Κι όμως: Η ελληνική γλώσσα είναι συνταγματικά ΑΘΩΡΑΚΙΣΤΗ!

ΑΘΩΡΑΚΙΣΤΗ συνταγματικά η ελληνική γλώσσα

Του ΠΕΤΡΟΥ ΙΩΑΝΝΙΔΗ, καθηγητή φιλολόγου

«Μελέτη πάντα καθαιρεῖ» – (= Η μελέτη – όχι οποιαδήποτε αλλά η απροκατάληπτη, η απροσωπόληπτη, η ανιδεόληπτη, η ανιδιοτελής και ακομμάτιστη – αναιρεί, αντικρούει, ανατρέπει, διαψεύδει, ανασκευάζει τα πάντα).

(Περίανδρος ο Κορίνθιος, 668-584, «Στρωματείς του Κλήμενος του Αλεξανδρέως, Α᾽,14,61, 3,4).

«Δόξει τις ἀμαθεῖ σοφά λέγων οὐκ εὖ φρονεῖν». (= Αν μιλήσεις σοφά σε έναν αδαή, απαίδευτο, ανελλήνιστο, θα σε περάσει για τρελλό / θα σε χαρακτηρίσει παράλογο).

(Ευριπίδης, 480-406, «Βάκχαι», στ.480).

ΣΧΟΛΙΟ: Ο στίχος 480, από την τραγωδία «Βάκχαι» του Ευριπίδη, λέγεται από τον θεό Διόνυσο στο βασιλιά της Θήβας Πενθέα, ο οποίος περιφρονεί την διονυσιακή λατρεία. Κι αποτελεί ένα μάθημα για εμάς να μην ασχολούμαστε με ανόητους ανθρώπους, γιατί χάνουμε τον χρόνο μας και κινδυνεύουμε να μας προπηλακίσουν και να μας χαρακτηρίσουν ως τρελλούς, αφού δεν μπορούν να κατανοήσουν ό,τι τους λέμε. Επομένως, εκας ΟΙ ΑΝΟΗΜΟΝΕΣ!

Και από τον Άδη ακούμε ελληνικά! Η ελληνική γλώσσα ως βάλσαμο ψυχής

 «Επιτάφιον»

Ξένε, παρά τον Γάγγην κείμαι Σάμιος / ανήρ. Επί της τρισβαρβάρου ταύτης γης / έζησα βίον άλγους, μόχθου, κι οιμωγής. / Ο τάφος ούτος ο παραποτάμιος / κλείει δεινά πολλά. Πόθος ακήρατος / χρυσού εις εμπορίας μ’ ώθησ’ εναγείς. / Εις ινδικήν ακτήν μ’ έριψ’ η καταιγίς / και δούλος επωλήθην. Μέχρι γήρατος./ κατεκοπίασα, ειργάσθην απνευστί – / φωνής ελλάδος στερηθείς, και των οχθών / μακράν της Σάμου. Όθεν νυν ουδέν φρικτόν./ πάσχω, κι εις άδην δεν πορεύομαι πενθών. / Εκεί θα είμαι μετά των συμπολιτών. / Και του λοιπού θα ομιλώ ελληνιστί.

(Κ. Καβάφης, 1863 -1933, κρυμμένα ποιήματα 1882-1923, “Επιτάφιον», 1893)

• «Το Επιτάφιον» με τη μορφή σονέτου, δεκατετράστιχου, αποτελούμενο από 2 τετράστιχες και 2 τρίστιχες στροφές, θεματικά εντάσσεται στα επιτύμβια ποιήματα φανταστικών προσώπων που συνθέτει ο Καβάφης για να παρουσιάσει τις αξίες εκείνες που περισσότερο τίμησαν οι άνθρωποι αυτοί στη ζωή τους. Ο Σάμιος άνδρας δεν θεώρησε το θάνατο κάτι το φρικτό, ούτε πένθησε για το τέλος της ζωής του. Αντιμετώπισε το θάνατο ως λύτρωση και περισσότερο ως απάντηση στις βαθύτερες ανάγκες της ψυχής του. Ο ήρωας κατεβαίνει στον Άδη γνωρίζοντας πως εκεί θα βρίσκεται με τους συμπολίτες του και θα ομιλεί συνεχώς ελληνικά, χωρίς να μπορεί κανείς να του στερήσει τους ήχους της πολύτιμης γλώσσας του. Θα μπορεί πλέον να εκφράζει ανενόχλητος τις σκέψεις του στα ελληνικά και θα βρίσκεται με ανθρώπους της πατρίδας του, που θα μπορούν να νιώσουν και να καταλάβουν όλα όσα αισθάνεται και λέγει. Ο έπαινος αυτός της ελληνικής γλώσσας αναδεικνύει το πόσο στενή είναι η διασύνδεση της προσωπικότητας και του συναισθηματικού κόσμου τον ανθρώπων με την γλώσσα της πατρίδας τους.

• Σημειωτέον ότι, η 21η Φεβρουαρίου είναι αφιερωμένη στη Διεθνή Ημέρα Μητρικής Γλώσσας (International Mother Language Day, IMLD), που καθιερώθηκε από την Γενική Συνέλευση της Unesco την 17η Νοεμβριου 1999 και εορτάζεται κάθε χρόνο από τον Φεβρουάριο του 2000.

Η UNESCO καθιέρωσε «Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας»

Η ιστορική απόφαση ελήφθη στο Εκτελεστικό Συμβούλιο της unesco που συνεδρίασε στο Παρίσι. Η unesco έχει 194 κράτη και 12 συνδεόμενα μέλη. Στο Εκτελεστικό Συμβούλιο συμμετέχουν τα 58. Από τα 58 μέλη, τα 41 στήριξαν την πρόταση να ανακηρυχθεί Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας. Την πρόταση που κατατέθηκε στο Εκτελεστικό Συμβούλιο υπέγραψαν συνολικά 88 χώρες – μέλη. Η χώρα που παρουσίασε την πρόταση για την ανακήρυξη της World Greek Language Day ήταν η Αϊτή. Το γεγονός αυτό είναι συμβολικό, αφού η Αϊτή ήταν η πρώτη χώρα που αναγνώριση το ανεξάρτητο Eλληνικό Kράτος. Η απόφαση ανακήρυξης ελήφθη με συναίνεση, άρα δεν χρειάστηκε ψηφοφορία. Ως Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας ορίστηκε η 9η Φεβρουαρίου, ημέρα θανάτου του Διονυσίου Σολωμού.

