Η μούμια είχε ταφεί κατά τη ρωμαϊκή εποχή στην Οξυρρύγχο πριν από περίπου 1.600 χρόνια - Είναι η πρώτη φορά που ένα ελληνικό λογοτεχνικό κείμενο εντοπίζεται ενσωματωμένο στο σώμα μούμιας ως μέρος της διαδικασίας ταρίχευσης
Αρχαιολόγοι ανακάλυψαν ένα αντίγραφο της Ιλιάδας του Ομήρου σε πάπυρο μέσα στο στομάχι μιας μούμιας στην Αλ-Μπαχνασά της Αιγύπτου.
Πρόκειται για την πρώτη φορά που ένα ελληνικό λογοτεχνικό κείμενο εντοπίζεται ενσωματωμένο στη διαδικασία συντήρησης μούμιας.
Το θραύσμα παπύρου βρέθηκε σε μούμια της ρωμαϊκής εποχής, περίπου 1.600 ετών, στην αρχαία πόλη Οξυρρύγχο.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης3 ανακάλυψαν τη μούμια κατά τη διάρκεια ανασκαφής που πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο-Δεκέμβριο του 2025.
Η μουμιοποίηση στη ρωμαϊκή εποχή στην Οξυρρύγχο συνδύαζε αιγυπτιακά, ελληνικά και ρωμαϊκά έθιμα, με χρήση συντηρητικών υλικών και παπύρων.
Αρχαιολόγοι ανακάλυψαν ένα αντίγραφο της Ιλιάδας του Ομήρου σε πάπυρο μέσα στο στομάχι μιας μούμιας στην Αλ-Μπαχνασά, στην Αίγυπτο. Πρόκειται για την πρώτη φορά που ένα ελληνικό λογοτεχνικό κείμενο εντοπίζεται ενσωματωμένο στη διαδικασία συντήρησης. Η συγκεκριμένη αρχαιολογική ανακάλυψη έχει μεγάλες επιπτώσεις για τον τρόπο ταφής και τη θρησκευτική ζωή στην αρχαία Αίγυπτο.
Σύμφωνα με πληροφορίες του indipendent, το θραύσμα παπύρου ανακαλύφθηκε στην κοιλιά μιας μούμιας, που είχε ταφεί κατά τη ρωμαϊκή εποχή στην Οξυρρύγχο πριν από περίπου 1.600 χρόνια. Η Οξυρρύγχος, γνωστή στην εποχή των Φαραώ ως Περ-Μεντζέντ, ήταν μία από τις σημαντικότερες πόλεις της ελληνορωμαϊκής Αιγύπτου. Τα ερείπιά της βρίσκονται στη σημερινή πόλη Αλ-Μπαχνασά, περίπου 190 χλμ. νότια του Καΐρου, δίπλα στον παραπόταμο του Νείλου γνωστό ως Μπαχρ Γιουσέφ.
Ερευνητές από το Ινστιτούτο Μελετών της Αρχαίας Εγγύς Ανατολής του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης ανακάλυψαν τη μούμια κατά τη διάρκεια ανασκαφής που πραγματοποιήθηκε μεταξύ Νοεμβρίου και Δεκεμβρίου του 2025. Ωστόσο, διαπίστωσαν ότι η μούμια παρουσίαζε ένα ασυνήθιστο στοιχείο, ένας πάπυρος είχε τοποθετηθεί στην κοιλιά της ως μέρος του τελετουργικού της ταρίχευσης.
Στο παρελθόν έχουν ανακαλυφθεί αιγυπτιακές μούμιες εκείνης της περιόδου, που έφεραν παπύρους γραμμένους στα ελληνικά, αλλά όλοι περιείχαν κείμενα με μαγικό ή τελετουργικό περιεχόμενο. «Δεν είναι η πρώτη φορά που βρίσκουμε ελληνικά παπύρια, δεμένα, σφραγισμένα και ενσωματωμένα στη διαδικασία της μουμιοποίησης, αλλά μέχρι τώρα το περιεχόμενό τους ήταν κυρίως μαγικό», δήλωσε ο Ignasi-Xavier Adiego, καθηγητής στο Τμήμα Κλασικών, Ρομανικών και Σημιτικών Γλωσσών.
«Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί ότι από τα τέλη του 19ου αιώνα, έχει ανακαλυφθεί ένας τεράστιος αριθμός παπύρων στην Οξυρρύγχο, συμπεριλαμβανομένων ελληνικών λογοτεχνικών κειμένων μεγάλης σημασίας, αλλά η πραγματική καινοτομία είναι η εύρεση ενός λογοτεχνικού παπύρου σε ταφικό πλαίσιο», επεσήμανε ο καθηγητής.
Πρώτη φορά που ένα ελληνικό λογοτεχνικό κείμενο εντοπίζεται σε πλαίσιο ταρίχευσης
Η ανακάλυψη του πάπυρου της Ιλιάδας σηματοδοτεί την πρώτη φορά που ένα ελληνικό λογοτεχνικό κείμενο έχει βρεθεί σε πλαίσιο ταρίχευσης, σημειώνουν οι ερευνητές. Σύμφωνα με τους ίδιους, το κείμενο της Ιλιάδας που ταυτοποιήθηκε στην πρόσφατη ανασκαφή περιλαμβάνει μέρος του «Καταλόγου των Νεών», ένα διάσημο απόσπασμα που απαριθμεί τις ελληνικές δυνάμεις που συγκεντρώνονται μπροστά στην Τροία.
Το αντίγραφο της Ιλιάδας του Ομήρου σε πάπυρο μέσα στο στομάχι μιας μούμιας στην Αίγυπτο Οι ερευνητές δήλωσαν ότι δεν ήταν σίγουροι για το λόγο που επιλέχθηκε αυτό το συγκεκριμένο ελληνικό κείμενο για τη διαδικασία της μουμιοποίησης.
Μουμιοποίηση στη ρωμαϊκή εποχή στην Οξυρρύγχο
Η μουμιοποίηση στη ρωμαϊκή εποχή στην Οξυρρύγχο συνδύαζε παραδοσιακά αιγυπτιακά, ελληνικά και ρωμαϊκά έθιμα. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι ιερείς της εποχής εστίαζαν στη συντήρηση των σωμάτων για πάνω από 40 ημέρες, χρησιμοποιώντας νάτριο για την αφυδάτωσή τους και τυλίγοντάς τα σε λινό.
Αντί να χρησιμοποιούν παραδοσιακά κανοπικά αγγεία για τη συντήρηση των οργάνων, προτιμούσαν να γεμίζουν το σώμα με συντηρητικά υλικά μαζί με πάπυρους που περιείχαν ελληνική λογοτεχνία, σφραγισμένους με πηλό μέσα στο στήθος ή την πυελική κοιλότητα. Τα φέρετρα και τα περιτυλίγματα συχνά παρουσίαζαν ένα μείγμα αιγυπτιακών και ρωμαϊκών μοτίβων.
Μέχρι στιγμής, οι ανασκαφές στην Οξυρύνχο έχουν αποκαλύψει τρεις ασβεστολιθικούς θαλάμους που περιέχουν μούμιες της ρωμαϊκής εποχής και διακοσμημένες ξύλινες σαρκοφάγους. Προηγούμενες ανασκαφές στην αρχαία πόλη οδήγησαν στην ανακάλυψη 52 μούμιων της πτολεμαϊκής εποχής, από τις οποίες περισσότερες από δώδεκα είχαν «χρυσές γλώσσες», σύμβολο της προετοιμασίας για τη μετά θάνατον ζωή.protothema.gr
Έρευνες σε Βρυκούς και Νίσυρο εντόπισαν ευρήματα από Αρχαϊκή εποχή έως 19ο αιώνα, επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική σημασία της περιοχής
Το Υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε σειρά σημαντικών υποθαλάσσιων ανακαλύψεων στα νερά γύρω από την Κάρπαθο, στο νοτιοανατολικό Αιγαίο. Η αποστολή πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2025 και εντάσσεται σε ένα στρατηγικό πρόγραμμα που ξεκίνησε το 2019 με στόχο τη χαρτογράφηση της βυθισμένης πολιτιστικής κληρονομιάς του Αιγαίου.
