Μεγάλος σεισμός μπορεί να επηρέασε το μνημείο στον Τύμβο Καστά!!!

 

Οι ιστορικές πηγές, συμπεριλαμβανομένου του έργου του Σταύρου Μερτζίδη (1885) και της καταγραφής των Β. & Κ. Παπαζάχου («Οι σεισμοί της Ελλάδας»), επιβεβαιώνουν σημαντική σεισμική δραστηριότητα στην περιοχή της Αμφίπολης/Στρυμώνα κατά τον 6ο μ.Χ. αιώνα. 

Ο σεισμός του 597 μ.Χ. (ή σύμφωνα με άλλες πηγές, παρόμοιες δονήσεις στα τέλη του 6ου αι.) ήταν εξαιρετικά ισχυρός, με πιθανές καταστροφικές συνέπειες για μνημεία. 

Ιστορική Αναφορά: Στο σύγγραμμα του Σταύρου Μερτζίδη ("Μνημεία της Μακεδονίας", 1885), γίνεται αναφορά σε καταστροφικούς σεισμούς, ενώ το βιβλίο των Β. Παπαζάχου και Κ. Παπαζάχου "Οι σεισμοί της Ελλάδας" περιλαμβάνει σεισμικά γεγονότα στην περιοχή της Μακεδονίας και Θράκης κατά την πρωτοβυζαντινή περίοδο.

• Επίπτωση στο Μνημείο: Ένας σεισμός τέτοιου μεγέθους 
• (
  

  $\approx$
  6,7 Ρίχτερ) είναι εξαιρετικά πιθανό να προκάλεσε σημαντικές δομικές βλάβες στο υπέδαφος και τα μνημεία της περιοχής, όπως ο τύμβος Καστά, επηρεάζοντας τη στατικότητά τους κατά την αρχαιότητα.
• Περιοχή: Η περιοχή του Στρυμονικού Κόλπου και της Αμφίπολης είναι γνωστή για την υψηλή σεισμικότητα, με το ρήγμα να επηρεάζει τις κατασκευές σε όλη την ιστορική διαδρομή της πόλης.

Οι εν λόγω σεισμοί συχνά αναφέρονται και σε συνδυασμό με τις πολιορκίες της Θεσσαλονίκης από τους Αβάρους στα τέλη του 6ου αιώνα (586 ή 597 μ.Χ.), σύμφωνα με πληροφορίες από το Wikipedia.

Διαβάστε Περισσότερα...

ΑΜΦΙΠΟΛΗ : Ο ΜΕΓΑΣ... ΛΟΦΟΣ ΚΑΣΤΑ Ή ΛΟΦΟΣ 133

Σε πολλές περιπτώσεις έχει αποδειχθεί ότι στα ονόματα που έχουν δοθεί σε τοποθεσίες, μπορεί να κρύβονται χαμένες σελίδες της ιστορίας.

Έτσι και εδώ το όνομα ΚΑΣΤΑ από μόνο του μπορεί να φανερώνει πολλά για την περιοχή.

Οι κάτοικοι της Μεσολακκιάς αναφέρουν ότι στην πραγματικότητα υπάρχουν δύο λόφοι «ΚΑΣΤΑ», ο ένας είναι ο «μεγάλος Καστά» που αναφέρεται και ως λόφος 133, που βρίσκεται ακριβώς δίπλα και βόρεια της ανασκαφής όπου οι αρχαιολόγοι τοποθετούν εκεί την Ακρόπολη των Εννέα Οδών.

Δείτε τη συνέχεια στο παρακάτω βίντεο:

Διαβάστε Περισσότερα...

Η αρχέγονη πηγή της αθανασίας

Από τα προϊστορικά χρόνια ο άνθρωπος προσπαθεί να απεγκλωβιστεί από τη θνητότητά του. Έτσι, άρχισε να αναζητά τον μυστικό της αθανασίας των θεών.

Όταν μιλάμε σήμερα για αθανασία, αυτόματα σκεφτόμαστε την αθανασία της ψυχής, δοξασία γνωστή ήδη στον προϊστορικό άνθρωπο. Ο θάνατος ήταν και είναι ο εχθρός που προσπαθούμε να ξεγελάσουμε, και αν το υλικό σώμα πεθαίνει οπωσδήποτε, αναζητούμε την αθανασία στον κόσμο του πνεύματος.

Πριν όμως οι αρχαίοι Έλληνες διατυπώσουν μία θεωρία για τον διαχωρισμό του υλικού σώματος από την άυλη ψυχή, (link Ορφεύς2)πίστευαν απλώς πως κάποια όντα γεννιούνται θνητά και κάποια αθάνατα. Θνητοί ήταν οι άνθρωποι και τα υπόλοιπα όντα του ζωικού βασιλείου. Αθάνατοι ήταν μόνο οι θεοί.

Η πηγή της αθανασίας   Τι ήταν όμως αυτό που έκανε τους θεούς αθάνατους;   Σύμφωνα με μία από τις αρχαιότερες αντιλήψεις, την αθανασία την αποκτούσαν τρώγοντας κάποια συγκεκριμένη τροφή, όπως αποκαλύπτουν πανάρχαιοι μύθοι.    Στους μύθους αυτούς, η τροφή της αθανασίας σχετίζεται με όμορφους κήπους, δέντρα που φυλάσσονται από ερπετοειδή τέρατα και παράγουν πανέμορφους καρπούς ή κάποια ειδική τροφή που είναι απρόσιτη στους ανθρώπους.

Στην αρχαία ελληνική μυθολογία οι θεοί έτρωγαν αμβροσία και έπιναν νέκταρ. Και οι δύο λέξεις σημαίνουν το ίδιο πράγμα: «αθανασία»   Η αμβροσία ήταν μία ρευστή τροφή σαν λάδι ή πηχτή σούπα. Εκτός από τροφή, οι θεοί τη χρησιμοποιούσαν και ως μέσο καθαρισμού του σώματος ή ως επάλειψη στο νεκρό σώμα κάποιου σπουδαίου θνητού. Αμβροσία ονόμαζαν και τον κυκεώνα (μίγμα) από νερό, λάδι και διάφορους καρπούς, τον οποίο πρόσφεραν στους θεούς.

Το νέκταρ ήταν ποτό και ο Όμηρος το παρομοιάζει με κόκκινο κρασί. Στην Ιλιάδα, η θεά Θέτις και μητέρα του Αχιλλέα, ρίχνει νέκταρ στα ρουθούνια του νεκρού Πάτροκλου ως μέρος της νεκρικής τελετής.

Ο αρχαιότερος αναζητητής της αθανασίας που γνωρίζουμε είναι ο Γκιλγκαμές (περ. 2.200 π.κ.χ). Ο Βαβυλώνιος ήρωας αναζητά το βότανο της αθανασίας, αλλά ένα φίδι τον εξαπατά και δεν καταφέρνει να βρει τον δρόμο. Στον ινδουισμό η τροφή αυτή λέγεται «αμρίτα» και μόνο ένα ιερό φίδι μπορεί να την εντοπίσει και να την προσφέρει στους θεούς.

Σε κείμενα των αρχαίων Αιγυπτίων αναφέρονται οι «σταγόνες των θεών» και για τους Ζωροάστρες της Περσίας η τροφή της αθανασίας λέγεται Σαόμα. Στην αρχαία παράδοση της Κίνας, οι θεοί τρέφονται με τα «ροδάκινα της αθανασίας», ονομασία που μας θυμίζει, τόσο τα «χρυσά μήλα» της σκανδιναβικής μυθολογίας που χαρίζουν αιώνια νεότητα όσο και τα «χρυσά μήλα των εσπερίδων» της ελληνικής μυθολογίας.   Ο κήπος των Εσπερίδων και τα «χρυσά μήλα»

Στην ελληνική μυθολογία οι Εσπερίδες (=δυτικές) είναι νύμφες, τρεις, τέσσερις ή επτά, ανάλογα με τον μύθο. Πατέρας τους ήταν ο Έσπερος, προσωποποίηση του αποσπερίτη, δηλαδή του πλανήτη Αφροδίτη. Το ίδιο άστρο κατά την πρωινή του εμφάνιση ονομαζόταν Εωσφόρος (αυτός που φέρνει το φως). Πατέρας του ήταν ο Κέφαλος, ο οποίος, σύμφωνα με μία παράδοση ήταν γιος του Ερμή, ο οποίος ήταν μεταξύ άλλων ο θεός που οδηγούσε τους νεκρούς στον Κάτω Κόσμο.

Η πρώτη χρυσή μηλιά, ήταν το γαμήλιο δώρο της Γαίας στην Ήρα, όταν αυτή παντρεύτηκε τον βασιλιά των θεών, τον Δία. Η Ήρα τη φύτεψε στον ιερό της κήπο στο όρος Άτλας. Τον κήπο αυτό φρόντιζαν οι νύμφες Εσπερίδες, αλλά επειδή άρπαζαν πότε – πότε κανένα χρυσό μήλο για τον εαυτό τους, η Ήρα έβαλε τον άγρυπνο δράκο Λάδωνα να τυλιχτεί γύρω από τον κορμό του δέντρου, ώστε να μην το πλησιάζει κανείς.

Αν αυτό που ονόμαζαν οι Έλληνες «χρυσό μήλο» ήταν ο ίδιος καρπός με τα ροδάκινα της αθανασίας των Κινέζων, τότε είναι πολύ ενδιαφέρον που μία ποικιλία ροδάκινων ονομάζονται «νεκταρίνια», λέξη που προέρχεται από το «νέκταρ»! Χρυσόμηλα ονομάζουν οι Κύπριοι τα βερίκοκκα, ενώ ως χρυσομηλιά αναφέρεται σε διάφορες πηγές η πορτοκαλιά. Αν και δεν ήταν γνωστά στην Ευρώπη πριν τον μεσαίωνα, μία παράδοση υποστηρίζει πως τα «χρυσά μήλα» ήταν πορτοκάλια.