Την 12η Νοεμβρίου 2025 με την ολοκλήρωση των εργασιών της 43ης Γενικής Διάσκεψης της unesco στην Σαμαρκάνδη του Ουζμπεκιστάν υιοθετήθηκε και επικυρώθηκε ομόφωνα η απόφαση της ανακήρυξης της 9ης Φεβρουαρίου ως Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας. Ολοκληρώθηκε έτσι και τυπικά η μακρά διαδικασία που είχε εκκινήσει τον περασμένο Απρίλιο με την απόφαση του Εκτελεστικού Συμβουλίου της unesco, μετά από πρόταση που είχε τότε υποβάλει η Ελλάδα με την υποστήριξη 88 κρατών-μελών του Οργανισμού. Η ιστορική αυτή απόφαση αναγνωρίζει τη διαχρονική προσφορά της Ελληνικής Γλώσσας στην πολιτιστική κληρονομιά της ανθρωπότητας.

Η σύνδεση της ΣΑΜΑΡΚΑΝΔΗΣ με την ελληνική ιστορία

Η Σαμαρκάνδη ιδρύθηκε περί το 700 π.Χ. και ήταν η πρωτεύουσα της Σογδιανής, χώρας που αποτελούσε τότε σατραπεία της Περσίας των Αχαιμενιδών, όταν την κατέλαβε ο Μέγας Αλέξανδρος το 329 π.Χ. Το ελληνικό όνομά της ήταν «τα Μαράκανδα». Επιτάφιος πόλη για τον Κλείτο τον Μέλανα το 328 π.Χ. Εκεί γνώρισε ο Μακεδόνας στρατηλάτης την 16χρονη Ρωξάνη η οποία κατά τον συγγραφέα του έργου «Αλεξάνδρου Ανάβασις», Φλ. Αρριανό, ιστορικό από την Νικομήδεια, (95 -175), «λέγεται πως ήταν η ωραιότερη Ασιάτισσα που είχε δει μέχρι τότε η στρατιά μετά την γυναίκα του Δαρείου».

Ας θυμηθούμε το ποίημα του Κ, Καβάφη «Στα 200 π.Χ.»: Και την Κοινήν Ελληνική Λαλιά ως μέσα στη Βακτριανή την πήγαμεν, ως τους Ινδούς».

Η unesco με επίσημη επικύρωση την 12.11.2025 αναγνώρισε τη μοναδική προσφορά της Ελληνικής Γλώσσας ως Γλώσσας Πολιτισμού, Επιστήμης και Φιλοσοφίας εκτιμώντας την αδιάλειπτη συνέχεια 40 αιώνων προφορικής και 35 αιώνων γραπτής παράδοσής της. Η ιστορική αυτή απόφαση καθιστά την Ελληνική Γλώσσα μία από τις λίγες γλώσσες – μαζί με τις επίσημες γλώσσες του ΟΗΕ, ΑΡΑΒΙΚΑ, ΚΙΝΕΖΙΚΑ, ΑΓΓΛΙΚΑ, ΓΑΛΛΙΚΑ, ΡΩΣΙΚΑ, ΙΣΠΑΝΙΚΑ και ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΚΑ, που έχουν τη δική τους Διεθνή Ημέρα, στο πλαίσιο της προώθησης της Γλωσσικής Πολυμορφίας. Έχει επίσης αναγνωρίσει στοιχεία της Ελληνικής Γραμματείας, όπως τα μολύβδινα χρηστήρια ελάσματα της Δωδώνης και τον πάπυρο του Δερβενίου.

Η UNESCO είναι ένα ακρωνύμιο από τους αρχικούς χαρακτήρες των αγγλικών λέξεων united nations educaΤional scientific and cultural organization (= Oργανισμός των Hνωμένων Eθνών για την Eκπαίδευση, την Επιστήμη και τον Πολιτισμό). Αν αναλύσουμε ετυμολογικά τις λέξεις θα διαπιστώσουμε ότι 3 από αυτές είναι ελληνικές και 3 λατινικές, όπου η λατινική είναι θυγατρική της ελληνικής:

• Unite < ἑνόω – ῶ = ενώνω
• Νation < μτχ natus του λατινικού ρημ. nascor = γεννιέμαι.
• Educational < education < από λατινικό ρήμα educo =διδάσκω, παιδεύω, μορφώνω
• Scientific < science < σχίζω
• Οrganization < όργανον < οργανισμός

Cultural = πολιτισμός < cultura λατινική λέξη, που σημαίνει καλλιέργεια, φροντίδα, γεωργία. Ετυμολογικά ανάγεται στο λατινικό ρήμα colere (= καλλιεργώ, φροντίζω, προστατεύω), που αρχικά αφορούσε την γη και μεταφορικά την «καλλιέργεια του μυαλού». – ΔΕΙΤΕ Γ. Λεκάκη: “Πώς η Ελευσίνα μας έκανε καλλιεργημένους ανθρώπους”.

Έμβλημά της είναι η πρόσοψη ενός αρχαίου ελληνικού ναού (του Παρθενώνα) – αν και ο Παρθενών έχει 8 κίονες – όπου την θέση των δωρικών κυόνων έχουν πάρει τα αρχικά (6) του ονόματός της. (Τα Προπύλαια έχουν 6 κίονες δωρικού ρυθμού).

Τώρα που καταλάγιασαν οι έξαλλοι ενθουσιασμοί, πανηγυρισμοί, εορταστικές εκδηλώσεις, οι ομιλίες και τα μηνύματα για την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, χωρίς συναισθηματικές εξάρσεις και εθνικιστικές κορώνες ας προσπαθήσουμε με ψυχραιμία και νηφαλιότητα να αξιολογήσουμε το γεγονός. Ήταν μία φούσκα που ξεφούσκωσε μετά την παρέλευση των 3 ημερών και που θα ξαναφουσκώνει κάθε χρόνο την 9η Φεβρουαρίου για να μνημονεύουμε την αξία και την σημασία της Γλώσσας μας. Ας είμαστε πραγματιστές και όχι υποκριτές και διαστρεβλωτές της πραγματικότητας.