Κατά την πρώτη αυτή συστηματική έρευνα στην περιοχή, διεθνής ομάδα ερευνητών καταδύθηκε στα νερά του Βρυκού και της Νισύρου. Οι δύο αυτές τοποθεσίες αντιπροσωπεύουν δύο από τις τέσσερις αρχαίες πόλεις που συγκροτούσαν την περίφημη «Τετράπολη της Καρπάθου», όπως καταγράφεται από τον Στράβωνα στο έργο του Γεωγραφικά.
26 αιώνες ιστορίας κάτω από τη θάλασσα της Καρπάθου
Με περισσότερες από 120 καταδύσεις σε βάθη έως 45 μέτρων γύρω από τη βόρεια Κάρπαθο και τη νησίδα Σαρία, η ερευνητική ομάδα κατέγραψε ευρήματα που καλύπτουν πάνω από 2.600 χρόνια ιστορίας. Η χρονολόγηση των αντικειμένων εκτείνεται από την Αρχαϊκή περίοδο (τέλος 7ου αιώνα π.Χ.) έως τα μέσα του 19ου αιώνα μ.Χ.
Τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη στρατηγική σημασία της περιοχής κατά την Ύστερη Αρχαιότητα και συνδέονται με κοντινά εκκλησιαστικά και οικιστικά κατάλοιπα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
Πέντε ναυάγια: τέσσερα αρχαία και ένα νεότερης εποχής
Αρχαίες λιμενικές εγκαταστάσεις που αναδιαμορφώνουν την κατανόηση του εμπορίου στην περιοχή
Βυζαντινές άγκυρες: περισσότερες από είκοσι εντοπίστηκαν κοντά στο Τρίστομο
Διεθνής επιστημονική συνεργασία
Η αποστολή συγκέντρωσε πάνω από σαράντα ειδικούς από όλο τον κόσμο. Μεταξύ αυτών συμμετείχαν επιστήμονες από το Εθνικό Ινστιτούτο Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Μεξικού (INAH) και το Νορβηγικό Ναυτικό Μουσείο (NMM).
Παράλληλα με τις ανασκαφές, η ομάδα ολοκλήρωσε ένα πιλοτικό πρόγραμμα με τίτλο «Προστασία της Υποθαλάσσιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς από τις Επιπτώσεις της Κλιματικής Αλλαγής».
Η αρχαιότερη πόλης της Αρκαδίας, δεν θεωρείται μόνο η παλιότερη της ευρύτερης περιοχής όπου συναντάται, αλλά ολόκληρου του πλανήτη.
Σύμφωνα με τον Παυσανία και την περιγραφή του στα «Αρκαδικά» η αρχαία Λυκόσουρα ήταν η πρώτη πόλη που είδε ο ήλιος, παλαιότερη από κάθε πόλη σε γη και νησιά, δηλαδή η πρώτη που ιδρύθηκε σε όλο τον κόσμο.
Η αρχαία Λυκόσουρα ιδρύθηκε από τον πρώτο βασιλιά των Αρκάδων και γιο του Πελασγού, Λυκάονα, και αποτέλεσε την πρωτεύουσα της Αρκαδίας μέχρι αυτή να μεταφερθεί στον Κλείτορα, από τον 5ο βασιλιά της Αρκαδίας Κλείτωρ.
Από Nefasdicere (= J. Matthew Harrington) – self-made (J. Matthew Harrington) render, CC BY 2.5, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1707615
Μάλιστα, ο Παυσανίας σημειώνει ότι πριν ο Λυκάονας ιδρύσει την Λυκόσουρα οι άνθρωποι ζούσαν στην ύπαιθρο και σε σπήλαια, με πρώτο τον πατέρα του Λυκάονα, Πελασγό, να τους μαθαίνει να φτιάχνουν καλύβες και να φοράνε δέρματα ζώων ως ρούχα.
Από George E. Koronaios – Έργο αυτού που το ανεβάζει, CC0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=67826728
Η αρχαία πόλη Λυκόσουρα ήταν γνωστή για το ιερό της Δέσποινας, κόρης της Δήμητρας και του Ποσειδώνα, που χρονολογείται από τον 4ο π. Χ. αιώνα, σε δωρικό ρυθμό, με πρόναο και σηκό (κύριο εσωτερικό χώρο όπου φυλαγόταν το άγαλμα του θεού ή της θεάς).