Η φήμη αυτή ήταν τόσο ισχυρή, που μέχρι σήμερα στην ελληνική γλώσσα τα είδη της οικογένειας citrus ονομάζονται εσπεριδοειδή (από την Εσπερία και τις Εσπερίδες), ενώ το «πορτοκάλι» πήρε το όνομά του από την Πορτογαλία, όπου, κατά μία εκδοχή βρισκόταν ο αρχαίος κήπος της Ήρας.   Κάποιοι πίστευαν πως προϊόν των χρυσών δέντρων του κήπου των Εσπερίδων ήταν η αμβροσία. Ένας πανέμορφος αετός συνοδευόμενος από λευκά περιστέρια τα μετέφερε στον Όλυμπο για να τραφούν οι θεοί.

Ο δρόμος προς την αθανασία   Στην αρχαία ελληνική μυθολογία όμως, αθάνατοι είναι μόνο οι θεοί, εκτός αν παραβούν κάποιον όρκο. Τότε, χάνουν την πρόσβαση στην ιερή τροφή και είναι αναγκασμένοι να υπάρχουν σε μία μόνιμη κατάσταση απόλυτης παραλυσίας, όπως λέει ο Ησίοδος στη «Θεογονία».   Ο άνθρωπος όμως πλάστηκε θνητός, και όπως είπε και ο φιλόσοφος Μητρόδωρος «Για όλα τ’ άλλα μπορούμε να αποκτήσουμε ασφάλεια, ως προς τον θάνατο όμως όλοι κατοικούμε σε πόλη χωρίς τείχη».

Η καλύτερη κατάσταση την οποία βίωσε ποτέ το ανθρώπινο γένος, ήταν μία πρώιμη «χρυσή εποχή», κατά την οποία οι άνθρωποι ζούσαν πολλά χρόνια και πέθαιναν ειρηνικά στον ύπνο τους. Ακόμα κι όταν ο Ηρακλής θανάτωσε τον δράκοντα που φρουρούσε τον κήπο των Εσπερίδων, οι άνθρωποι δεν απέκτησαν την αμβροσία.   Αν και οι αρχαίοι Έλληνες ήταν εντυπωσιακά εξοικειωμένοι με την ιδέα του θανάτου και οι θεοί που λάτρευαν ούτε απαιτούσαν υπακοή ούτε υπόσχονταν αθανασία, από τον 6ο αιώνα και μετά, μαζί με την ανάπτυξη της ορθολογικής σκέψης, ενισχύεται και η ανάγκη για μεταφυσική αναζήτηση.

Οι ιδέες του Ορφέα περί μετεμψύχωσης, τα μυστήρια της Ελευσίνας και, αργότερα, η περί ψυχής φιλοσοφία του Πλάτωνα θα χαράξουν νέο δρόμο σε αυτή την αναζήτηση. Έναν δρόμο στον οποίο το πνεύμα του ανθρώπου μπορεί να ξεφύγει από τη μοίρα του θανάτου, αρκεί να απαλλαγεί από το βάρος της ύλης.   Αν το κατορθώσει αυτό, λέει ο Πλάτων, τότε η ψυχή θα κατακτήσει την Αρετή και θα τραφεί με νέκταρ και αμβροσία.

Διαβάστε Περισσότερα...

ΑΠΙΣΤΕΥΤΟ! Είναι οι σημερινοί κάτοικοι της Μινεζότα των ΗΠΑ απόγονοι των αρχαίων Μινυών της Μαγνησίας;

Η πέτρινη επιγραφή ελληνικής γραφής που βρέθηκε σε αγρόκτημα στο… Κενσιγκτον της Μιννεσοτας ( ΗΠΑ ) ( μουσείον Μιννεσοτας ΗΠΑ ), γράφτηκε από τους Μινύες της Μαγνησίαςτης Θεσσαλίας το έτος 2,74Θ π.χ.

Η απόκρυφη ιστορία των Ελλήνων: Μαγνήσια Θεσσαλίας έτος 2765 π.χ.

Το έτος 2765 π.χ. – 2715 π.χ. βασιλεύς της Μαγνησίας της Θεσσαλίας ήταν ο Μινεας ο 10ος.

Γεννήθηκε το έτος 2795 και πέθανε το έτος 2715 π.χ.σε ηλικία 80 ετών.

Εγινε βασιλεύς σε ηλικία 35 ετών και βασίλευσε επί 50 έτη.

Κυβέρνησε με δημοκρατικούς θεσμούς,εφαρμόζοντας πάντοτε το δίκαιο. Φρόντιζε για την ανάπτυξη του κράτους του, ήταν ταπεινόφρων ,καλοσυνάτος και ευγενικός, γι αυτό και οι υπήκοοι του τον ονόμαζαν ευγενή.

Επί βασιλείας του,αργοναύτες Μινύες του βασιλείου του, 35 άτομα,15 γυναίκες και 25 άνδρες, από τα οποία τα 15 ήταν νεαρά ζευγάρια,με αρχηγό τους τον ΟΕΡΜΟΕ = ΕΡΜΙΟΝΑ ,αποίκησαν με τη θέληση τους,πλέοντας με τα τρία καράβια τους προς δυσμάς, διασχίζοντας τον ατλαντικό, έφθασαν μετά από ταξίδι 60 ήμερων στην έκταση της Αμερικής, που σήμερα ονομάζεται Μινεσότα.

Στην τοποθεσία αυτή έχτισαν οικισμό,από 20 οικήματα.τον οικισμό τους τον ονόμασαν Μαγνήσια και τον τόπο Μινεσότα, προς τιμήν του ευγενούς βασιλέα τους (μηναία).

medicalland.gr

Διαβάστε Περισσότερα...

ΕΤΣΙ ήταν τα σπίτια στην αρχαία Ελλάδα – Είχαν Θερμομόνωση, Ενδοδαπέδια θέρμανση και… [photos]

Τα σπίτια στην αρχαία Ελλάδα είχαν να αντιμετωπίσουν λίγο πολύ τα προβλήματα που έχουν και τα δικά μας σήμερα με βασικότερα την ζέστη και το κρύο…
Ας δούμε όμως τι έκαναν σοφά οι αρχαίοι Έλληνες κι εμείς συνήθως δεν μπαίνουμε στον κόπο ούτε καν να αντιγράψουμε…

Θερμομόνωση

Οι τοίχοι των σπιτιών φτιαχνότανε συνήθως από λάσπη και από πέτρες. Μιας και δεν είχε ανακαλυφθεί ακόμα το τσιμέντο για μαζική χρήση, χρησιμοποιούσαν για καλύτερο «δέσιμο» και αντοχή της λάσπης αυγά και μαλλιά από κατσίκες. Ο βόρειος τοίχος γινόταν παχύτερος και με τα ελάχιστα δυνατά ανοίγματα. Η είσοδος συνήθως βρισκόταν στην ανατολική και σπανιότερα στην νότια πλευρά.

Χρήση φυτών για κλιματισμό
Στην βόρεια πλευρά του σπιτιού συνήθως φυτευότανε κάποια αειθαλή δέντρα, όπως ελιές, ώστε με το φύλλωμά τους να εμποδίζουν τον χειμωνιάτικο κρύο βόρειο άνεμο να πέσει απ’ ευθείας πάνω στο σπίτι. Στην νότια πλευρά συνήθως υπήρχαν φυλλοβόλα δένδρα, που τον χειμώνα χωρίς φύλλα δεν εμπόδιζαν τον ήλιο από το να ζεστάνει το σπίτι, αλλά το καλοκαίρι προσφέρανε όλη τους την σκιά.


Σήμερα ξανασυναντάμε σε κάποια σχέδια τις παλιές ιδέες για φυσική δροσιά στα κτίσματα με την βοήθεια φυτών, αλλά και πολλές φορές για να βελτίωση την ηχομόνωσης απ’ τους θορύβους του περιβάλλοντος.


Mόνο όσος ήλιος χρειάζεστε
Αλλά οι αρχαίοι Έλληνες δεν σταματήσανε μόνο στην χρήση φυτών για κλιματισμό. Χρησιμοποιούσαν πάνω από τις νότιες πόρτες και παράθυρα μία προέκταση της σκεπής με προσεκτικά σχεδιασμένο μέγεθος.
Το μέγεθος αυτής της προέκτασης ήταν υπολογισμένο με τέτοιο τρόπο που το καλοκαίρι ο ήλιος εμποδιζόταν από το να πέσει μέσα στο σπίτι αλλά το χειμώνα που έχει χαμηλότερη τροχιά αυτή η προέκταση δεν τον εμπόδιζε απ’ το να ζεσταίνει και το εσωτερικό του σπιτιού.
Μία άλλη έξυπνη εναλλακτική κίνησή τους ήταν η χρήση κληματαριάς συγκεκριμένου ύψους και πλάτους. Πετύχαιναν σχεδόν τα ίδια αποτελέσματα και τρώγανε και τα σταφύλια!

Θερμοανακλαστικό χρώμα
Και φυσικά όπως μπορείτε να δείτε μέχρι και σήμερα στα περισσότερα παραδοσιακά Ελληνικά σπίτια, το χρώμα παραμένει λευκό! Αυτό συναντάται κυρίως στα ηλιόλουστα νησιά και χρησιμοποιείται για να ελαχιστοποιήσει την ζέστη απ’ τον ήλιο.