Σήμερα μετά το πρώτο τέταρτο του 21ου αιώνα διαπιστώνουμε μετά βεβαιότητος ότι η Ελληνική Γλώσσα έχει καταστραφεί με διαχρονικές και μεθοδευμένες ενέργειες της πολιτικής άρχουσας τάξης από την μεταπολίτευση και μετά.

Το Σύνταγμα της Ελλάδος κατά την Β’ Αναθεωρητική Βουλή το 1911 περιελάμβανε το άρθρο 107. «Επίσημος γλώσσα του κράτους είναι εκείνη, εις την οποίαν συντάσσονται το πολίτευμα και της ελληνικής νομοθεσίας τα κείμενα· πάσα προς παραφθορά ταύτης επέμβασις απαγορεύεται».

Η προστατευτική διάταξη που υπήρχε αφαιρέθηκε από το Σύνταγμα του 1975, και μετά και δεν συμπεριέλαβε ποτέ παρόμοια διάταξη στα επόμενα συντάγματα για την προστασία της Ελληνικής Γλώσσας. Δυστυχώς η Συνταγματική προστασία της Ελληνικής Γλώσσας που υπήρχε στα προηγούμενα Συντάγματα δεν επαναλήφθηκε στο Σύνταγμα του 1975 και οι επόμενες αναθεωρήσεις του Καταστατικού Χάρτη (1986, 2001, 2008, 2019) αναφέρονταν σε άλλα θέματα εκτός αυτού του θέματος, της ζωτικής σημασίας για την ταυτότητα και τη συνέχεια του Ελληνισμού. Αν αυτή η διάταξη είχε διατηρηθεί και στο Σύνταγμα του 1975 θα είχαν αποφευχθεί τα σοβαρά πλήγματα που υπέστη η Γλώσσα μας. Κι έτσι δεν θα φτάναμε στην σημερινή κακοποίηση και κατάντια της.

Σαρωτικές εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις πο6υ αποδόμησαν την ελληνική γλώσσα

Επί πρωθυπουργίας του Κων. Καραμανλή και Υπουργού Παιδείας του Γ. Ράλλη, (1918-2006), ψηφίζεται ο Νόμος 309/1976 που καθιέρωνε την Δημοτική Γλώσσα «ως γλώσσα διδασκαλίας, αντικείμενο διδασκαλίας και γλώσσα των διδακτικών βιβλίων εις όλας τας βαθμίδας της Γενικής Εκπαιδεύσεως». Επίσης εφαρμόστηκε η διδασκαλία στο Γυμνάσιο «εκλεκτών έργων της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας… εκ δοκίμων μεταφράσεων».

Επί πρωθυπουργίας του Α. Παπανδρέου και υπουργού Παιδείας του Ελ. Βερυβάκη, (1935-2012), με Προεδρικό Διάταγμα 297/1982 (ΦΕΚ Α’ 52/29.04.1982) καθιερώθηκε (σ.σ.: επιβλήθηκε) η υποχρεωτική χρήση του μονοτονικού συστήματος στην διοίκηση και την εκπαίδευση, η οποία τέθηκε σε ισχύ από το σχολικό έτος 1982-1983. Ό,τι άντεξε επί αιώνες το γκρέμισαν 28 νυσταλέοι βουλευτές στις 2 π.μ. (μετά τα μεσάνυχτα) με Ν-τροπολογία αιφνίδια και κατεπείγουσα καταργώντας την ιστορική ορθογραφία των λέξεων. Κοιμήθηκαν πολυτονικοί και ξύπνησαν μονοτονικοί.

«ΚΑΙΡΟΣ ΝΑ ΤΟΛΜΗΣΟΥΜΕ»: ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ

Με διάγγελμά του ο Πρωθυπουργός ανακοίνωσε την 2.2.2026 την έναρξη της διαδικασίας για την Συνταγματική αναθεώρηση εγκαινιάζοντας επίσημα τον διάλογο για αλλαγές στον Καταστατικό Χάρτη της χώρας, τις οποίες χαρακτήρισε αναγκαίες για να ανταποκριθεί η Δημοκρατία στις προκλήσεις της σύγχρονης εποχής. Στην αναθεωρητική ατζέντα περιλαμβάνονται:

• το άρθρο 86 που ρυθμίζει την ποινική ευθύνη των υπουργών,
• το άρθρο 16 για την λειτουργία ιδιωτικών (μη κρατικών) Πανεπιστημίων,
• το άρθρο 90 που αφορά στην διαδικασία εκλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης,
• το άρθρο 24 για την προστασία του περιβάλλοντος,
• το άρθρο 30 που αφορά την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας για μία και μόνη εξαετή θητεία και
• το άρθρο 103 που αφορά την μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων.

Από την ατζέντα διαπιστώνεται ότι απουσιάζει η συζήτηση για την συνταγματική θωράκιση της Ελληνικής Γλώσσας και σ’ αυτή την αναθεώρηση η Ελληνική Γλώσσα μένει στα αζήτητα!

Κι ας καμαρώνουμε για την ιστορική απόφαση του Εκτελεστικού Συμβουλίου της UNESCO, τον Νοέμβριο του 2025 να ανακηρύξει επίσημα την 9η Φεβρουαρίου «Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας» την στιγμή που η χώρα μας είναι ίσως η μόνη, που δεν προστατεύει με το Σύνταγμά της τη γλώσσα της.

 Χωρίς γλωσσική αναγέννηση δεν υπάρχει εθνική

«Η αληθινή πατρίδα ενός λαού είναι η Γλώσσα του. Αν αυτή χαθεί, χάνεται κι ο λαός μαζί της» (Ν. Καζαντζάκης 1883-1957)

• Το άρθρο αφιερώνεται στην Παγκόσμια Γιορτή της Γυναίκας, που είναι αφιερωμένη στη Νεοπλατωνική Φιλόσοφο Υπατία (370 – 8 Μαρτίου 415).