Από Nefasdicere at Αγγλικά Βικιπαίδεια, CC BY 2.5, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=4909179
Σε αυτόν φυλασσόταν ένα μεγάλο άγαλμα του Δαμοφώντα του Μεσσήνιου, κομμάτια του οποίου εκτίθενται στο μουσείο της Λυκόσουρας με τη βάση του να διατηρείται ακόμη στο ναό.
Από Nefasdicere (= J. Matthew Harrington), CC BY 2.5, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1707660
Γράφει ο Παυσανίας
Ο γιος του Πελασγού Λυκάων, με περισσότερη πείρα από τον πατέρα του, έκανε το εξής: συνοίκησε την πόλη Λυκόσουρα στο Λύκαιο όρος, έδωσε στο Δία το προσωνύμιο λύκαιος και ίδρυσε τα Λύκαια, μια γιορτή με αγώνες. Έχω τη γνώμη πως η γιορτή των Αθηναίων Παναθήναια δεν ιδρύθηκε από τα Λύκαια∙ η αθηναϊκή γιορτή λεγόταν Αθήναια, και ονομάστηκε, όπως λένε, Παναθήναια στον καιρό του Θησέα, γιατί γίνονταν απ’ όλους τους αθηναίους, αφότου συνοικίστηκαν σε μία πόλη.
Λίγο ψηλότερα είναι ο περίβολος του τείχους της Λυκόσουρας, μέσα στον οποίο υπάρχουν λίγοι κάτοικοι. Η Λυκόσουρα είναι η αρχαιότερη απ’ όλες τις πόλεις που υπήρξαν ποτέ πάνω σε ηπειρωτική ή νησιωτική γη, η πρώτη πόλη που είδε το φως του ηλίου· χρησίμεψε ως το υπόδειγμα για τη δημιουργία άλλων πόλεων. [2] Αριστερά του ιερού της Δέσποινας είναι το Λύκαιον όρος, το οποίον άλλοι Αρκάδες το λένε Όλυμπο ή Ιερά κορυφή. Λένε πως ο Δίας ανατράφηκε στο βουνό αυτό· υπάρχει και περιοχή στο Λύκαιο ονομαζόμενη Κρητέα, αριστερά του άλσους του παρράσιου Απόλλωνα· οι Αρκάδες ισχυρίζονται πως η Κρήτη, όπου κατά τις παραδόσεις των Κρητών ανατράφηκε ο Δίας είναι η θέση αύτη κι όχι το νησί.
Amid the sweeping currents of ancient Greek history, Amphipolis emerges as a city of remarkable strategic brilliance and enduring cultural resonance. Nestled along the fertile banks of the Strymon River, it stood at the crossroads of power, wealth, and ambition—where empires contested, ideas flourished, and civilizations left their indelible mark. From its origins as an Athenian colony to its transformation under Macedonian and later Roman and early Byzantine influence, Amphipolis offers a compelling narrative of conquest, prosperity, and transformation. The following account traces the city’s extraordinary journey through time, illuminating its role as a pivotal center of political, economic, and spiritual life in the ancient world.]
Η Αμφίπολις, ιδρυθείσα το 437 π.κ.ε. από τον Αθηναίο οικιστή Άγνωνα στη θέση «Εννέα Οδοί», απετέλεσε ένα από τα κρισιμότερα διακυβεύματα της κλασικής αρχαιότητος.
Η θέση της, περιβαλλόμενη από τον επιβλητικό ποταμό Στρυμόνα, της προσέδιδε τον χαρακτήρα ενός «φυσικού οχυρού» με άμεση και γρήγορη πρόσβαση στα πλούσια κοιτάσματα χρυσού του χρυσοφόρου Παγγαίου Όρους (το Χρυσοφόρον Γης Ανάστημα, κατά τον Theodoros Dimosthenis Lymperakis )και την απαραίτητη για τον στόλο ξυλεία.
