βουνού. Οι πρώτοι θάλαμοι παρουσιάζουν διαφορετικά επίπεδα που επικοινωνούν μεταξύ τους μέσω στενών περασμάτων, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον υπόγειο ανάγλυφο.

Σύμφωνα με τις καταγραφές σπηλαιολόγων, το συνολικό μήκος του φτάνει τα 131 μέτρα, ενώ το βάθος του αγγίζει τα 10 μέτρα. Το σπήλαιο αναπτύσσεται μέσα σε μάρμαρο της γεωτεκτονικής μάζας της Ροδόπης και εντυπωσιάζει με τον πλούσιο διάκοσμό του. Σταλακτίτες, σταλαγμίτες, σχηματισμοί τύπου «κουρτίνας», γκουρ και άλλα σπάνια σπηλαιοθέματα συνθέτουν ένα μοναδικό φυσικό σκηνικό.

Στο εσωτερικό του διακρίνονται δύο κύριες αίθουσες, ενώ σε ορισμένα σημεία έχουν καταγραφεί καταπτώσεις βράχων, πιθανότατα λόγω της έντονης δραστηριότητας των παρακείμενων λατομείων κατά το παρελθόν. Παράλληλα, φιλοξενεί σημαντική αποικία νυχτερίδων, γεγονός που ενισχύει ακόμη περισσότερο την οικολογική του αξία.

Το σπήλαιο έχει εξερευνηθεί και χαρτογραφηθεί από μέλη της Σπηλαιολογικής Ομάδας Καβάλας και του Σπηλαιολογικού Συλλόγου «Πρωτέας», οι οποίοι έχουν αναδείξει επανειλημμένα τον πλούτο των υπόγειων σχηματισμών του Παγγαίου.

Η ύπαρξη του Σπηλαίου Ακροβουνίου υπενθυμίζει ότι το Παγγαίο εξακολουθεί να κρύβει μικρούς φυσικούς θησαυρούς, πολλοί από τους οποίους παραμένουν άγνωστοι ακόμη και στους κατοίκους της περιοχής. Και ίσως αυτό να αποτελεί μέρος της γοητείας τους: ότι βρίσκονται εκεί, σιωπηλά και ανεξερεύνητα, περιμένοντας να τα ανακαλύψουμε ξανά.

Οι φωτογραφίες που δημοσίευσε το dramania.gr αποκαλύπτουν έναν υπόγειο κόσμο εντυπωσιακών σχηματισμών και μοναδικής φυσικής ομορφιάς, λίγα μόλις χιλιόμετρα από την πόλη της Καβάλας.

Δείτε τις φωτογραφίες

kavalapost.gr

Διαβάστε Περισσότερα...

Στην Ελλάδα ανακαλύφθηκαν τα αρχαιότερα ξύλινα εργαλεία στον κόσμο – Ηλικίας 430.000 ετών

 

«Η περιοχή διαθέτει επίσης εξαιρετικές συνθήκες για τη διατήρηση οργανικών καταλοίπων», λέει η επικεφαλής της έρευνας Κατερίνα Χαρβάτη. Mικρό ξύλινο εργαλείο, του οποίου η πιθανή χρήση δεν είναι γνωστή - Φωτογραφία: N.Thompson. Copyright: Katerina Harvati

Ανακαλύφθηκαν στη Μεγαλόπολη του νομού Αρκαδίας, από μια διεθνή ομάδα
ερευνητών από τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ελλάδα, τα αρχαιότερα ξύλινα
εργαλεία που έχουν βρεθεί ποτέ παγκοσμίως, μεταθέτοντας τη χρήση ξύλινων τεχνολογιών
τουλάχιστον 40.000 χρόνια πιο πίσω από ό,τι γνωρίζαμε μέχρι σήμερα.

«Παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα και τα Βαλκάνια, γενικότερα, αποτελούν κομβική περιοχή
για τη μελέτη της ανθρώπινης εξέλιξης, διαθέτουμε πολύ λιγότερα στοιχεία για την
Παλαιολιθική εποχή σε σχέση με μεταγενέστερες περιόδους. Ιδιαίτερα η σπανιότητα
στρωματογραφημένων θέσεων έκανε αυτή την έρευνα ακόμη πιο αναγκαία και οδήγησε
στην ανακάλυψη αντικειμένων που μας δείχνουν το πόσο ευρύ ήταν το φάσμα της
τεχνολογίας των πρώιμων ανθρώπων», λέει στην «Κ» η διακεκριμένη Παλαιοανθρωπολόγος, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Tübingen και επικεφαλής της έρευνας Κατερίνα Χαρβάτη, μαζί με τη δρα Ανέμικε Μιλκς.

Τα τέχνεργα, ηλικίας 430.000 ετών, που δημοσιεύθηκαν χθες στο περιοδικό Proceedings
of the National Academy of Sciences (PNAS), περιλαμβάνουν δύο ξύλινα αντικείμενα.
Το ένα από ξύλο σκλήθρου, που πιθανότατα χρησιμοποιήθηκε για σκάψιμο στις όχθες της
λίμνης ή για την αφαίρεση φλοιού δέντρων, και ένα πολύ μικρό κομμάτι ξύλου από ιτιά ή
λεύκα, το οποίο επίσης παρουσιάζει σημάδια ανθρώπινης επεξεργασίας και πιθανά
σημάδια χρήσης. Ενα τρίτο εύρημα είναι ένα μεγαλύτερο κομμάτι κορμού σκλήθρου με
βαθιές αυλακώσεις, το οποίο, σύμφωνα με την έρευνα, φαίνεται να έχει διαμορφωθεί από
μεγάλο σαρκοφάγο ζώο.

Ένα εργαλείο, ένα ακονισμένο ραβδί μήκους 81 εκατοστών, βρέθηκε ανάμεσα στα οστά ενός σφαγιασμένου ελέφαντα. -n Κ. Χαρβάτι-https://www.science.org/.

Τα ευρήματα εντοπίστηκαν στην αρχαιολογική θέση «Μαραθούσα 1», στη Μεγαλόπολη,
η οποία χρονολογείται στην Κατώτερη Παλαιολιθική περίοδο, αναδεικνύοντας τη σημασία
της ως περιοχής-κλειδί για τη μελέτη της ανθρώπινης εξέλιξης. «Το λεκανοπέδιο της
Μεγαλόπολης προσφέρει ένα σημαντικό πλεονέκτημα. Εκεί είναι εκτεθειμένα γεωλογικά
στρώματα που υπό φυσιολογικές συνθήκες θα βρίσκονταν θαμμένα σε μεγάλο βάθος.
Λόγω του λιγνιτωρυχείου και των εκτεταμένων εξορύξεων, αυτά τα στρώματα έχουν έρθει
στο φως, και αυτός ήταν ο βασικός λόγος που ξεκινήσαμε την έρευνα στην περιοχή το
2013», εξηγεί η κ. Χαρβάτη.

Αναπαράσταση μιας παλαιολιθικής γυναίκας που κατασκευάζει ένα σκαπτικό ραβδί από μικρό κορμό σκλήθρου με ένα λίθινο εργαλείο. Αυτό το είδος ξύλου χρησιμοποιήθηκε για το σκαπτικό ραβδί που βρέθηκε στη θέση Μαραθούσα 1. Η ανάλυση της φθοράς των λίθινων εργαλείων από την ίδια θέση δείχνει ότι κάποια χρησιμοποιήθηκαν για την επεξεργασία ξύλου

«Η περιοχή διαθέτει επίσης εξαιρετικές συνθήκες για τη διατήρηση οργανικών καταλοίπων.
Πέρα από τα λίθινα εργαλεία, που έτσι κι αλλιώς είναι ανθεκτικά, διατηρούνται σε πολύ
καλή κατάσταση οστά και φυτικά υπολείμματα, τα οποία συλλέχθηκαν συστηματικά. Το ότι
βρέθηκαν ξύλινα κατάλοιπα είναι κάτι εξαιρετικά σπάνιο, καθώς το ξύλο συνήθως δεν
μπορεί να διατηρηθεί», συνεχίζει.
Σύμφωνα με τη μελέτη, τα παλαιότερα ξύλινα εργαλεία που γνωρίζουμε μέχρι σήμερα
προέρχονται από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Ζάμπια, τη Γερμανία και την Κίνα και
περιλαμβάνουν δόρατα, σκαπτικά ραβδιά και λαβές.