ΠΗΓΗ: από την στήλη τουσυγγραφέας «ΕΤΥΜΟΛΟΓΩ ΑΡΑ ΥΠΑΡΧΩ “ἄπιτε”!», με τίτλο Ἐξ Ἑλληνογλωσσίας ἄρχεσθαι & Γλωσσοαποδομήσεως παύεσθαι», εφημ. «Εβδόμη», ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 7.3.2026.

arxeion-politismou.gr

Διαβάστε Περισσότερα...

Ο μονόφθαλμος Φίλιππος, ο θάνατος του Μ. Αλέξανδρου στον Βορρά και άλλα fake news της Αρχαίας Ελλάδας

 

Ο βασιλιάς της Μακεδονίας Φίλιππος Β’ ήταν μονόφθαλμος. Στην Αρχαία Ελλάδα ήταν ευρέως διαδεδομένη η ιστορία ότι ο Μακεδόνας βασιλιάς, κατά τη διάρκεια μάχης, είχε δεχθεί σοβαρό τραυματισμό στο μάτι, το οποίο και έχασε. Η πρωιμότερη μαρτυρία για την απώλεια του ματιού εντοπίζεται στον ρήτορα Δημοσθένη, ο οποίος, σε έναν από τους λόγους του, απαριθμεί διάφορα τραύματα και ακρωτηριασμούς που υποτίθεται ότι είχε υποστεί ο Φίλιππος, παρουσιάζοντάς τον έτσι ως έναν βίαιο και επικίνδυνο εχθρό για τους Αθηναίους.

Μεταγενέστεροι συγγραφείς πρόσθεσαν λεπτομέρειες για το συγκεκριμένο τραύμα και τη θεραπεία του, συχνά όμως αντικρουόμενες μεταξύ τους. Ωστόσο, σύγχρονοι του Φιλίππου που τον είδαν από κοντά σε μεταγενέστερο χρόνο τον περιγράφουν ως ιδιαίτερα προσηνή και όμορφο, χωρίς αναφορά σε εμφανή παραμόρφωση. 

Παράλληλα, όπως αναφέρει ο καθηγητής Ιστορίας στο πανεπιστήμιο Κύπρου, Ανδρέας Σεραφείμ, απεικονίσεις του Φιλίππου σε προτομές και νομίσματα, στις οποίες ο υποψιασμένος παρατηρητής ενδεχομένως να μπορεί να διακρίνει ελαφρά παραμόρφωση του δεξιού ματιού, δεν μπορούν να θεωρηθούν ασφαλή τεκμήρια. «Αφενός, οι ειδικοί αμφισβητούν πλέον την εγκυρότητα τέτοιων ταυτίσεων, ιδίως όταν πρόκειται για αρχαιολογικά τεκμήρια που υπόκεινται στη φθορά του χρόνου, αφετέρου, στην αρχαιότητα ήταν συνηθισμένο τα επίσημα βασιλικά πορτρέτα να αποκρύπτουν παρά να επισημαίνουν τυχόν σωματικά ελαττώματα», επισημαίνει ο κ. Σεραφείμ.

Γι’ αυτό και η ιστορία του «βγαλμένου ματιού» του Φιλίππου, όπως παραδίδεται στις πηγές, πρέπει να αντιμετωπίζεται με επιφύλαξη. Ο Φίλιππος πιθανότατα τραυματίστηκε σε μάχες, όμως το αφήγημα περί απώλειας του ματιού φαίνεται να διαμορφώθηκε στο πλαίσιο της ρητορικής αντιπαράθεσης της εποχής και να διογκώθηκε στη συνέχεια από μεταγενέστερους συγγραφείς.

Αυτό είναι ένα από τα πολλά fake news που διαδόθηκαν στην αρχαιότητα και έφτασαν ως τέτοια μέχρι τις μέρες μας. Αρκετά από αυτά διασώζονται και εξηγούνται στον πολυσέλιδο τόμο που κυκλοφόρησε πρόσφατα με τίτλο Fake News in Ancient Greece (Ψευδείς ειδήσεις στην Αρχαία Ελλάδα), σε επιμέλεια του καθηγητή Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας και Παπυρολογίας του πανεπιστημίου Αθηνών, Αμφιλόχιου Παπαθωμά, του επίκουρου καθηγητή Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας στο πανεπιστήμιο Πατρών, Θεοφάνη Τσιαμπόκαλου και του καθηγητή στο πανεπιστήμιο Τριέρ της Γερμανίας, Ντιέγκο Ντε Μπράσι. Τα 20 κεφάλαια με διαφορετικά κείμενα υπογράφουν ισάριθμοι ιστορικοί και πανεπιστημιακοί, που επιχειρούν να δείξουν γιατί οι συγκεκριμένες ιστορίες αμφισβητούνται. 

Η παραπληροφόρηση δεν έχει σύνορα

«Οι ψευδείς ειδήσεις στην αρχαιότητα, όπως προκύπτει ακόμη και από ένα απλό ξεφύλλισμα του τόμου Fake News in Ancient Greece, δεν περιορίζονται σε μεμονωμένες ιστορικές προσωπικότητες, όπως ο Φίλιππος, ο Αλέξανδρος ή ο Δημοσθένης, ούτε σε συγκεκριμένες περιοχές, όπως η Μακεδονία ή η Αθήνα», λέει στη Voria ο κ. Τσιαμπόκαλος και προσθέτει: «Το χρονικό και τοπικό εύρος που καλύπτει η αρχαία γραμματεία είναι τεράστιο. Σε άλλα κεφάλαια του τόμου εξετάζονται διαφορετικές μορφές παραπλανητικής πληροφόρησης. Ανάμεσά τους, η ψευδής φήμη ότι ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Μάρκος Αυρήλιος, ενώ πολεμούσε τους Μαρκομάνους στον Δούναβη, νόσησε και πέθανε. Φήμη που το 175 μ.Χ. οδήγησε τον στρατηγό Αβίδιο Κάσσιο στην Ανατολή να ανακηρύξει τον εαυτό του αυτοκράτορα. Άλλο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η παρουσίαση της μάχης στα Σίγγαρα το 344 μ.Χ. από τον ρήτορα Λιβάνιο ως νίκης του αυτοκράτορα Κωνστάντιου Β΄, παρότι στην πραγματικότητα η μάχη είχε καταλήξει σε ήττα του ρωμαϊκού στρατού. 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει, τέλος, και η μυστηριώδης μορφή του Θεοδοσίου, υποτιθέμενου γιου του αυτοκράτορα Μαυρικίου, που το 603 μ.Χ. στέφεται αυτοκράτορας στην Έδεσσα με την υποστήριξη του Πέρση βασιλιά Χοσρόη Β΄, ενώ στην Κωνσταντινούπολη κυβερνά πλέον ο Ηράκλειος. Ποιος ήταν, όμως, ο Θεοδόσιος; Ο γιος του Μαυρικίου που επέζησε από τη σφαγή ή ένα ακόμη παράδειγμα πολιτικής παραπληροφόρησης; Όλες αυτές οι περιπτώσεις δείχνουν ότι η παραπληροφόρηση δεν ήταν εξαίρεση, αλλά σταθερό στοιχείο της αρχαίας δημόσιας σφαίρας και της λογοτεχνικής παραγωγής».