Η κλασική περίοδος της πόλεως εσφραγίσθη από τη σφοδρή σύγκρουση Αθηνών και Σπάρτης. Το 424 π.κ.ε., ο γενναίος Σπαρτιάτης στρατηγός Βρασίδας, εκμεταλλευόμενος την αιφνιδιαστική τακτική και τις εσωτερικές έριδες των αποίκων, κατέλαβε την πόλη, παρά την προσπάθεια του, γνωστού σε όλους μας, ιστορικού Θουκυδίδη, να την προστατεύσει. Η θυσία του Βρασίδα στα τείχη της πόλεως και η μετέπειτα ηρωική του λατρεία σηματοδότησαν την οριστική αποκοπή της Αμφιπόλεως από την αθηναϊκή σφαίρα επιρροής.
Η ανάδυση της Μακεδονικής ισχύος υπό τον Φίλιππο Β’ το 357 π.κ.ε. μετέβαλε την Αμφίπολη σε κεντρικό πυλώνα του Βασιλείου. Η πόλις εξελίχθη σε κυρίαρχο οικονομικό κέντρο, με το νομισματοκοπείο της να εκδίδει τους εμβληματικούς στατήρες με τον πυρσό και τον Απόλλωνα.
Η κοινωνική δομή της περιόδου, όπως μαρτυρούν οι επιτύμβιες στήλες και τα αναθήματα, αντανακλά μια πολυεπίπεδη κοινωνία. Από την ακμάζουσα πνευματική ζωή στο Γυμνάσιο, όπου οι νέοι επιδίδοντο σε αθλητικούς και καλλιτεχνικούς αγώνες, μέχρι τη σκληρή πραγματικότητα της δουλείας, όπως αυτή αποτυπώνεται στη στήλη του δουλεμπόρου Αύλου Καπρείλιου Τιμόθεου.
Κατά τη ρωμαϊκή κυριαρχία, η Αμφίπολις παρέμεινε ζωτικό κέντρον ως σταθμός της Εγνατίας Οδού. Η διέλευσις του Αποστόλου Παύλου το 50 μ.κ.ε. προανήγγειλε τη μετάβαση στον χριστιανισμό, μια εποχή που θα έφτανε στο απόγειό της τον 5ο και 6ο αιώνα μ.κ.ε.
Η Ακρόπολις της πόλεως εκοσμήθη με πέντε μνημειώδεις Παλαιοχριστιανικές Βασιλικές, τα ψηφιδωτά των οποίων —με τις περίτεχνες απεικονίσεις πτηνών, ελαφιών και γεωμετρικών πλεγμάτων— μαρτυρούν την υψηλή αισθητική και τον πλούτο της πρωτοβυζαντινής κοινωνίας.
Η ιστορική διαδρομή της Αμφιπόλεως ολοκληρώνεται σταδιακώς μετά τον 6ο αιώνα, όταν οι σεισμικές δονήσεις και οι επιδρομές ανάγκασαν τους κατοίκους να περιορισθούν εντός της οχυρωμένης ακροπόλεως, πριν η πόλις παραδώσει τη θέση της στη λήθη και, αιώνες μετά, στην αρχαιολογική σκαπάνη των σπουδαίων Πελεκίδη, και κυρίως, Λαζαρίδη.
Η Αμφίπολις παραμένει ένα διαχρονικό σύμβολον οικονομικής ισχύος και πολιτισμικής ωσμώσεως, αποτυπωμένο στα σπαράγματα των τειχών και τη λάμψη των ψηφιδωτών της.
Εμείς επισκεφθήκαμε την αρχαία πόλη και δεσμευόμεθα να επιστρέψουμε κάποια μέρα για τον Τύμβο Καστά, όταν αυτός θα είναι επισκέψιμος για το κοινό.
Σε επόμενη ανάρτησή μας, θα αναφερθούμε στο Μουσείον Αμφιπόλεως, το οποίον επισκεφθήκαμε, θαυμάσαμε τα πλούσια εκθέματά του και συνομιλήσαμε με το εξαιρετικό προσωπικό του.
📖 Βιβλιογραφία και πηγές:
1. Λαζαρίδης, Δ., "Αμφίπολις", εκδ. ΥΠΠΟ, Αθήνα 2014.
2. Επεξηγηματικό υλικό (πινακίδες) στον αρχαιολογικό χώρο και το Μουσείον.
Ο Αρχάνθρωπος των Πετραλώνων ενοχλεί την παγκόσμια ανθρωπολογική κοινότητα, γιατί τοποθετεί τεκμηριωμένα και με επιστημόνικό τρόπο τον άνθρωπο έξω από την Αφρική.