Ωστόσο, όλα είναι νεότερα από τα ευρήματα της «Μαραθούσας 1». Το μόνο αρχαιότερο
τεκμήριο χρήσης ξύλου προέρχεται από τη θέση Kalambo Falls στη Ζάμπια και
χρονολογείται περίπου 476.000 χρόνια πριν, αλλά, όπως επισημαίνουν οι ερευνητές,
αφορά δομικό στοιχείο και όχι εργαλείο.

Ελένη Σαμπάνη 

 kathimerini.gr, ellinondiktyo.blogspot.com

Διαβάστε Περισσότερα...

Από την Παγγαία στις έξι ηπείρους: Έτσι ήταν η γη πριν 200 εκατομμύρια χρόνια

 

Πάνω από 200 εκατομμύρια χρόνια πριν, όλες οι ήπειροι που γνωρίζουμε σήμερα ενώθηκαν κάποτε σε μια τεράστια υπερήπειρο που ονομάζεται Παγγαία. 

Περιτριγυρισμένη από έναν τεράστιο ωκεανό γνωστό ως Πανθάλασσα, η Παγγαία υπήρχε κατά τη διάρκεια της Περμιακής έως Τριασικής περιόδου. 

Η σταδιακή διάσπασή του -ξεκινώντας περίπου 230 εκατομμύρια χρόνια πριν - οδήγησε στο σχηματισμό των ηπείρων όπως τις αναγνωρίζουμε σήμερα.

Η ιδέα της Παγγαίας εισήχθη για πρώτη φορά στις αρχές του 20ου αιώνα από τον επιστήμονα Alfred Wegener, μέσω της θεωρίας του για την ηπειρωτική μετατόπιση. 

Αν και αρχικά συναντήθηκε με σκεπτικισμό, οι ιδέες του έλαβαν ισχυρή υποστήριξη τη δεκαετία του 1960 με την ανάπτυξη της θεωρίας των τεκτονικών πλακών. 

Αυτή η θεωρία εξηγεί πώς το εξωτερικό κέλυφος της Γης είναι φτιαγμένο από κινούμενες πλάκες που μετακινούνται με την πάροδο του χρόνου, με αποτέλεσμα οι ήπειροι να

Ισχυρές αποδείξεις υποστηρίζουν την ύπαρξη της Παγγαίας: πανομοιότυπα απολιθώματα που βρίσκονται σε διαφορετικές ηπείρους, παρόμοια στρώματα πετρωμάτων σε μεγάλες αποστάσεις και μοτίβα στην κατανομή αρχαίων ειδών. 

Σήμερα, η Παγγαία παραμένει βασική έννοια για την κατανόηση του γεωλογικού παρελθόντος της Γης.

Σε μια μελέτη που δημοσιεύτηκε τον Μάρτιο στο περιοδικό Earth and Planetary Science Letters, επιστήμονες έχουν επικεντρωθεί στην πιο πρόσφατη από αυτές: το σχηματισμό των ηπείρων.

Διαβάστε Περισσότερα...

Ο θάνατος του Μεγάλου Αλεξάνδρου συνέβη στις 12 Ιουνίου 323 π.Χ.

 

Του δρ. Μηνά Τσικριτσή, ερευνητή Αιγαιακών Γραφών

Η 12η Ιουνίου 323 π.Χ. αποτελεί μία ιστορικά φορτισμένη ημερομηνία στο παγκόσμιο ημερολόγιο γιατί είναι η μέρα που η ανθρωπότητα αποχαιρέτησε τον μέγα Αλέξανδρο τον μεγαλύτερο στρατηλάτη όλων των εποχών. 

Στο άρθρο αυτό θα προσπαθήσουμε μελετώντας την εικόνα του ουρανού εκείνης της εποχής με σχόλια για να ξαναθυμηθούμε την Αμφίπολη Σερρών και αυτά που έγραφα τον Οκτώβριο του 2014 στην εφημερίδα “ΓΕΓΟΝΟΤΑ” των Πατρών (του αείμνηστου φίλου μου εκδ. Γ. Σπαθαράκη).