Ζει ο βασιλιάς Αλέξανδρος;

Το 336 π.Χ., μετά τη δολοφονία του Φιλίππου στις Αιγές, ο γιος του Αλέξανδρος Γ΄ ανακηρύχθηκε βασιλιάς της Μακεδονίας. Κατά την εκστρατεία του εναντίον των Τριβαλλών και των Ιλλυριών στον Βορρά, μεγάλη μερίδα αντιπάλων του Αλεξάνδρου διέδωσαν στη Θήβα την είδηση ότι ο νεαρός βασιλιάς είχε σκοτωθεί. Στόχος τους ήταν να ξεσηκώσουν τους συμπατριώτες τους εναντίον των Μακεδόνων. Η αλήθεια είναι πως είχε περάσει ήδη αρκετός καιρός από τότε που ο Μέγας Αλέξανδρος είχε φύγει για την εκστρατεία του στον βορρά και έκτοτε κανείς δεν είχε ακούσει νέα του. Πολλοί πίστεψαν ότι είχε όντως πεθάνει και η είδηση άρχισε να διαδίδεται γρήγορα από στόμα σε στόμα και εκτός της Θήβας. Ακόμη και ο Δημοσθένης στην Αθήνα φέρεται να παρουσίασε έναν υποτιθέμενο αυτόπτη μάρτυρα που επιβεβαίωνε τον θάνατο του Μεγαλέξανδρου σε μάχη εναντίον των Τριβαλλών. (σ.σ. Οι Τριβαλλοί ήταν ένα πολεμικό θρακικό φύλο που κατοικούσε στην περιοχή της σημερινής Βουλγαρίας και Σερβίας, απειλούσαν τα βόρεια σύνορα της Μακεδονίας).

Όπως εξηγεί, όμως, ο συγγραφέας του σχετικού κεφαλαίου, ο καθηγητής  Αμφιλόχιος Παπαθωμάς, η είδηση αυτή ήταν εντελώς ψευδής. Ο Μέγας Αλέξανδρος ζούσε και σύντομα κινήθηκε προς τον Νότο, καταστρέφοντας ολοσχερώς τη Θήβα. Η παράδοση λέει πως μόνο το σπίτι του ποιητή Πινδάρου έμεινε όρθιο. Όταν τα νέα της καταστροφής της Θήβας έφτασαν στην Αθήνα, οι Αθηναίοι, με παρότρυνση του Δημοσθένη, έσπευσαν να συγχαρούν τον νεαρό βασιλιά για τις στρατιωτικές νίκες του στον Βορρά και για την ασφαλή επιστροφή του στην πατρίδα, μήπως και με αυτόν τον τρόπο γλυτώσουν την καταστροφή.

Λίγα λόγια σχετικά με τον τόμο

Σύμφωνα με τον κ. Τσιαμπόκαλο, η ιδέα για τον τόμο Fake News in Ancient Greece γεννήθηκε από τον προβληματισμό των επιμελητών γύρω από τη σύγχρονη έννοια των «fake news» (ψευδών ειδήσεων) και την αίσθηση ότι, παρά τον νεωτερικό χαρακτήρα του όρου, αντίστοιχα -ή και παρόμοια- φαινόμενα μπορούν να εντοπιστούν ήδη στην αρχαιότητα. 

«Η αρχαία ελληνική γραμματεία βρίσκεται στο επίκεντρο του τόμου επειδή συνδυάζει το μεγάλο χρονικό βάθος με το έντονο ενδιαφέρον για τη δημόσια ζωή, την πολιτική και τη ρητορική. Σε ιστορικά, ρητορικά, φιλοσοφικά, αλλά και ποιητικά κείμενα καταγράφεται όχι μόνο η κυκλοφορία ψευδών ή παραπλανητικών πληροφοριών, αλλά και ο προβληματισμός γύρω από τους μηχανισμούς και τις συνέπειές τους», αναφέρει. 

Αφετηρία του τόμου υπήρξαν δύο επιστημονικά συνέδρια που πραγματοποιήθηκαν το 2022 στο Τρίερ και στην Αθήνα αντίστοιχα, όπου Έλληνες και Γερμανοί κλασικοί φιλόλογοι, ιστορικοί και φιλόσοφοι μελέτησαν από κοινού αρχαία ελληνικά κείμενα που είτε καταγράφουν είτε αναπαριστούν διάδοση ψευδών ή παραπλανητικών πληροφοριών. Πρόκειται μάλιστα για τον πρώτο τόμο, διεθνώς, που εξετάζει το συγκεκριμένο θέμα. Είναι γραμμένος στα αγγλικά, ώστε να απευθύνεται σε διεθνές αναγνωστικό κοινό, αν και υπάρχουν ήδη σκέψεις για τη μελλοντική μετάφρασή του στα ελληνικά.

Μ. Ριτζαλέου,

Πηγή:  Voria, anaskafi.blogspot.com

Διαβάστε Περισσότερα...