Στη μνήμη του Άρη Πουλιανού (Ικαρία, 24 Ιουλίου 1924- 2021 σε ηλικία 97 ετών)
Ο Αρχάνθρωπος των Πετραλώνων. Η ανακάλυψη του Άρη Πουλιανού είναι μοναδική στα παγκόσμια χρονικά της παλαιοανθρωολογίας, γιατί τοποθετεί τεκμηριωμένα τον άνθρωπο έξω από την Αφρική.
Ο Έλληνας ανθρωπολόγος, Άρης Πουλιανός, υποστήριξε πως ο σκελετός είχε ηλικία κοντά στα 700.000 έτη. Οι ισχυρισμοί του τάραξαν τον επιστημονικό κόσμο.
Το 1969, ο δρ. Πουλιανός, μελετώντας τον Αρχάνθρωπο των Πετραλώνων της Χαλκιδικής, ανακοινώνει ότι είναι 700.000 ετών και ότι αποτελεί τον αρχαιότερο Ευρωπαίο. Αποδεικνύει επίσης ότι η ΝΑ Ευρώπη, και συγκεκριμένα η Βαλκανική, υπήρξε χώρος ανθρωπογένεσης ανεξάρτητα από την Αφρική.
Το κρανίο των Πετραλώνων, συγκεκριμένα, ανακαλύφθηκε το 1960 όταν αφαιρέθηκε από βράχο στο σπήλαιο. Οι πρώιμες εκτιμήσεις εκείνη την εποχή, η ηλικία των υπολειμμάτων ανθρωποειδών ήταν περίπου 70.000 ετών.
Σημείωση: Φανταστείτε ότι όταν αποκάλυψε το κρανίο 700.000 χρόνων προσπαθησαν να τον θάψουν ζωντανο και σε ένα σημειο τα κατάφεραν, πραγματικά ντρέπομαι και για την διεθνή ειδικά κοινότητα που κάνει τα στραβά μάτια, αλλά και για τους ανάξιους πολιτικούς στην Ελλάδα που τον πολέμησαν ανελέητα.
Απέδειξε επίσης ότι ο αρχαϊκός άνθρωπος των Πετραλώνων αποτελεί μια από τις πρώτες μορφές του Χόμο σάπιενς.
Με λιγα λόγια είναι κανονικός άνθρωπος και δεν έχει καμία σχέση με τον γορίλλα και τον χιμπατζή, τον Αυστραλοπίθηκο αφρικάνους ή τον Προκόνσουλ (Χόμο χάμπιλις).
Η θέση του Πουλιανού είναι ότι το κρανίο του "Αρχανθρώπου των Πετραλώνων" είναι ηλικίας 700.000 ετών. Και ότι ο Αρχάνθρωπος αποτελεί τον πρόγονο όχι μόνο των σημερινών Ευρωπαίων, αλλά και των ανθρώπων όλης της γης. Κάποια από τα ανθρώπινα ευρήματά του, χρονολογούνται "λείψανα ηλικίας 11 εκατομμυρίων ετών του homo erectus trigliensis".Το κρανίο το 1964 χρονολογήθηκε στα 700.000 έτη από δύο Γερμανούς επιστήμονες, τον ανθρωπολόγο Ε. Μπράιτινγκερ και τον παλαιοντολόγ.
Ο Σίκενμπεργκ, όπως και ο Ιάπωνας καθηγητής Μοτόζι Ικέγια, κορυφαίος πυρηνικός φυσικός, επισκέφθηκε το σπήλαιο πέντε φορές και για να εφαρμόσει την πρωτοποριακή μέθοδο του παλαιομαγνητισμού.
Εν τέλει επιβεβαίωσε τους ισχυρισμούς του Πουλιανού....
Το 2006 κυκλοφόρησε βιογραφία του, γραμμένη από την ιατρό σύζυγό του Δάφνη Πουλιανού, με τίτλο Άρης Ν. Πουλιανός - Ανατροπές - Από τη ζωή και το έργο του εδώ:
The Archman of Petralona (700,000 years old) disturbs the global anthropological community, because he places man outside of Africa in a documented and scientific manner.