Επίσης ο ασβέστης που χρησιμοποιείται ειδικά στα νησιά του Αιγαίου για λεύκανση των τοίχων διαθέτει και μια σειρά άλλων ευεργετικών ιδιοτήτων όπως η απολύμανση και η απορρόφηση της υγρασίας, αποτροπή εντόμων κλπ.

Αυτή η απλή και οικονομική ιδέα μπορεί να βοηθήσει κάθε κτίσμα να λιγοστέψει την θερμότητα που του προσθέτει ο ήλιος αλλά σχεδόν κανένας δεν δείχνει να ενδιαφέρεται. Προτιμάμε να ξοδεύουμε τα χρήματά μας στην χρήση κλιματιστικών μηχανημάτων επιβαρύνοντας την ατμόσφαιρα τόσο με την θερμότητα που παράγουν όσο και με τους χλωροφθοράνθρακες (CFC) που χρησιμοποιούν. Μεταθέτουμε το πρόβλημα λίγα μέτρα μακριά μας και νομίζουμε ότι δεν είναι πια δικό μας…

Σαν παράδειγμα, ένα λευκό αυτοκίνητο ίδιου τύπου με ένα μαύρο, σταθμευμένα στο ίδιο ηλιόλουστο σημείο μπορούν να έχουν διαφορά εσωτερικής θερμοκρασίας πάνω από 10 βαθμούς. Μπορείτε να παρατηρήσετε όταν μετά από βροχή βγει ήλιος πόσο πιο γρήγορα στεγνώνουν τα σκούρα αυτοκίνητα!

Μια παρατήρηση όσον αφορά το «λευκό» χρώμα. Η ανακλαστικότητα δεν οφείλεται μόνο στο ίδιο το λευκό χρώμα αλλά και σε επιμέρους χαρακτηριστικά εγγενή σε κάθε υλικό όπως: Εκτός από το ορατό φάσμα πόσο υπέρυθρο αντανακλά το υλικό; Το υπέρυθρο φως μεταφέρει αρκετά μεγάλα ποσά ενέργειας!. Αόρατο στο γυμνό μάτι αποκαλύπτει την ύπαρξή του στην υπέρυθρη φωτογράφηση και όπως ξέρει όποιος έχει ασχοληθεί με αυτήν, τα πράγματα γύρω μας, τόσο τα φυσικά αντικείμενα όσο και οι τεχνητές κατασκευές, έχουν διαφορετική όψη στο υπέρυθρο φάσμα.

Δίκτυο ύδρευσης

Το πρώτο γνωστό δίκτυο ύδρευσης και αποχέτευσης για ολόκληρη πόλη το συναντάμε στην Κνωσό. Οι ανασκαφές του ‘Αρθουρ Έβανς στις αρχές του αιώνα έφεραν στο φως ένα εντυπωσιακό σύστημα ύδρευσης. Το νερό μεταφερόταν μέσα σε πήλινες σωλήνες από αρκετά μακριά απ’ τις περιοχές Κουναβων και Αρχανών στο υδραγωγείο της πόλης και από εκεί διανεμόταν στα σπίτια. Τα σπίτια ήταν ξύλινα, πέτρινα και μαρμάρινα και μερικά απ’ αυτά με τρεις, λιγότερα με τέσσερις αλλά και λίγα, όπως το παλάτι, με πέντε ορόφους. Κάποια δημόσια κτήρια, μάλλον αποθήκες τροφίμων, είχαν επενδυμένους τοίχους με κεραμικά πλακάκια παρόμοια με τα σημερινά.

Σχέδιο αρχαίων σωλήνων και ενώσεων

Υδραυλικά στο παλάτι της Κνωσού στην Κρήτη από την Πρώτη ΜεσοΜινωική περίοδο περίπου 2000 π.Χ. Τα τμήματα (πήλινων σωλήνων) από ψημένο πηλό είχαν κατασκευαστεί με τρόπο που να εγκαθιστώνται εύκολα. Επικάλυψη των άκρων χρησιμοποιούταν για ομαλές ενώσεις, εξασφαλίζοντας ελεύθερη ροή του νερού και ελάχιστο στροβιλισμό. Πριονωτή διαμόρφωση των ενώσεων διατηρούσε την ένωση σίγουρη. Έτσι όπως είναι δεν λέει και πολλά, αλλά βλέπουμε κατασκευή πήλινων σωλήνων με κατάλληλα διαμορφωμένα άκρα που επέτρεπαν συνδέσεις με μέγιστη ασφάλεια αλλά και βέλτιστη ροή. Είναι προφανές ότι για τέτοια ακρίβεια συνδέσεων θα χρησιμοποιούσαν καλούπι στις κατασκευές που θα εξασφάλιζε τόσο ομοιογένεια και τυποποίηση σωλήνων όσο και ταχύτητα παραγωγής. Το σχήμα δείχνει να έχει μπει πηλός για σφράγισμα της ένωσης όχι μόνο εξωτερικά αλλά και εσωτερικά. Τουλάχιστον ενδιαφέρον!

‘Αλλο ενδιαφέρον σημείο που έγινε γνωστό μόνο μετά από την σύγχρονη επανεφεύρεσή του, είναι σημεία του συστήματος υδρεύσεως σχεδιασμένα έτσι που με στροβιλισμό λόγω ροής μέσα από σπειροειδούς σχήματος σωληνώσεις να ανεβάζουν την πίεση ή την ταχύτητα του νερού ανάλογα με την ανάγκη σε κάθε σημείο. Απλός τρόπος καθαρισμού ήταν τα ενδιάμεσα φρεάτια συντήρησης του δικτύου όπου έπεφτε η πίεση του νερού και μπορούσαν να επιπλεύσουν ή να βυθιστούν οι όποιες ακαθαρσίες πριν το νερό συνεχίσει την πορεία του.
Ο Αυστριακός αινιγματικός επιστήμονας Βίκτωρ Σαουμπέργκερ στις αρχές του 20ού αιώνα ασχολήθηκε αρκετά με τις δυνάμεις του νερού και τις ιδιότητές του με φημολογούμενα εντυπωσιακά αποτελέσματα αλλά η δουλειά του εξαφανίστηκε μετά τον 2o παγκόσμιο πόλεμο και τα ίχνη του χάνονται στι ΗΠΑ το ’50.

Οι ανασκαφές στα ανάκτορα της Κνωσού αποκάλυψαν ένα τέλειο αποχετευτικό σύστημα, λουτρά και εγκαταστάσεις για γεωργική εκμετάλλευση του νερού.
Οι ανασκαφές στα ανάκτορα της Κνωσού αποκάλυψαν ένα τέλειο αποχετευτικό σύστημα, λουτρά και εγκαταστάσεις για γεωργική εκμετάλλευση του νερού.

Δίκτυο αποχέτευσηςΣτην Κνωσό συναντάμε για πρώτη φορά η χρήση σιφωνίου στην αποχέτευση. Η ποιότητα ζωής και προφανώς η γνώση κανόνων υγιεινής μέσα στο σπίτι δεν μπορούσε να συμβιβαστεί με ανεπιθύμητες οσμές απ’ το δίκτυο αποχέτευσης. Το ξανασυναντάμε και στην Θήρα με οργανωμένο αποχετευτικό δίκτυο.
Πανάρχαιο δίκτυο αποχέτευσης αναφέρεται στον πολιτισμό των Αζτέκων όπου τα ανθρώπινα περιττώματα συλλέγονταν και χρησιμοποιούνταν για λίπασμα, τα δε ούρα στην παρασκευή βαφών (?), αλατιού… Η πόλη του Τενοκτιτλάν εθεωρείτο καθαρότατη και χίλια άτομα κάθε ημέρα καθάριζαν τους δρόμους της και μόνο.
Χρειάζεται να φτάσουμε στα 1589, όταν το αποχωρητήριο με καζανάκι και βόθρο φέρνει με την βοήθεια του Τζ. Χάρινκτον «σύγχρονες ανέσεις» στην πολιτισμένη πια Αγγλία. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι το διάσημο για τον πλούτο του παλάτι των Βερσαλλιών δεν είχε αποχέτευση.

Ενδοδαπέδια θέρμανση

Το πρώτο γνωστό δίκτυο ύδρευσης και αποχέτευσης για μια ολόκληρη πόλη το συναντάμε στην Κνωσό
Το πρώτο γνωστό δίκτυο ύδρευσης και αποχέτευσης για μια ολόκληρη πόλη το συναντάμε στην Κνωσό

Παλάτι Κνωσού
‘Αλλο στοιχείο που αποδεικνύει την εξελικτική ανωτερότητα της Κνωσού σε σχέση με τα υπόλοιπα γνωστά κτίσματα της εποχής εκείνης είναι ο τρόπος θέρμανσης κάποιων δωματίων του παλατιού. Υπήρχαν κάτω από το δάπεδο σωλήνες μέσα από τις οποίες πέρναγε ζεστό νερό θερμαίνοντας όλο τον χώρο.
Ο Μ.Τρίβαλντ στην Σουηδία το 1716 ξαναδίνει μια νέα πνοή στην χρήση της ενδοδαπέδιας θέρμανσης κι έτσι αρκετοί χώροι ιδιωτικοί και δημόσιοι θερμαίνονται με αυτό τον τρόπο σήμερα. Στην Ολλανδία χρησιμοποιείται μέχρι και σε γέφυρες για να λιώνει τον πάγο τον χειμώνα αλλά και να ψύχει την άσφαλτο το καλοκαίρι!
Την εποχή της ακμής της υπολογίζεται ότι η Κνωσός είχε σχεδόν 100.000 κατοίκους. Σε μια τοιχογραφία παρατηρούμε λευκό αξιωματικό και μαύρους «μισθοφόρους», πράγμα μας που δίνει στοιχεία για την ισχύ της και την επιρροή της στο τότε ευρύτερο περιβάλλον της.