Ποια είναι τα αρχαία ελληνικά ονόματα που κατέκτησαν τον κόσμο

  Από τη μυθολογία ως τη σύγχρονη εποχή, κάποια ελληνικά ονόματα εξακολουθούν να γοητεύουν και να χρησιμοποιούνται διεθνώς

Δεν είναι λίγοι οι νέοι γονείς που επιλέγουν αρχαία ονόματα εμπνευσμένα από την Ελλάδα! Βέβαια τα ονόματα που επιλέγουν έχουν γίνει δημοφιλή όχι μόνο εδώ αλλά και στο εξωτερικό!

Έκθεση που κυκλοφόρησε πρόσφατα από το βρετανικό διαδικτυακό περιοδικό Babycentre, το οποίο ασχολείται με θέματα που αφορούν τη βρεφική ηλικία και τις νεαρές οικογένειες αναφέρει ότι τα αρχαία ελληνικά ονόματα βρίσκονται στην κορυφή της λίστας με τα δημοφιλέστερα ονόματα που επιλέγουν να δώσουν στα παιδιά τους μελλοντικοί γονείς από όλον τον πλανήτη.

«Η Αρχαία Ελλάδα και η αρχαία ελληνική Mυθολογία είχαν πολύ μεγάλη επιρροή στον δυτικό πολιτισμό, ιδιαίτερα στον τομέα των τεχνών, των επιστημών, της φιλοσοφίας και της λογοτεχνίας και σίγουρα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικό να βλέπουμε την νέα γενιά γονέων να δείχνει μια σαφή προτίμηση και κλίση στα αρχαία ελληνικά ονόματα» λέει ο καθηγητής και διευθυντής του Αυστραλιανού Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού του Πανεπιστημίου Flinders της Νότιας Αυστραλίας, Μιχάλης Τσιανίκας, ο οποίος μάλιστα υποστηρίζει ότι «τα αρχαία ελληνικά ονόματα καταργήθηκαν σε μεγάλο βαθμό όταν έκανε την εμφάνισή του το δόγμα της Ορθοδοξίας, ενώ αποκαλύπτει ότι στις μέρες μας ένα μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού δεν έχει επίγνωση της προέλευσης, της ετυμολογικής ρίζας και συνεπώς της καθαρής έννοιας του ονόματός του».

Στη λίστα των ονομάτων του Babycentre συμπεριλαμβάνονται ονόματα όπως Agnes (Αγνή), που σημαίνει «παρθένος», το όνομα Chrysanthe (Χρυσάνθη), που μεταφράζεται σε χρυσό λουλούδι και η Euthalia (Ευθαλία), που σημαίνει λουλούδι καθώς και ονόματα αγοριών όπως Linus (έννοια λινάρι), Νικίας (έννοια νίκη) και Pamphilos (έννοια φίλος των πάντων).

Αυτά είναι ορισμένα από τα πλέον δημοφιλή ονόματα στον κόσμο που έχουν αρχαιοελληνική προέλευση

Αυτά είναι ορισμένα από τα πλέον δημοφιλή ονόματα στον κόσμο που έχουν αρχαιοελληνική προέλευση

ΘHΛYΚΑ ΟΝΟMΑΤΑ

Athena – Αθηνά (όνομα αρχαίας Ελληνίδας θεάς της σοφίας)

Agatha – Αγαθή (ετυμολογία: καλόκαρδη)

Irene – Ειρήνη (ετυμολογία: ειρήνη)

Anastasia – Αναστασία (ετυμολογία: ανάσταση)

Andrea – Ανδρεία (ετυμολογία: γενναιότητα)

Angela – Αγγελική (ετυμολογία: αγγελιοφόρος του Θεού)

Daphne- Δάφνη (ετυμολογία: αρχαίο ελληνικό αρωματικό φυτό)

Dimitra – Δήμητρα (όνομα της αρχαίας Ελληνίδας θεάς της γονιμότητας και γεωργίας)

Eleni – Ελένη (ετυμολογία: φωτεινό, λαμπρό, επίσης το όνομα της Ωραίας Ελένης της Τροίας)

Hermione – Ερμιόνη (ετυμολογία: αγγελιοφόρος καλών νέων)

Katherine – Αικατερίνη/Κατερίνα (ετυμολογία: αγνό και καθαρό)

Lydia – Λυδία (ετυμολογία: η ομορφότερη)

Margaret – Μαργαρίτα (το λουλούδι μαργαρίτα)

Philomena – Φιλομήνα (έννοια αυτή που αγαπά παράφορα/θυελλώδης)

Sirena – Σειρήνα (αρχαία ελληνική μυθολογική μορφή)

Sophia – Σοφία (ετυμολογία: γνώση)

Xenia – Ξένια (ετυμολογία: από το ξένος, φιλόξενος)

ΑΡΣΕΝΙΚΑ ΟΝΟΜΑΤΑ

Aristotle – Αριστοτέλης (όνομα Αρχαίου Έλληνα φιλοσόφου του 4ου αιώνα)

Aris – Άρης ή Άριστος (ετυμολογία: ο καλύτερος)

Eros – Έρως (Το όνομα του αρχαίου Έλληνα θεού του Έρωτα)

Ares – Άρης (Το όνομα του αρχαίου Έλληνα θεού του πολέμου)

Nicholas – Νικόλαος (ετυμολογία: νίκη του λαού)

Achilles – Αχιλλέας (Όνομα μυθικού Έλληνα ήρωα του Τρωικού πολέμου)

Hermes – Ερμής (Το όνομα του αρχαίου Έλληνα αγγελιοφόρου θεού)

Plato – Πλάτων (όνομα αρχαίου Έλληνα φιλοσόφου)

Socrates – Σωκράτης (όνομα αρχαίου Έλληνα φιλοσόφου).

Διαβάστε Περισσότερα...

Το «λυκόφως» μιας αυτοκρατορίας: Λύθηκε το αίνιγμα της κατάρρευσης ενός από τους αρχαιότερους πολιτισμούς του κόσμου

 

Μοχέντζο Ντάρο (Φωτογράφος: Saqib Qayyum- licensed under the Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported license)

Ο πολιτισμός της Κοιλάδας του Ινδού ήταν ένας από τους πιο παλιούς πολιτισμούς του πλανήτη.