In memory of Aris Poulianos (Ikaria, July 24, 1924- 2021 at the age of 97)
The Archman of Petralona. The discovery of Aris Poulianos is unique in the world annals of paleoanthropology, because it places man outside of Africa.
The Greek anthropologist, Aris Poulianos, argued that the skeleton was close to 700,000 years old. His claims shook the scientific world.
In 1969, dr. Poulianos, studying the Archanthropus of Petralona in Halkidiki, announces that it is 700,000 years old and that it is the oldest European. It also proves that SE Europe, specifically the Balkans, was a place of anthropogenesis independently of Africa.
The skull of Petraloni, in particular, was discovered in 1960 when it was removed from a rock in the cave. Early estimates at the time put the age of the hominid remains at about 70,000 years.
Note: Imagine that when he revealed the 700,000 year old skull they tried to bury him alive and at one point they succeeded, I am really ashamed specially of the international anthropological community who turn a blind eye, but also of the worthless politicians in Greece who fought him mercilessly.
He also proved that the archaic man of Petralona is one of the first forms of Homo sapiens.
In short, he is a normal human and has nothing to do with the gorilla and the chimpanzee, the Australopithecus africanus or the Proconsul (Homo habilis).
Poulianos' position is that the skull of the "Archanthropus of Petralona" is 700,000 years old. And that the Archman is the ancestor not only of today's Europeans, but also of the people of the whole earth. Some of his human findings, dated "11 million-year-old remains of homo erectus trigliensis". The skull in 1964 was dated to 700,000 years by two German scientists, the anthropologist E. Breitinger and the paleontologist O. SickenbergSickenberg, as well as the Japanese professor Motoji Ikeya, a leading nuclear physicist, visited the cave five times and to apply the pioneering method of paleomagnetism.
In the end, he confirmed the claims of Poulianos....
In 2006, a biography of him was published, written by his physician wife Dafni Poulianos, entitled Aris N. Poulianos - Upheavals - From his life and work here:
Το Βυζαντινό κάστρο Χρυσοπόλεως στο Στρυμόνα.Σε μικρή απόσταση από το στόμιο του ποταμού Στρυμόνα και κατά μήκος μιας μικρής λιμνοθάλασσας, που σχηματίζεται από την παλαιά κοίτη του ποταμού, σώζονται λείψανα οχυρωματικού περιβόλου τα οποία στους χάρτες της περιοχής αναφέρονται άλλοτε ως Καλέδες, άλλοτε ως αρχαία Ηϊών και άλλοτε ως Χρυσόπολη.
Τα ερείπια αυτά ταυτίζονται με τη βυζαντινή πόλη Χρυσόπολη της οποίας η ύπαρξη μαρτυρείται από τον 10ο αιώνα. Η Χρυσόπολη διαδέχθηκε στο οικιστικό πλέγμα της περιοχής την παλαιοχριστιανική Αμφίπολη, η οποία από τα τέλη του 7ου αι έπαψε να αναφέρεται στις πηγές.
Τα σωζόμενα τμήματα της οχύρωσης της και οι άλλες επιφανειακές ενδείξεις υποδηλώνουν μια εγκατάσταση μεσοβυζαντινών χρόνων που αναπτύχθηκε σταδιακά και κατά τους υστεροβυζαντινούς χρόνους αποτελούσε τον κύριο οικισμό της περιοχής. Εδώ συγκεντρώθηκαν όλες οι εμπορικές δραστηριότητες που είχαν σχέση με τη διακίνηση των προϊόντων της κοιλάδας του Στρυμόνα.
Ο Άραβας περιηγητής την περιγράφει σαν παραθαλάσσια πόλη ανάμεσα στη Ρεντίνα και τη Χριστούπολη (σημ. Καβάλα). Αναφέρεται επίσης μαζί με το Περιθεώριον στο Χρυσόβουλλο του 1082 με το οποίο ο Αλέξιος Α΄Κομνηνός παρεχώρησε διάφορα λιμάνια της βυζαντινής επικράτειας στους Βυζαντινούς, πράγμα που υποδηλώνει ότι ήταν ένα εμπορικά δραστήριο λιμάνι.