Και μετά απ’ τις επιρροές της Αρχιτεκτονικής επιστήμης στον πολύ κόσμο ας δούμε τι μπορούσε να κάνει για τους λίγους!

Κατασκευή θόλου

Αν πάμε στις Μυκήνες θα δούμε τον περίφημο «Θησαυρό του Ατρέα», μια θολωτή κατασκευή ενός πολιτισμού που ήκμασε από το 1600 μέχρι το 1200 π.Χ. Η θολωτή αυτή κατασκευή που χρησιμοποιήθηκε σαν τάφος έχει 14.6 μέτρα διάμετρο και 13.4 μέτρα ύψος. Είναι κατασκευασμένη από προσεκτικά κομμένες πέτρες που δεν συνδέονται μεταξύ τους με κανένα συνδετικό υλικό. Κρατιούνται στην θέση τους απ’ την βαρύτητα και από την πίεση που ασκεί ο λόφος χώματος που βρίσκεται από πάνω τους. Αν δηλαδή κάποιος αφαιρούσε το χώμα του λόφου είναι πολύ πιθανόν η κατασκευή να κατέρρεε! Η κατασκευαστική δυσκολία που παρουσιάζει μία τέτοια κατασκευή την κάνει ιδιαίτερα σπάνια.

Στην είσοδό της υπάρχει πάνω απ’ την πόρτα του θολωτού τάφου, κατάλληλα επεξεργασμένος ογκόλιθος 122 τόνων. Πάνω απ’ αυτόν υπάρχει κενό ανακουφιστικό τρίγωνο που προφυλάσσει έξυπνα την πόρτα απ’ το υπερβολικό φορτίο! Οι γνώσεις που απαιτεί η κατασκευή ενός μνημείου τέτοιου μεγέθους και μάλιστα συνδυασμένες με τα υλικά και τον τρόπο σύνδεσής τους προκαλούν τουλάχιστον σεβασμό για τους αρχιτέκτονες που σχεδίασαν και υλοποίησαν μία τέτοια κατασκευή.

Κυκλοφορεί συχνά η λανθασμένη αντίληψη ότι το τόξο, η αψίδα, η καμάρα και ο θόλος αποτελούν ρωμαϊκή εφεύρεση. Αυτό μοιάζει σχεδόν σωστό αν παραμείνουμε στην επιφάνεια της ιστορίας αλλά και της γης! Οι Έλληνες χρησιμοποιούσαν κυκλικές κατασκευές χωρίς κανένα πρόβλημα τουλάχιστον απ’ την Μυκηναϊκή περίοδο αλλά σχεδόν αποκλειστικά για κατασκευές εντός της γης, χθόνιες. Τις βρίσκουμε σε τάφους, νεκρομαντεία κλπ.

Οι Ρωμαίοι έβγαλαν στην επιφάνεια αυτές τις κατασκευές και τις χρησιμοποίησαν κατά κόρον. Οι διαστάσεις του «Θησαυρού του Ατρέα» ξεπεράστηκαν από αντίστοιχη κυκλική κατασκευή στο γνωστό Πάνθεον της Ρώμης κατασκευασμένο απ’ τον Απολλόδωρο τον Δαμασκηνό, 1350 χρόνια αργότερα…!

Στην Παλαιομάνινα Αιτωλοακαρνανίας, σχεδόν 55 χιλιόμετρα απ’ την πόλη του Αστακού, σώζεται τμήμα αρχαίων τειχών με την αρχαιότερη γνωστή τοξωτή πύλη. Η ηλικία της υπολογίζεται περίπου 5.000 ετών και αποτελεί τμήμα των τειχών πόλης με περίμετρο σχεδόν 5 χιλιομέτρων. Η αρχαία πόλη είχε δύο ακροπόλεις, αρκετούς πύργους και σώζεται τμήμα του λιθόστρωτου δρόμου που συνέδεε την πόλη με τον Αχελώο.
Ιgloo

Οι Eσκιμώoι φτιάχνουν απ’ τα πολύ παλιά χρόνια το θολωτά τους σπίτια από κύβους κομμένου χιονιού. Η κατασκευή είναι αρκετά δύσκολη ιδιαίτερα αν σκεφτεί κανείς ότι πρέπει να βάζουν χτίζοντας κάθε σειρά όλο και πιο μέσα ώστε να μπορεί να κλείσει σε λογικό ύψος χωρίς να καταρρεύσει στο εσωτερικό. Ένα τρυκ που ανακάλυψαν και χρησιμοποιούν είναι το χτίσιμο όχι σε επάλληλες σειρές αλλά σε μια μονοκόμματη σπείρα που κάνει ευκολότερο το χτίσιμο. Με αυτό τον τρόπο ένα άτομο μπορεί να φτιάξει το igloo μόνο του αρκετά σύντομα, αν φυσικά έχει την κατάλληλη εμπειρία.

Σχεδίαση θεάτρων

Αλλος εντυπωσιακός τύπος οικοδομημάτων της αρχαιότητας ήταν τα θέατρα. Τα μεγαλύτερα γνωστά είναι της Εφέσου με χωρητικότητα 24.000 θέσεων, της Μεγαλόπολης 22.000 θέσεων, του ‘Αργους 20.000 θέσεων, της Κορίνθου 18.000 θέσεων. Πολλά από αυτά ήταν φτιαγμένα με τρόπο που να χρησιμοποιεί φυσικά κοιλώματα λόφων, αλλά στα περισσότερα από αυτά υπήρξε τεχνητή διαμόρφωση του εδάφους και πολλές κατασκευαστικές προσθήκες. Και το ενδιαφέρον μας δεν εξαντλείται μόνο στις διαστάσεις και την αισθητική τους αλλά προχωράει σε τεχνικά θέματα όπως η οπτική και η ακουστική τους. Η ακουστική των θεάτρων μάλιστα θεωρείται σχεδόν μυστήριο επίτευγμα. Σχεδιαζόταν με τέτοιο τρόπο που όλοι οι θεατές να μπορούν άνετα να βλέπουν στην σκηνή αλλά και να ακούν εξίσου καλά τι λεγόταν απ’ τους ηθοποιούς.

Κάποια θέατρα (όπως του Γυθείου) διέθεταν την επονομαζόμενη «χαρώνειο κλίμακα», που ήταν μια σήραγγα κάτω απ’ την σκηνή μέσω της οποίας εμφανιζόταν στην παράσταση οι ηθοποιοί που υποδύονταν τα πνεύματα του κάτω κόσμου. ‘Αλλη κατασκευή σαν γερανός παρουσίασε τους ουράνιους Θεούς να κατεβαίνουν στην σκηνή (από μηχανής Θεός). Σε κάποια θέατρα (όπως της Σπάρτης και της Μεγαλόπολης) η σκηνή ήταν τροχήλατη και μεταφερόταν μετά την παράσταση σε ασφαλέστερο στεγασμένο μέρος. Δεν ξέρουμε σίγουρα αν χρησιμοποιούταν και εναλλακτικές μεταφερόμενες σκηνές ανάλογα με το είδος της παράστασης.

Επίτευγμα για την εποχή ήταν και οι ναυμαχίες που γινόταν (κατά τους Ρωμαϊκούς κυρίως χρόνους) με μικροσκοπικά πλοία σε κάποια θέατρα όπως του ‘Αργους και του θεάτρου του Διονύσου κάτω απ’ την Ακρόπολη της Αθήνας.

Κάποια θέατρα ήταν ασυνήθιστα μελετημένα κατασκευαστικά. Σαν παράδειγμα το μεγάλο θέατρο της Επιδαύρου κατασκευάστηκε στο τέλος του 4ου αιώνα π.Χ. και το πάνω διάζωμα προστέθηκε στα τέλη του 3ου π.Χ. αιώνα. Η ορχήστρα του είναι ένας τέλειος κύκλος, ενώ το κοίλον του αποτελεί τμήμα σφαίρας! 34 σειρές καθισμάτων στο κάτω διάζωμα και 21 στο πάνω δίνουν 55 σειρές συνολικά. Το άθροισμα των πρώτων 10 αριθμών (1+2+3+4+5+6+7+8+9+10) δίνει 55. Το άθροισμα των πρώτων 6 (1+2+3+4+5+6) δίνει 21, και το άθροισμα των 4 τελευταίων (7+8+9+10) δίνει 34. Ο χρυσός αριθμός Φ παρουσιάζεται και πάλι μιας και η αναλογία σειρών των δύο διαζωμάτων 21 / 34 = 0,618 = Φ, αλλά και η αναλογία του κάτω διαζώματος πρός το σύνολο των σειρών 34 / 55 = 0,618 = Φ. Απ’ ότι φαίνεται λοιπόν υπήρχε γνώση, μελέτη και διαχρονική συνέχεια σε τέτοιες κατασκευές.

Εντύπωση προκαλεί η παρουσία αρχαίων θεάτρων σχεδόν σε όλη την λεκάνη της μεσογείου. Κάποιοι πιστεύουν ότι το πλήθος των αρχαίων θεάτρων όσο και η θέση τους δεν δικαιολογούν την μεγάλη χωρητικότητά τους και το κόστος κατασκευής τους και ίσως να προοριζόταν και για άλλες χρήσεις…

Μυκηναϊκή οδοποιία

Ο Μυκηναϊκός πολιτισμός ανέπτυξε ένα από τα πρώτα δίκτυα ύδρευσης αλλά και ένα από τα πρώτα οδικά δίκτυα στην Ευρώπη. Τον 14ο αιώνα π.Χ. οι Μυκηναϊκές άμαξες ταξίδευαν σε δρόμους μέχρι 5 μέτρων πλάτους περνώντας πάνω από κατασκευασμένες γέφυρες όπου ο χώρος το απαιτούσε. Το οδικό δίκτυο της αρχαίας Αργολίδας σώζεται ακόμη σε πολλά σημεία. Στους αρχαίους δρόμους συναντάμε και ζεύγη αυλακώσεων βάθους 7-10 εκ. και πλάτους περίπου 20 εκ. με απόσταση μεταξύ τους 1.4μ. ή 1.8μ. που εξυπηρετούσαν τα τροχοφόρα οχήματα της εποχής.