Επανειλημμένες και παρατεταμένες ξηρασίες, διάρκειας άνω των 85 ετών η καθεμία φαίνεται πως ήταν ο παράγοντας- «κλειδί» για την κατάρρευση του πολιτισμού της Κοιλάδας του Ινδού (γνωστού και ως Χαράπειου Πολιτισμού ή Πολιτισμού της Χαράπα), σύμφωνα με νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Communications Earth & Environment.

Τα ευρήματα της έρευνας επιτρέπουν την εξαγωγή συμπερασμάτων ως προς το γιατί ένας τόσο μεγάλος αρχαίος πολιτισμός, που άνθισε την ίδια εποχή με αυτόν της αρχαίας Αιγύπτου στα σημερινά σύνορα Ινδίας- Πακιστάν, παράκμασε, υποδεικνύοντας πώς οι περιβαλλοντικοί παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν τις κοινωνίες.

Ο Πολιτισμός της Κοιλάδας του Ινδού ήταν ένας από τους πρώτους αστικούς πολιτισμούς της ιστορίας. Άκμασε 5.000 με 3.500 χρόνια πριν στην περιοχή του Ινδού Ποταμού και στο ζενίθ του, 4.500 με 3.900 χρόνια πριν, είχε προηγμένες πόλεις και εξελιγμένα συστήματα ύδρευσης. Παραδείγματα είναι οι πόλεις Χαράπα και Μοχέντζο Ντάρο, ενώ επίσης αναπτύχθηκε και ένα είδος γραφής που δεν έχει αποκρυπτογραφηθεί μέχρι σήμερα. Οι έμποροί του ταξίδευαν μέχρι τη Μεσοποταμία. Ωστόσο τα αίτια της μακράς παρακμής του μετά από το αποκορύφωμα της εξέλιξής του δεν ήταν πλήρως κατανοητά μέχρι πρόσφατα.

Ο Βιμάλ μίσρα και συνάδελφοί του πραγματοποίησαν προσομοιώσεις των κλιματικών συνθηκών στην επικράτεια του πολιτισμού αυτού 5.000 με 3.000 χρόνια πριν. Συνδύασαν τα δεδομένα αυτά με άλλα από έμμεσες μετρήσεις των προηγούμενων κλιματικών συνθηκών, όπως τα γεωχημικά χαρακτηριστικά σταλακτιτών και σταλαγμιτών σε σπηλιές και τα επίπεδα του νερού σε πέντε λίμνες της βορειοδυτικής Ινδίας.

Με βάση αυτές τις μετρήσεις, οι ερευνητές διαπίστωσαν μια αύξηση της θερμοκρασίας κατά τη συγκεκριμένη περίοδο της τάξης των 0,5 βαθμών Κελσίου και μια μείωση των μέσων ετήσιων βροχοπτώσεων στην περιοχή της τάξης του 10% με 20%. Επίσης μπόρεσαν να διαπιστώσουν τέσσερις μακράς διαρκείας ξηρασίας 4.450 με 3.400 χρόνια πριν, η καθεμία διάρκειας άνω των 85 ετών, που επηρέασαν το 65% με το 91% της επικράτειας του Πολιτισμού της Κοιλάδας του Ινδού.

Οι ερευνητές θεωρούν πως οι ξηρασίες αυτές επηρέασαν τις επιλογές των τοποθεσιών οικισμών. Περίπου 5.000 με 4.500 χρόνια πριν, οι οικισμοί φαίνεται πως συγκεντρώνονταν σε περιοχές με περισσότερες βροχές. Ωστόσο από 4.500 χρόνια πριν και μετά φάνηκαν να μετατοπίζονται πιο κοντά στον Ινδό Ποταμό, πιθανώς επειδή οι ξηρασίες είχαν αρχίσει να επηρεάζουν τη διαθεσιμότητα υδάτινων πόρων. Η τελική ξηρασία που διαπιστώθηκε, διάρκειας 113 ετών, έλαβε χώρα 3.531 με 3.418 χρόνια πριν και «δένει» με τα αρχαιολογικά ευρήματα τα οποία υποδεικνύουν μεγάλη αποαστικοποίηση στον Πολιτισμό της Κοιλάδας του Ινδού. Οι ερευνητές εκτιμούν πως ο πολιτισμός μάλλον δεν κατέρρευσε ξαφνικά λόγω ενός μεμονωμένου κλιματικού γεγονότος, μα παράκμασε αργά, με τις παρατεταμένες ξηρασίες να παίζουν καθοριστικό ρόλο.

Με πληροφορίες από Phys Org, Live Science

Διαβάστε Περισσότερα...

Γιατί οι Αρχαίοι Έλληνες δεν αρρώσταιναν ποτέ από καρκίνο – Αποκαλύφθηκε 3.000 χρόνια μετά!

 

Ο καρκίνος μαστίζει στις μέρες μας και πολλοί είναι οι άνθρωποι που χάνουν τη ζωή τους από αυτό. Είχατε σκεφτεί όμως αν υπήρχε στην αρχαιότητα; Μια έρευνα υποστηρίζει ότι οι Αρχαίοι Έλληνες δεν αρρώσταιναν από την θανατηφόρα ασθένεια.

Μια επαναστατική έρευνα που είδε το φως της δημοσιότητας αποδεικνύει ότι στην αρχαιότητα δεν υπήρχε καρκίνος. Πώς το κατάφερναν όμως οι αρχαίοι αυτό, τι έκαναν; Γενικά οι Αρχαίοι είχαν διαφορετικό τρόπο ζωής και συνήθειες, ενώ κατανάλωναν τρόφιμα που έκαναν μόνο καλό στην υγεία, αποφεύγοντας αυτά που θεωρούσαν ότι υπνωτίζουν.9

Η καθηγήτρια Ροζαλί Ντέηβιντ και η ομάδα της στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ όπως και ο καθηγητής Ζίμερμαν του Πανεπιστημίου Βιλανόβα εκτιμούν ότι ο καρκίνος είναι νόσος που έχει να κάνει με το σύγχρονο τρόπο ζωής.