Για την η τεχνική κατασκευή στον λόφο της Αμφίπολης έχουμε στοιχεία ότι μπορεί να προϋπήρχε ως ναϊκό θησαυροφυλάκιο της Ταυροπόλου Αρτέμιδος και στην συνέχεια τροποποιήθηκε σε ταφικό τύμβο για τον Αλέξανδρο ή τον Ηφαιστίωνα κατασκευάζοντας και την ψηφιδογραφία με ψυχοπομπό τον Ερμή, όπως θα αναλύσουμε.

Αλλά ας υπενθυμίσουμε ότι το θρησκευτικό συναίσθημα ήταν έντονο στην αρχαιότητα και σήμαινε ουσιαστικά πως οι θεοί ήταν αυτοί που προμήνυαν το μέλλον. Από τον Όμηρο είναι γνωστό, ότι η εμφανίσεις και οι διαθέσεις των θεών σχετιζόταν με τις θέσεις των πλανητών και τις συνόδους που εμφανιζόταν στον Ουρανό. Έτσι και η στρατιά του Μεγάλου Αλεξάνδρου, είχε στις τάξεις του πολλούς μάντεις όπως:

• ο Αρίστανδρος από την Τελμησσό Λυκίας,
• ο Δημοφών από την Σπάρτη Λακωνίας, και

ο Πειθαγόρας από την Αμφίπολη, ο οποίος ήταν αυτός που μάντεψε τόσο τον θάνατο του Ηφαιστίωνα, όσο και τον θάνατο του ίδιου του Αλεξάνδρου – ΠΗΓΗ: Αρριανός, Βιβ. Ζ’ 16,8.

Στην παρουσίαση αυτής της μελέτης στηριχθήκαμε στην χαρακτηριστική αναφορά του Αρριανού (Ζ’ 16,5), όπου οι Χαλδαίοι αστρολόγοι και ιερείς, μόλις τον είδαν τον Αλέξανδρο να πλησιάζει στην Βαβυλώνα, βγήκαν να τον προϋπαντήσουν 25 ημέρες πριν το θάνατό του. Αφού πλησίασαν του είπαν να μην μπει στην Βαβυλώνα, εκείνον τον μήνα, επικαλούμενοι τον θεό Βήλο γιατί κινδύνευε να πεθάνει. Ο Αλέξανδρος δεν τους άκουσε και τους απάντησε με ένα στίχο του Ευριπίδη:

«καλός μάντης είναι αυτός που μαντεύει καλά νέα».

Οι Χαλδαίοι θορυβήθηκαν και τον προέτρεψαν, τουλάχιστον, να μην μπει στην πόλη κοιτώντας δυτικά, αλλά ούτε από την όχθη του ποταμού που βρισκόταν, και να κάνει το γύρο της πόλης, ώστε να βλέπει ανατολικά μπαίνοντας σε αυτή. Για το θέμα της πρόβλεψης των Χαλδαίων κάνουν ειδική αναφορά ο Διόδωρος ο Σικελιώτης (ΙΖ’,112) και ο Πλούταρχος (Παράλληλοι βίοι: Αλέξανδρος ο Γ’). Με βάση τις ανωτέρω αναφορές γυρνώντας το χρόνο στις 25 Μαΐου 323 π.Χ, βλέπουμε στην εικόνα που ακολουθεί τον ουρανό κατά την δύση, που έβλεπαν οι Αστρολόγοι Χαλδαίοι ιερείς 25 περίπου μέρες πριν από το θάνατο του Αλεξάνδρου.

Κατωτέρω παραθέτω – στην κάτω εικόνα – τον ουρανο που παρατήρησαν οι αρχαίοι αστρολόγοι που τους οδήγησαν σε αυτή την Ερμηνεία. Τα αποτελέσματα ήταν εκπληκτικά και συνδέονταν με την εικόνα της ψηφιδογραφίας του 2ου θαλάμου

Αρχικως θα μελετήσουμε την εικόνα του ουρανού που είχαν παρατηρήσεις οι Χαλδαίοι 25 ημέρες πριν τον θάνατο του Αλεξάνδρου, όπου τον είχαν προειδοποιήσει με τον Νέαρχο να μην μπει στην Βαβυλώνα από τα Δυτικά, διότι έβλεπαν κατά την Δύση του Ήλιου, δίπλα στην Πανσέληνο, σύνοδο Κρόνου-Δία-Ερμή. Την παρατήρηση αυτή πιθανόν να την ερμήνευαν:

• Κρόνος (ο οποίος τρώει τα παιδιά του),
• Δίας (Αλέξανδρος παις Διός) και
• Ερμής (οδηγός ψυχής).*

Στις 12 Ιουνίου του 323 π.Χ. ο Αλέξανδρος πεθαίνει, στην από άνω εικόνα παρατηρούμε και πάλι τον Ερμή στην δύση. Το γεγονός αυτό το ερμηνεύσαμε ότι ήταν λογικό και πάλι να έχουμε την εικόνα του ψηφιδωτού με την αρπαγή της Περσεφόνης, όπως εικονίζεται άνω αριστερά το οποίο βρέθηκε ως ψηφιδωτό στο 2ο χώρο του ναϊκού Τύμβου Καστά.

Ενώ παραμένει η σύνοδος Δία – Κρόνου ο Ερμής είναι στο μέγιστο της ορατότητας του λίγο πριν την δύση. Ο πλανήτης Ερμής παρατηρείται στην Δύση ως ψυχοπομπός τρεις φορές τον χρόνο για 34 μέρες και άλλες τόσες μέρες πριν την Ανατολή, όπου συνδεόταν τότε με τον Απόλλωνα Αγγελιαφόρο. Έτσι δεν ήταν συνηθισμένο για όλους να ήταν πάντα ψυχοπομπός αλλά κατά την Δύση, όταν εμφανιζόταν και ειδικά στον θάνατο ενός σημαίνοντα προσώπου και ειδικά ενός θεοποιημένου Βασιλιά όπως ο Αλέξανδρος θα ήταν επιβεβλημένο να καταγραφεί στον χώρο του ναϊκού-τάφου του. Η σύνθεση της ψηφιδογραφίας (όπως βλ. άνω αριστερά) έχει κατεύθυνση από ανατολή προς τη δύση. Ο Ερμής ψυχοπομπός, κατευθύνει το άρμα με τα δύο άλογα, που τα οδηγεί μια γενειοφόρος μορφή του Πλούτωνα με την αρπαγή της Περσεφόνης, όπως παρατηρούμε και στον τάφο του Φιλίππου όπου και εκεί έχουμε αντίστοιχο αστρονομικό φαινόμενο με ψυχοπομπό τον Ερμή. Έτσι η συγκεκριμένη παράσταση συνδέεται με την δυναστεία των Τημενιδών και έχει άμεση σχέση με την καταγωγή του Αλέξανδρου από τον Ηρακλή (παιδί Δία).

Συμπερασματικά θέλω να καταλήξω ότι ο Ναϊκός-Τάφος είναι φτιαγμένος από την Ολυμπιάδα για τον μέγιστο θεοποιημένο βασιλιά Αλέξανδρο ή παραγγέλθηκε από τον Αλέξανδρο να γίνει για τον Ηφαιστίωνα». Έτσι τίποτε δεν έχει φτιαχτεί τυχαία ακόμα και η φορά με κατεύθυνση στην Δύση του σπουδαίου ψηφιδωτού, που ήταν εσκεμμένη από τον καλλιτέχνη, καθώς και ο αριθμός των σκαλοπατιών που έχει η εξωτερική είσοδος και αριθμούν τα χρόνια από την ανάληψη της Βασιλείας του, το 336 π.Χ. μέχρι τον θάνατο του 323 π.Χ. (336 – 323 = 13)- [ΣΧΟΛΙΟ Γ. Λεκάκη: Αριθμός που έκτοτε θεωρείται παραδοσιακώς και παροιμιωδώς γρουσούζικος για τους Έλληνες]!

Κλείνοντας αυτό το αφιέρωμα θα αναφερθώ στην ιστορική του παρακαταθήκη σφραγίστηκε στο νεκρικό του κρεβάτι, όταν ρωτήθηκε σε ποιον αφήνει την αυτοκρατορία, απαντώντας: «Τῷ κρατίστῳ» (στον ισχυρότερο).

ΠΗΓΗ: ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Διαβάστε Περισσότερα...