Υπάρχουν αναφορές ότι την κατασκευή και σχεδίαση νέων δρόμων αναλάμβαναν οι Αμφικτύονες που χρέωναν ανάλογα και τις πόλεις για την κατασκευή. Πολλές φορές κάποιοι πλούσιοι της εποχής χορηγούσαν τα έξοδα κατασκευής κάποιων δρόμων.

Μυκηναϊκές τοξωτές γέφυρες

Βαλύρα ήταν τό όνομα του σημερινού άνω Παμίσου ονομαζόμενου στήν περιοχή τής Ιθώμης Μαυροζούμενο ή ποτάμι τής Μαυροζούμαινας

Βαλύρα ήταν τό όνομα του σημερινού άνω Παμίσου ονομαζόμενου στήν περιοχή τής Ιθώμης Μαυροζούμενο ή ποτάμι τής Μαυροζούμαινας

Η γέφυρα της Βαλύρας (άνω Πάμισος), η οποία χρησιμοποιείται μέχρι και σήμερα, επιβεβαιώνει την συνέχιση της αρχαίας ελληνικής γνώσης οικοδομικής χρήσης της καμάρας και μέχρι τον 3ο αιώνα π.Χ.

Αλλη μυκηναϊκή γέφυρα είναι στο Αρκαδικό Αργολίδος στην θέση Καζάρμας στον δρόμο από το Ναύπλιο στην Επίδαυρο.


Στο Αρκαδικό και στο Γαλούση υπάρχουν δύο ακόμα αρχαίες γέφυρες. Εντυπωσιακό παραμένει το μέγεθος των ογκολίθων που χρησιμοποιήθηκαν σε αυτές τις γέφυρες κατατάσσοντας τες στα κυκλώπεια κτίσματα.

Εξαιρετικά διατηρημένη είναι και η γέφυρα στην Ελεύθερνα της Κρήτης. Χρονολογείται από τον 4ο αιώνα π.Χ.

Διαβάστε Περισσότερα...

Οι αρχαιολόγοι άνοιξαν κρυφό θάλαμο σε σπήλαιο που παρέμενε σφραγισμένος εδώ και 40.000 χρόνια, αποκαλύπτοντας τη ζωή των τελευταίων Νεάντερταλ

Φωτογραφία: Visit Gibraltar - Visitgibraltar.gi

 Ένα σπήλαιο στις ακτές της Μεσογείου άνοιξε ένα σπάνιο «παράθυρο» στο μακρινό παρελθόν, αποκαλύπτοντας πώς ζούσαν και τελικά πώς χάθηκαν οι τελευταίοι Νεάντερταλ της Γης

Στις ακτές της Μεσογείου, ένα σπήλαιο αφηγείται μια συναρπαστική ιστορία ζωής, θανάτου και επιβίωσης.

Όταν οι αρχαιολόγοι έκαναν ανασκαφή στον χώρο, ανακάλυψαν ένα ζωντανό μουσείο της ζωής των Νεάντερταλ, γεμάτο ευρήματα που τεκμηριώνουν τον πλούσιο πολιτισμό τους και τις καθημερινές τους συνήθειες. Ίσως το πιο εντυπωσιακό απ’ όλα είναι ότι το σπηλαιώδες σύστημα περιλάμβανε ακόμη και έναν κρυφό θάλαμο, ο οποίος παρέμενε σφραγισμένος έως και 40.000 χρόνια.

Το σύμπλεγμα των Σπηλαίων του Γκόρχαμ (Gorham’s Cave Complex) βρίσκεται στις ακτές του Γιβραλτάρ, ενός βρετανικού υπερπόντιου εδάφους στο νότιο άκρο της Ισπανίας. Φωλιασμένο στους απότομους ασβεστολιθικούς βράχους, αυτό το παραθαλάσσιο σύμπλεγμα αποτελείται από τέσσερα ξεχωριστά σπήλαια: το Σπήλαιο Γκόρχαμ, το Σπήλαιο Vanguard, το Σπήλαιο της Ύαινας και το Σπήλαιο Bennett.

Κάποτε βρισκόταν πιο βαθιά στην ενδοχώρα, όμως η άνοδος της στάθμης της θάλασσας επί χιλιάδες χρόνια έφερε την είσοδο του συμπλέγματος ακριβώς στην άκρη της Μεσογείου.

Τα σπήλαια ανακαλύφθηκαν για πρώτη φορά το 1907, ωστόσο δεν αποτέλεσαν αντικείμενο συστηματικών αρχαιολογικών ανασκαφών μέχρι τη δεκαετία του 1980, όταν έγινε σαφές πόσο πλούτο έκρυβε πραγματικά ο χώρος.

 Αν και δεν έχουν βρεθεί ποτέ σκελετικά κατάλοιπα Νεάντερταλ ή Homo sapiens στο εσωτερικό τους, υπάρχουν άφθονα στοιχεία ανθρώπινης δραστηριότητας που εκτείνονται σε βάθος 100.000 ετών. Αυτό προηγείται της άφιξης των σύγχρονων ανθρώπων στη Δυτική Ευρώπη πριν από περίπου 40.000 χρόνια, γεγονός που δείχνει ότι πρόκειται για έργο των Νεάντερταλ.

Μερικά από τα πιο κρίσιμα στοιχεία προέρχονται από θαλάσσιους οργανισμούς. Με τα χρόνια, οι ερευνητές που ανασκάπτουν το σπήλαιο έχουν εντοπίσει τεράστιες ποσότητες από όστρακα μυδιών, καθώς και οστά ψαριών, φώκιων και δελφινιών. Αυτά τα κατάλοιπα δεν θα μπορούσαν να έχουν φτάσει στο σπήλαιο φυσικά μέσω της παλίρροιας ή των κυμάτων, ενώ είναι επίσης σαφές ότι ορισμένα από αυτά έχουν υποστεί επεξεργασία με μαχαίρια και άλλες τεχνικές τεμαχισμού.

Τα δάπεδα είναι διακοσμημένα με αρκετά μοτίβα διασταυρούμενων χαράξεων στο υπόστρωμα του βράχου. Αν και υπάρχει κάποια διαφωνία σχετικά με το ποιος δημιούργησε αυτά τα σημάδια, ερευνητές υποστηρίζουν ότι έγιναν από Νεάντερταλ πριν από περισσότερα από 39.000 χρόνια. Θα μπορούσαν άραγε αυτές οι πρόχειρες χαράξεις να θεωρηθούν έργα τέχνης; Αν ναι, θα αποτελούσαν ακόμη ένα παράδειγμα της δημιουργικής και ευφυούς πλευράς των Νεάντερταλ.

Όσον αφορά τη νοημοσύνη τους, πιο πρόσφατη έρευνα στο Σπήλαιο Vanguard εντόπισε μια εστία ηλικίας 60.000 ετών που χρησιμοποιούνταν για την παραγωγή πίσσας από σημύδα, μιας παχύρρευστης, κολλώδους ουσίας που χρησιμοποιούσαν οι προϊστορικοί άνθρωποι για να προσαρμόζουν λαβές σε εργαλεία ή όπλα. Αυτό δείχνει ότι οι κάτοικοι του σπηλαίου ήταν ευφυείς, επινοητικοί και πιθανόν μετέδιδαν γνώσεις από γενιά σε γενιά.

Το 2021, οι ερευνητές προχώρησαν σε ακόμη μία συναρπαστική ανακάλυψη στο σύμπλεγμα. Αρχαιολόγοι από το Εθνικό Μουσείο του Γιβραλτάρ εντόπισαν έναν θάλαμο βάθους 13 μέτρων (42 ποδιών) στο πίσω μέρος του Σπηλαίου Vanguard, ο οποίος είχε σφραγιστεί από ιζήματα για τουλάχιστον 40.000 χρόνια. Η αρχική ανάλυση αποκάλυψε κατάλοιπα λύγκα, ύαινας και ενός γύπα. Θεωρείται απίθανο τα ζώα αυτά να βρέθηκαν τυχαία στον θάλαμο· η ομάδα εντόπισε επίσης το κέλυφος ενός μεγάλου βούκινου, ενός εδώδιμου θαλάσσιου σαλιγκαριού, το οποίο πρέπει να μεταφέρθηκε έως τον θάλαμο, δεδομένης της απόστασής του από το νερό.

Οι Νεάντερταλ φαίνεται ότι κατοίκησαν το Σπήλαιο Γκόρχαμ έως και πριν από 33.000 έως 24.000 χρόνια, κάτι που θεωρείται εξαιρετικά πρόσφατο. Συνήθως γίνεται δεκτό ότι οι άνθρωποι αυτοί εξαφανίστηκαν περίπου πριν από 40.000 χρόνια, όμως τα ευρήματα στο Γιβραλτάρ υποδηλώνουν ότι ορισμένοι πληθυσμοί ενδέχεται να επιβίωσαν για πολύ περισσότερο.

Αν όλες αυτές οι εκτιμήσεις είναι σωστές, τότε αυτό θα σήμαινε ότι μερικοί από τους τελευταίους Νεάντερταλ στον κόσμο έζησαν μέσα και γύρω από το Σπήλαιο Γκόρχαμ — ένα ειδυλλιακό περιβάλλον για να σφραγίσει την οριστική εξαφάνιση του είδους τους.