Στη διάρκεια των εμφυλίων πολέμων του 14ου φαίνεται ότι διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στις επιχειρήσεις των αντιμαχόμενων πλευρών και ως λιμάνι και ως χερσαίος κόμβος, γεγονός που οδήγησε τον αυτοκράτορα Ανδρόνικο Γ΄ Παλαιολόγο να την συμπεριλάβει στις θέσεις για τις οποίες μερίμνησε για την οχύρωση της.
Στα 1357 ο αυτοκράτορας Ιωάννης Ε΄Παλαιολόγος την παραχώρησε στους αδελφούς Αλέξιο και Ιωάννη οι οποίοι λίγο πριν την ανεκατέλαβαν από τους Σέρβους. Η πόλη παρουσιάζεται ακμάζουσα και μετά την οθωμανική κατάκτηση γύρω στα 1380 κσι φαίνεται ότι διατήρησε τη σημασία της ως εμπορικό κέντρο και οδικός σταθμός στην οδό Θεσσαλονίκης-Κωνσταντινούπολης. Στα 1553 η πόλη αναφέρεται μεν με το όνομα της αλλά παρουσιάζεται ως εγκαταλελειμένη. Κατά τα τέλη του 18ου– αρχές 19ου παρατηρείται νέα άνθηση των οικονομικών και εμπορικών δραστηριοτήτων στην περιοχή, η οποία και αποτελεί τόπο συγκέντρωσης των φόρων του σουλτάνου. Από τις περιγραφές των περιηγητών της εποχής αυτής, προκύπτει η ύπαρξη ενός μικρού λιμανιού με την επωνυμία Τσαϊ-γεζι δυτικώς της παλαιάς κοίτης του Στρυμόνα, δίπλα στα τείχη της, όπου υπήρχαν αποθήκες για συγκέντρωση σιτηρών, το οίκημα του τελωνοφύλακα και άλλες βοηθητικές εγκαταστάσεις.
Κίνδυνοι

Η διάβαση του Στρυμόνα στο σημείο αυτό γινόταν με περαταριά, είδος πορθμείου δηλαδή που επίσης ονομαζόταν Τσάγεζι. Σήμερα τα ερείπια της πόλης απειλούνται από την ολοένα και αυξανόμενη πίεση για δημιουργία παραθεριστικού οικισμού.
Από τον οχυρωματικό περίβολο που ορίζει την πόλη διατηρούνται λιγοστά τμήματα, τα οποία όμως ανήκουν σε όλες τις πλευρές και επιτρέπουν την αποκατάσταση της πορείας του. Η βόρεια πλευρά εκτείνεται κατά μήκος της λιμνοθάλασσας, ακολουθώντας σε τεθλασμένη γραμμή την ακτογραμμή, ενώ οι υπόλοιπες τρείς σχηματίζουν ένα ορθογώνιο. Σε αρκετό μήκος και ικανό ύψος σώζεται η δυτική πλευρά στο εσωτερικό της οποίας διατηρούνται ίχνη τειχοπεσσών που στήριζαν τον περίδρομο. Οι δυο γωνιακοί πύργοι ήταν μάλλον κυκλικοί, ενώ οι υπόλοιποι είναι τετράπλευροι. Οι είσοδοι των σωζομένων πύργων βρίσκονται ψηλότερα από το έδαφος.
Μια πύλη ανάμεσα σε δυο προεξοχές του τείχους ανοίγεται στη δυτική πλευρά και οδηγούσε μάλλον στην διάβαση του ποταμού. Μια δεύτερη, ανάμεσα σε δυο ισχυρούς πύργους, υπάρχει στην ανατολική πλευρά. Ίσως πρόκειται για την κύρια πύλη της πόλης που τη συνέδεε με τους χερσαίους δρόμους. Στο μέσον σχεδόν της εξωτερικής περιμέτρου ένα εσωτερικός ορθογώνιος περίβολος, περικλείει έξαρμα του εδάφους, ορίζοντας μάλλον την ακρόπολη της πόλης.
Η τειχοποιία με τα επάλληλα πλινθία στους κατακόρυφους αρμούς ανάμεσα στις πέτρες, πλινθία στους οριζόντιους αρμούς που κατά τόπους σχηματίζουν οριζόντιες σειρές είναι χαρακτηριστική της εποχής των Παλαιολόγων.