Πηγή: IFLScience

Διαβάστε Περισσότερα...

Εσύ το ήξερες; Αυτός ήταν ο λόγος που οι Αρχαίοι Έλληνες δεν έτρωγαν ποτέ ψωμί

  Δεν το έβαζαν στο στόμα τους!

Στις μέρες μας το ψωμί είναι ένα βασικό αγαθό για όλα τα σπίτια. Δεν λείπει από τα γεύματα μας. Οι αρχαίοι Έλληνες όμως δεν το κατανάλωναν ποτέ. Με την ευκαιρία, δείτε τα αγαπημένα φαγητά των Αρχαίων Ελλήνων.

Στη σύγχρονη εποχή που ζούμε, ο κόσμος έχει πολλές επιλογές όσον αφορά τις διατροφικές του συνήθειες. Θέλει να φάει κάτι υγιεινό, τρώει τη σαλάτα του. Θέλει κρεατικό; Ψήνει την μπριζόλα ή παραγγέλνει σουβλάκια. Θέλει junk food; Τα φαστ φουντ είναι κοντά. Όπως και να το κάνουμε, επιλογές υπάρχουν και είναι άπειρες.

Είτε σου αρέσει το καλό, είτε το «βρώμικο» φαγητό στις περισσότερες περιπτώσεις θα έχεις έναν κοινό παρονομαστή. Μια τροφή που την τρως από μικρό παιδί και δεν ήξερες ότι παίζει τεράστιο ρόλο στη διαφορά σου με τους αρχαίους προγόνους σου και δεν είναι άλλη από το ψωμί.

Αρχαίοι Έλληνες: Ο λόγος που δεν έτρωγαν ψωμί

Στο παρελθόν ο κόσμος δεν είχε την πολυτέλεια να καταναλώνει μια βασική τροφή όπως το ψωμί. Και από τι παράγεται το ψωμί; Από σιτάρι. Στο σιτάρι λοιπόν περιέχεται η γλουτένη, η οποία στη σύγχρονη εποχή κάνει το εξής κακό. Κρατάει τον εγκέφαλο σε υπνηλία.

Οι αρχαίοι, σιτάρι δεν έβαζαν στο στόμα τους, διότι δεν υπήρχε. Καλλιεργούσαν το δημητριακό Ζέα, πλούσιο σε μαγνήσιο που θεωρείται η τροφή του εγκεφάλου.

Διαβάστε Περισσότερα...

Παυσανιας: Η ιστορική στιγμή στις Πλαταιές, όταν ο Σπαρτιάτης στρατηγός αρνήθηκε την εκδίκηση και όρισε την ηθική ανωτερότητα των Ελλήνων

 

Αμέσως μετά τον θρίαμβο των Ελλήνων στη μάχη των Πλαταιών, τη στιγμή που η σκόνη της μάχης καταλαγιάζει,

ο Ηρόδοτος μας μεταφέρει στο κέντρο μιας βαθιάς ηθικής σύγκρουσης. Εκεί, ο Σπαρτιάτης στρατηγός Παυσανίας, ο αρχιτέκτονας της νίκης, δέχεται μια πρόταση που θα μπορούσε να αμαυρώσει για πάντα τον θρίαμβό του. Συνεπώς, η αντίδρασή του σε αυτή την πρόκληση αποτελεί την ουσία του γιατί οι «Θεάρεστες Πράξεις» και το Μάθημα Ηγεσίας του Παυσανία που Άφησε Εποχή συνιστά έναν διαχρονικό οδηγό ηθικής ακεραιότητας.

Η Πρόταση της Ανταποδοτικής Βαρβαρότητας

Ο Λάμπων, ένας επιφανής Αιγινήτης, πλησιάζει τον Παυσανία και του προτείνει κάτι που θεωρεί απολύτως δίκαιο. Συγκεκριμένα, τον παρακινεί να ανταποδώσει τη βεβήλωση που διέπραξαν οι Πέρσες στο σώμα του Λεωνίδα στις Θερμοπύλες. Ο Λάμπων τον προτρέπει να κόψει και να παλουκώσει το κεφάλι του νεκρού Πέρση στρατηγού Μαρδονίου, πιστεύοντας πως με αυτόν τον τρόπο ο Παυσανίας θα κερδίσει ακόμα μεγαλύτερη δόξα και θα πάρει την εκδίκηση που άρμοζε στον ήρωα των Θερμοπυλών. Επιπλέον, θεωρεί πως μια τέτοια πράξη θα λειτουργούσε ως παραδειγματισμός για κάθε βάρβαρο στο μέλλον.

Η Απόρριψη της Εκδίκησης και ο Ορισμός του Πολιτισμού

Αντιθέτως, ο Παυσανίας απορρίπτει με σθένος και απόλυτη σαφήνεια την πρόταση του Λάμπωνος. Καταρχάς, αναγνωρίζει την καλή πρόθεση του συνομιλητή του, αλλά αμέσως μετά κατακεραυνώνει την ιδέα του ως ηθικά αστόχαστη. Ο Παυσανίας διακηρύσσει ότι η κακοποίηση νεκρών είναι μια πράξη που ταιριάζει σε βαρβάρους, όχι σε Έλληνες. Με αυτόν τον τρόπο, υψώνει ένα τείχος αξιών, διαχωρίζοντας ρητά τον ελληνικό πολιτισμό από την πρωτόγονη ωμότητα του αντιπάλου. Επομένως, αρνείται συνειδητά να υποβιβαστεί στο ηθικό επίπεδο του εχθρού του.

Η Αληθινή Τιμή και το Μέγεθος της Νίκης

Στη συνέχεια, ο Σπαρτιάτης ηγέτης εξηγεί στον Λάμπωνα την πραγματική έννοια της εκδίκησης και της τιμής. Διατρανώνει πως ο ίδιος ο Λεωνίδας, καθώς και όλοι οι πεσόντες των Θερμοπυλών, έχουν ήδη τιμηθεί και η θυσία τους έχει δικαιωθεί. Η πραγματική εκδίκηση, κατά τον Παυσανία, δεν είναι στη βεβήλωση μιας σορού.. Αλλά στις «αναρίθμητες ζωές» των εχθρών που χάθηκαν στο πεδίο της μάχης. Η νίκη αυτή καθεαυτή αποτελεί την ύψιστη τιμή. Κατά συνέπεια, ο Παυσανίας επιδιώκει την αναγνώριση που πηγάζει από «θεάρεστες πράξεις και θεάρεστα λόγια». Θέτοντας έτσι την ηθική και τη θεία έγκριση πάνω από την κοσμική δόξα που γεννά το μίσος.

Η Διαχρονική Κληρονομιά του Ηγέτη

Τελικά, ο Παυσανίας όχι απλώς απορρίπτει μια ανήθικη πρόταση, αλλά ορίζει ενεργά το ήθος του νικητή και το θεμέλιο του πολιτισμού. Η ηγεσία του δεν είναι μόνο στη στρατηγική ευφυία, αλλά και στην ηθική δύναμη και μεγαλoψυχία του. Η αποφασιστική του στάση αποδεικνύει ότι η αληθινή ισχύς πηγάζει από την αυτοσυγκράτηση και την πίστη σε ανώτερες αξίες.. Ακόμα και στην κορύφωση του θριάμβου. Για αυτόν τον λόγο, η ιστορία αυτή αποτυπώνει τέλεια το γιατί οι «Θεάρεστες Πράξεις» και το Μάθημα Ηγεσίας του Παυσανία που Άφησε Εποχή παραμένει επίκαιρο και διδακτικό στους αιώνες.

Απο το arxaiaellinika.gr

Διαβάστε Περισσότερα...

Φαίνονταν… γρατσουνιές, ήταν όμως αρχαίες επιγραφές!

 

Του Γιώργου Λεκάκη

Οι L. Autin και El. Letellier-Taillefer (του Πανεπιστημίου Σορβόννης) και η M.-Ad. Le Guennec (του Πανεπιστημίου του Κεμπέκ) εξέτασαν τους τοίχους ενός διαδρόμου, που συνδέει τα θέατρα της Πομπηίας με την Via Stabiana, με νέα ψηφιακή τεχνολογία απεικόνισης, που λέγεται RTI (Reflectance Transformation Imaging / μετασχηματισμού ανάκλασης).

Οι πολλαπλές γωνίες φωτισμού αυτής της υπολογιστικής φωτογραφικής μεθόδου αποκάλυψαν γρατσουνιές στον γύψο, που ήταν αόρατες με γυμνό μάτι και οδήγησαν στην αναγνώριση 300 επιγραφών, οι 79 των οποίων είναι νέες, στον γύψο, ο οποίος έχει εκτεθεί στα στοιχεία της φύσης, από τότε που ανασκάφηκε ο διάδρομος – δηλ. πριν από περισσότερα από 230 χρόνια!

Συνολικώς έχουν βρεθεί περισσότερες από 10.000 γνωστές επιγραφές στην Πομπηία, που αποτελούν μια «τεράστια κληρονομιά» του αρχαίου κόσμου.3

Οι πρόσφατα ανακαλυφθείσες επιγραφές περιλαμβάνουν εξομολογήσεις, προσβολές, αποχαιρετισμούς, μια εικόνα δύο μονομάχων που μάχονται και μια δήλωση αγάπης, λ.χ.:

• έναν βιαστικό αποχαιρετισμό προς έναν εραστή («Βιάζομαι. Αντίο, Σάββα μου, να μ’ αγαπάς!»,
• μια αφοσίωση της Μέθης, μιας σκλάβας από την Ατέλλα[1] Καμπανίας, στον αγαπημένο της Κρέστο / Χριστο, με μια έκκληση για την εύνοια της θεάς Αφροδίτης,
• η αρχή μιας δήλωσης αγάπης: «Η Ερατώ αγαπά…», κ.ά.

ΠΗΓΗ: «Digital scans unveil new love notes and sketches on ancient Pompeii wall», Reuters, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 19.1.2026.

ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ:

[1] Η περιοχή κατοικείται από την Παλαιολιθική εποχή. Κατά τους προϊστορικούς χρόνους, η περιοχή της Ατέλλας, τουλάχιστον το τμήμα που βρίσκεται πλησιέστερα στο Κλάνιο, ήταν πεδινή και ελώδης. Το 1700 π.Χ., μια έκρηξη του Βεζούβιου κάλυψε ένα μεγάλο μέρος της πεδιάδας της Καμπανίας με τέφρα και λάπιλι. Η περιοχή της Ατέλλας καλύφθηκε με ένα στρώμα πάχους περίπου 40-50 εκατ. Σε πρόσφατες σωστικές ανασκαφές για την κατασκευή σιδηροδρομικής γραμμής, κοντά στο Γκριτσινιάνο, ανακαλύφθηκε ένα νεολιθικό χωριό με δύο καλύβες.

Γύρω στον 6ο αιώνα π.Χ., η περιοχή κατακτήθηκε από τους Ετρούσκους Έλληνες. Η πόλη, ιδρύθηκε μάλλον τον 5ο-4ο αιώνα π.Χ., ως Αντερλ / Ατερλ > λατινοποιημένα Ατέλλα.

Η Ατέλλα είναι μια μια από τις αρχαιότερες πόλεις στην Καμπανία. Κείται στον 40ό παράλληλο [40°57′35.96″N 14°15′33.66″E]. Τηn διέσχιζε η Βία Ατελάνα, η οποία οδηγούσε στην Κύμη (στα νοτιοδυτικά) και στην Καπούη (στα βορειοανατολικά). Μέρος της αρχαίας διαδρομής της Βία Ατελάνα σώζεται σήμερα, με το ίδιο όνομα (στο τμήμα που διέρχεται από το Φρατταμινόρε). Η πόλις έκοβε δικά της νομίσματα, ιδίως χάλκινα, με την επιγραφή ADERL στο οσκικό αλφάβητο. Κατελήφθη από τους Ρωμαίους το 210 π.Χ. Οι Ατελλάνοι αναγκάσθηκαν να μετακομίσουν στην Καλατία. Τον 1ο αιώνα π.Χ. ο Κικέρων έγραψε τόσο πολύ γι’ αυτήν, που μπορούσε να θεωρηθεί προστάτης της! Δυστυχώς μεταξύ 455 – 456 μΧ, κατεστράφηκε από τους Βανδάλους, του Γενσέριχου. Τα ερείπια της πόλης, που αποτελούνται από ιδιωτικές κατοικίες, πολυάριθμους τάφους και τον “κήπο του Βιργίλιου”. Το 1978 ιδρύθηκε το Ινστιτούτο Ατελλανικών Μελετών. Το Αρχαιολογικό Μουσείο του Agro Atellano, ιδρύθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000, και βρίσκεται στο Succivo. – ΠΗΓΗ: Γ. Λεκάκης “Συγχρονης Ελλάδος περιηγησις”.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

• Λίβιος Τ., XXII, 61.11-12. XXVII, 3.6-7.
• Sextus P. F. De verborum significatu, I-XX.
• Προκόπιος Καισαρείας “Περί Γοτθικής Ομορφιάς”, III,8.
• Johannowsky W. στην Εγκυκλοπαίδεια της Αρχαίας Τέχνης, εκδ. Ινστιτούτο της Ιταλικής Εγκυκλοπαίδειας, Ρώμη, 1973.
• Ινστιτούτο Ατελανικών Μελετών.

https://arxeion-politismou.gr

Διαβάστε Περισσότερα...

Ανίκανοι για τον πολιτισμό!!!

 

Ανίκανοι για τον πολιτισμό, άριστοι στην λαμογιά 

Επί χρόνια, το πολιτικό προσωπικό απέδειξε ότι δεν μπορεί να κάνει τον Λόφο Καστά επισκέψιμο.

Δεν μπόρεσε να ολοκληρώσει ένα συνεκτικό σχέδιο.

Δεν μπόρεσε να ανοίξει το μνημείο στην κοινωνία.

Δεν μπόρεσε να μετατρέψει έναν παγκόσμιας σημασίας αρχαιολογικό χώρο σε πηγή πολιτισμού, παιδείας και ήπιας ανάπτυξης.

Κι όμως, το ίδιο αυτό πολιτικό προσωπικό βρήκε τρόπο να τον “αξιοποιήσει”.

Όχι προς όφελος της Ιστορίας.

Όχι προς όφελος της τοπικής κοινωνίας.

Αλλά προς όφελος ενός συστήματος που ξέρει να λειτουργεί άψογα όταν πρόκειται για επιδοτήσεις, δηλώσεις και χαρτιά.

-Εκεί που η ανικανότητα έγινε κανόνας για τον πολιτισμό, η επινοητικότητα αποδείχθηκε εντυπωσιακή για την αρπαχτή. Ο Λόφος Καστά, αντί για μνημείο, μετατράπηκε στα χαρτιά ,σε επιλέξιμη έκταση. Όχι από αμέλεια. Από μηχανισμό. Από καθεστώς.

Για την ανάδειξη δεν υπήρξε ποτέ χρονοδιάγραμμα.

Για τη λειτουργία δεν υπήρξε ποτέ πολιτική βούληση.

Για τις επιδοτήσεις όμως, υπήρξε λύση.

Και αυτή η αντίφαση δεν είναι τυχαία. Είναι αποκαλυπτική. Δείχνει ένα κράτος που αδυνατεί να προστατεύσει την Ιστορία του, αλλά δείχνει αξιοσημείωτη ανοχή όταν αυτή μετατρέπεται σε μέσο ιδιωτικού οφέλους.

Τελικά, το πρόβλημα δεν είναι η ανικανότητα.

Είναι η επιλεκτική ικανότητα.

Γιατί ο πολιτισμός απαιτεί σχέδιο, λογοδοσία και διαφάνεια.

Ενώ το σύστημα της αρπαχτής απαιτεί μόνο σιωπή.

Κι έτσι, ο Λόφος Καστά παραμένει κλειστός για τους πολίτες,

αλλά ανοιχτός για τους “γνωστούς”.

Γράφει ο Παρατηρητικός

Παρατηρητής

Διαβάστε Περισσότερα...

Γάρος στην Αρχαία Ρώμη: Τι αποκάλυψε το DNA των αρχαίων ψαριών

 

Παραγωγή γάρου στην αρχαία Ρώμη: Εργάτες γύρω από μεγάλες δεξαμενές ζύμωσης δίπλα στη θάλασσα.

Νέα επιστημονική ανακάλυψη για το διάσημο Ρωμαϊκό καρύκευμα

Μια πρόσφατη μελέτη αρχαίου DNA αποκάλυψε ποιο ψάρι αποτελούσε το βασικό συστατικό της περίφημης σάλτσας garum των Ρωμαίων. Οι ερευνητές βρήκαν ότι η ευρωπαϊκή σαρδέλα, που διατηρήθηκε σε αλατισμένο χώρο της ρωμαϊκής περιόδου στην Ισπανία, ήταν το κύριο ψάρι στη συνταγή.

Από Πού Ξεκίνησε το Garum

Αν και το garum συνδέεται κυρίως με τους Ρωμαίους, η ιστορία του ξεκινά πολύ παλιότερα. Η συνταγή έρχεται από την αρχαία Ελλάδα, όπου υπήρχε παρόμοια σάλτσα με το όνομα “γάρος” (ελληνικά: γάρος). Όμως, οι ρίζες του πηγαίνουν ακόμη πιο πίσω, στη Βαβυλώνα, και διαδόθηκε στις μεσογειακές ακτές χάρη στους Φοίνικες.

Η Παρασκευή και η Εξέλιξη του Garum

Οι Ρωμαίοι υιοθέτησαν και εξέλιξαν τη συνταγή, κάνοντας το garum απαραίτητο στη διατροφή τους αλλά και στο εμπόριο τροφίμων. Η παρασκευή του γινόταν σε παράκτια κέντρα επεξεργασίας, τα λεγόμενα cetariae. Εκεί, μικρά ψάρια τοποθετούνταν σε αλάτι και ζύμωναν για εβδομάδες ή και μήνες. Το αποτέλεσμα ήταν μια πλούσια σάλτσα με έντονη γεύση, απαραίτητη για κάθε ρωμαϊκό τραπέζι.

Δύσκολη η Ταυτοποίηση του Ψαριού

Μέχρι σήμερα, οι αρχαιολόγοι δυσκολεύονταν να ταυτοποιήσουν το ψάρι που χρησιμοποιούνταν στο garum. Τα οξέα και η σύνθλιψη κατά τη ζύμωση καταστρέφουν συχνά τα διακριτικά χαρακτηριστικά των οστών, καθιστώντας δύσκολη την οπτική αναγνώριση.

Το DNA Έδωσε τη Λύση

Για να λύσουν το μυστήριο, διεθνής ομάδα επιστημόνων στράφηκε στην ανάλυση DNA. Εξέτασαν οστά ψαριών από το αρχαίο ρωμαϊκό εργοστάσιο αλατίσματος Adro Vello στη βορειοδυτική Ισπανία. Παρά την υποβάθμιση του γενετικού υλικού, κατάφεραν να ταυτοποιήσουν τα δείγματα ως ευρωπαϊκές σαρδέλες.

Γενετική Συνέχεια με τις Σύγχρονες Σαρδέλες

Σύμφωνα με τη Paula Campos, επικεφαλής της μελέτης, η ανάλυση έδειξε μεγάλη γενετική ομοιότητα μεταξύ των αρχαίων σαρδελών και των σημερινών του ίδιου τόπου. Παρά τις μετακινήσεις των ψαριών ανά εποχές, η γενετική τους γραμμή παρέμεινε σχεδόν αναλλοίωτη επί αιώνες.

Νέες Δυνατότητες για την Αρχαιολογική Έρευνα

Η επιτυχία αυτής της τεχνικής, επομένως, ανοίγει τον δρόμο για νέες μελέτες που αφορούν τη διατροφή, την αλιεία και το εμπόριο των αρχαίων λαών. Επιπλέον, η ανάλυση DNA σε τόσο μικρά δείγματα δίνει τη δυνατότητα στους επιστήμονες να ανακαλύπτουν λεπτομέρειες που μέχρι σήμερα ήταν αδύνατο να εντοπιστούν. Έτσι, τέτοιες μελέτες παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες για τις μεταβολές του θαλάσσιου οικοσυστήματος, πολύ πριν από την ύπαρξη των σύγχρονων δεδομένων αλιείας.

Η Κληρονομιά του Garum Σήμερα

Αν και το garum χάθηκε με το πέρασμα των αιώνων, η γεύση και η τεχνική του επιβιώνουν σε σύγχρονες σάλτσες όπως η Worcestershire ή οι ασιατικές σάλτσες ψαριού. Χάρη στην αρχαιολογική επιστήμη και το DNA, μπορούμε πλέον να δοκιμάσουμε να φτιάξουμε ένα garum πιο πιστό από ποτέ στο αυθεντικό.

Πηγή : greekreporter

Διαβάστε Περισσότερα...

Οι Σπαρτιάτες είχαν ανακαλύψει την «ατομική βόμβα» του Αρχαίου κόσμου!!!

Οι πρόγονοί μας είχαν ανακαλύψει τα πάντα 

Το έτος 1961 ο Αμερικανός πυρηνικός φυσικός και καθηγητής μεταλλουργίας δρ. Λάιλ Μπόρστ επισκέφθηκε την Σπάρτη επηρεασμένος από την ανδρεία των αρχαίων Σπαρτιατών αλλά και για να μελετήσει τα όπλα που χρησιμοποιούσε αυτός ο πολεμικός λαός της αρχαίας Ελλάδας.

Ζήτησε λοιπόν από τους εκεί αρχαιολόγους να δει δείγματα οβολών από το Ηραίον ( ναό – θησαυροφυλάκιο της αρχαίας Σπάρτης) του 670 π.χ και αφού τα ανέλυσε απεφάνθη πως οι Σπαρτιάτες δεν είχαν απλώς σίδερο αλλά ατσάλι!

Δηλαδή ένα κράμα σιδήρου και άνθρακα με περιεκτικότητα σε άνθρακα μεταξύ 0,2 και 0,8%.Κατά την δήλωση του στους New York Times, αυτό ισοδυναμούσε με  την κατοχή ατομικής βόμβας για τα μέτρα της εποχή.

Αυτό εξηγεί επιστημονικά, πέρα από την αποδεδειγμένη ανδρεία που υπέδειξαν ο Λεωνίδας και οι 300 Σπαρτιάτες του στη μάχη των Θερμοπυλών και πέρα από την επιλογή του τέλειου στρατηγικού σημείου της μάχης, το πώς 300 άνδρες αποδεκάτισαν έναν στρατό Περσών, Μήδων και Σακών που αριθμούσαν τις 50.000 πάνοπλων αδρών, συμπεριλαμβανομένων και των πλέων επίλεκτων ταγμάτων των Περσών των αθανάτων, πριν πέσουν όλοι από τα βέλη των τοξοτών μετά απ΄ την προδοσία του Εφιάλτη.

Για άλλη μία φορά αποδεικνύεται (και μέσα από την επιστήμη) το πόσο προηγμένη τεχνολογία διέθεταν οι αρχαίοι Έλληνες.

Φανταστείτε τώρα με πόση ευκολία μπορούσαν τα ατσάλινα ξίφη των Σπαρτιατών να διαπεράσουν τις χάλκινες και σιδερένιες πανοπλίες των Περσών και ακόμα πόσο φόβο θα προκάλεσε στους Πέρσες το γεγονός πως στα δικά ξίφη τους οι Σπαρτιάτικές πανοπλίες έμεναν ανεπηρέαστες.

Διαβάστε Περισσότερα...

Όταν ο Λόφος Καστά δηλωνόταν ... βοσκότοπος

Την ώρα που η Ελλάδα παρακολουθούσε με δέος την ανασκαφική έρευνα στον Λόφο Καστά, ένα μνημείο παγκόσμιας αρχαιολογικής αξίας, κάποιοι δεν έβλεπαν ούτε Ιστορία ούτε πολιτισμό. Έβλεπαν στρέμματα, χάρτες και επιδοτήσεις.

Σύμφωνα με όσα κατατέθηκαν στην Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, κατά την περίοδο των ανασκαφών υπήρξαν δηλώσεις που εμφάνιζαν τον Λόφο Καστά ως επιλέξιμη αγροτική έκταση, ακόμη και ως βοσκότοπο. Δηλώσεις που δεν θα μπορούσαν να σταθούν ούτε νομικά ούτε λογικά, αν το σύστημα ελέγχου λειτουργούσε στοιχειωδώς.

Κι όμως, λειτούργησαν. Ή, ακριβέστερα, αφέθηκαν να λειτουργήσουν.

Όχι εξαίρεση – κανόνας

Η υπόθεση της Αμφίπολης δεν είναι μια ακραία παραφωνία. Είναι ενδεικτική της κανονικότητας που έχει παγιωθεί στον μηχανισμό διαχείρισης των αγροτικών ενισχύσεων. Δηλώσεις χωρίς πραγματική παραγωγική δραστηριότητα, εκτάσεις ανύπαρκτες ή μη επιλέξιμες, δημόσια και προστατευόμενα εδάφη που «βαφτίζονται» αγροτικά για να ενεργοποιηθούν δικαιώματα.

Η διαφορά είναι ότι εδώ δεν μιλάμε για μια αφανή πλαγιά ή έναν απομακρυσμένο βοσκότοπο. Μιλάμε για έναν ενεργό αρχαιολογικό χώρο, υπό συνεχή επιστημονική και κρατική παρουσία. Κι όμως, ακόμη κι εκεί, το σύστημα βρήκε τρόπο να περάσει.

Το βαθύ διαπλεκόμενο δεξιό σύστημα των Σερρών

Στις Σέρρες, τέτοιες υποθέσεις δεν μπορούν να αποσπαστούν από το ευρύτερο πλαίσιο. Δεν πρόκειται απλώς για διοικητική ανεπάρκεια. Πρόκειται για ένα βαθύ, διαπλεκόμενο δεξιό σύστημα εξουσίας, το οποίο λειτουργεί διαχρονικά και αναπαράγεται αθόρυβα.

Πολιτικά γραφεία, διοικητικοί μηχανισμοί, τοπικά κέντρα επιρροής, εργολαβίες, επιδοτήσεις, αναθέσεις και ένα πλέγμα σιωπών συνθέτουν ένα καθεστώς αμοιβαίας προστασίας. Ένα σύστημα στο οποίο κανείς δεν αγγίζει κανέναν, γιατί όλοι είναι κρίκοι της ίδιας αλυσίδας.

Σε αυτό το περιβάλλον, η διαφάνεια εκλαμβάνεται ως απειλή. Η ερευνητική δημοσιογραφία ως εχθρική πράξη. Η λογοδοσία ως πολιτική αγένεια. Όποιος επιμένει να φωτίζει τις σκοτεινές πλευρές, στοχοποιείται — όχι με επιχειρήματα, αλλά με απαξίωση, υπαινιγμούς και οργανωμένη σιωπή.

Το σύστημα αυτό δεν φοβάται τους ανίκανους.

Φοβάται τους καθαρούς.

Δεν φοβάται τη φθορά.

Φοβάται το φως.

Έλεγχοι στα χαρτιά, ευθύνες στον αέρα

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο ποιοι δήλωσαν τον Λόφο Καστά. Είναι πώς το σύστημα το επέτρεψε. Πού ήταν οι διασταυρώσεις με τα αρχεία του Υπουργείου Πολιτισμού; Πού ήταν οι αυτοματοποιημένοι έλεγχοι; Πώς ένα μνημείο εθνικής σημασίας δεν ενεργοποίησε κανέναν μηχανισμό συναγερμού;

Η εικόνα που αναδύεται είναι αυτή ενός κράτους-θεατή, που διαχειρίζεται τεράστιους ευρωπαϊκούς πόρους χωρίς επαρκή θεσμική θωράκιση. Ενός μηχανισμού που δεν σχεδιάστηκε για να αποτρέπει την απάτη, αλλά για να ανέχεται την «ευελιξία».

Όταν οι επιδοτήσεις πατούν πάνω στην Ιστορία

Η υπόθεση του Λόφου Καστά αποτελεί συμβολικό σημείο καμπής. Δείχνει πόσο χαμηλά μπορεί να πέσει ένα σύστημα όταν δεν ελέγχεται. Όταν ακόμη και η Ιστορία μετατρέπεται σε μέσο οικονομικού οφέλους.

Αν δεν υπάρξει πλήρης διαλεύκανση, απόδοση ευθυνών και ριζική αναμόρφωση του πλαισίου ελέγχου, το μήνυμα θα παραμείνει αμείλικτο:στην Ελλάδα, ακόμη και τα μνημεία μπορούν να δηλωθούν… βοσκότοποι.

Πασχάλης Θ. Τόσιος

Παρατηρητής

Διαβάστε Περισσότερα...