Τι έκαναν οι Αρχαίοι;

Αρχαίοι Έλληνες

Ισχυρίζονται ότι στην αρχαιότητα δεν υπήρχε καμία γενεσιουργός αιτία για τον καρκίνο. Η νόσος οφείλεται στη διατροφή, στις συνήθειες και στο περιβάλλον.

Σε μούμιες 3000 χρόνων σπάνια βρίσκονται ίχνη όγκων και μάλιστα πρόκειται για καλoήθεις όγκους. Το επιχείρημα ότι το προσδόκιμο της ζωής των αρχαίων ήταν μικρότερο, αποκρούστηκε από το γεγονός ότι το διάστημα από 25 μέχρι 50 χρόνων είναι αρκετό για να εμφανιστεί καρκίνος.

Ερευνώντας το θέμα ανακαλύπτουμε ότι οι πρώτες μορφές π.χ του καρκίνου του μαστού εμφανίζονται μετά τον 17ο αιώνα. Η στατιστική βέβαια λέει ότι το 90% των ανθρώπων που πεθαίνουν από καρκίνο είναι πάνω από 50 χρονών, οπότε εξετάζοντας τους κανείς πριν από τα 50 δε θα έβρισκε ίχνη της νόσου.

Τα συμπεράσματα δικά σας, καθώς υπάρχουν οι παράγοντες της κληρονομικότητας, της ηλιακής ακτινοβολίας ή της ραδιενέργειας

athensmagazine.gr

Διαβάστε Περισσότερα...

Η τιμωρία μιας Κορινθίας, που δεν πλήρωσε μισθό σε εργαζομένη κοπέλλα – Αρχαίος ο νομικός όρος «άδικη στέρηση μισθού»!

• 

Του Γιώργου Λεκάκη

Η Αλκινόη ήταν Κορινθία, κόρη του Κορινθίου Πόλυβου και σύζυγος του Αμφίλοχου, γιου του Δρύαντος. Κάποτε έδιωξε την χερνήτιδα(*) / υφάντρια Νικάνδρη, που είχε στην αυλή και στην δούλεψή της, αλλά χωρίς να της δώσει την συμφωνημένη αμοιβή του μισθού της για έναν χρόνο! Απελπισμένη η εργαζόμενη απλήρωτη κοπέλλα ζήτησε δικαίωση από την (Εργάνη) Αθηνά, προστάτρια των εργαζομένων. Η τιμωρία της θεάς για την «άδικη στέρηση» μισθού ήταν να κάνει την Αλκινόη να ερωτευτεί παράφορα έναν ξένο, τον Ξάνθο από την Σάμο, και από την ερωτική μανία της να εγκαταλείψει παιδιά και σύζυγο, να τον ακολουθήσει, όταν εκείνος έφυγε από την Κόρινθο… Αλλά στην διαδρομή προς την Σάμο, την κυρίευσαν οι τύψεις, έτρεχαν δάκρυα από τα μάτια της… Μάταια ο Ξάνθος προσπάθησε να την παρηγορήσει… και εν τέλει αυτοκτόνησε πέφτοντας στην θάλασσα και πνίγηκε…

Ανάγλυφο, που απεικονίζει την θεά Αθηνά (περίπου 470 – 460 π.Χ.) και έναν γέρο άνθρωπο να κάθεται επί θρόνου. Μπροστά του υπάρχει μια τραπεζα, επί της οποίας ένα αντικείμενο. Με το δεξί του χέρι φαίνεται να δίνει στην θεά κάτι (αδιάκριτο). Είναι ένας γερο-τεχνίτης, που προσφέρει στην θεά Αθηνά Εργάνη, μερικά μικρά κοσμήματα, φτιαγμένα από τον ίδιο, ως ανταπόδοση κέρδους από την δουλειά του. Άλλοι υποστηρίζουν ότι ο γέρος είναι προσωποποίηση του Δήμου Αθηναίων (δηλαδή όλων των δημοτών και των κρατικών θεσμών της πόλεως), που δωρίζουν στην θεά ένα νόμισμα, συμβολική επιστροφή των χρημάτων, που δανείστηκαν από την θεά για το κράτος τους. Τέλος, άλλοι λέν πως είναι ο  θησαυροφύλακας του ιερού της θεάς Εργάνης Αθηνάς της Ακροπόλεως, ο οποίος προσφέρει στην θεά νομίσματα, που φέρουν την εικόνα της. Φωτ.: Σ. Μαυρομμάτης – Μουσείο Ακροπολεως Αθηνών.

Περὶ Ἀλκινόης – Ἱστορεῖ Μοιρὼ ἐν ταῖς Ἀραῖς

[27.1] Ἔχει δὲ λόγος καὶ Ἀλκινόην, τὴν Πολύβου μὲν τοῦ Κορινθίου θυγατέρα, γυναῖκα δὲ Ἀμφιλόχου τοῦ Δρύαντος, κατὰ μῆνιν Ἀθηνᾶς ἐπιμανῆναι ξένῳ Σαμίῳ· Ξάνθος αὐτῷ ὄνομα. [27.2] ἐπὶ μισθῷ γὰρ αὐτὴν ἀγαγομένην χερνῆτιν(*) γυναῖκα Νικάνδρην καὶ ἐργασαμένην ἐνιαυτὸν ὕστερον ἐκ τῶν οἰκίων ἐλάσαι, μὴ ἐντελῆ τὸν μισθὸν ἀποδοῦσαν· τὴν δὲ ἀράσασθαι πολλὰ Ἀθηνᾷ τίσασθαι αὐτὴν ἀντ᾿ ἀδίκου στερήσεως· ὅθεν εἰς τοσοῦτον ἐλθεῖν, ὥστε ἀπολιπεῖν οἶκόν τε καὶ παῖδας ἤδη γεγονότας, συνεκπλεῦσαί τε τῷ Ξάνθῳ· [27.3] γενομένην δὲ κατὰ μέσον πόρον ἔννοιαν λαβεῖν τῶν εἰργασμένων, καὶ αὐτίκα πολλά τε δάκρυα προΐεσθαι καὶ ἀνακαλεῖν ὁτὲ μὲν ἄνδρα κουρίδιον(**), ὁτὲ δὲ τοὺς παῖδας· τέλος δὲ πολλὰ τοῦ Ξάνθου παρηγοροῦντος καὶ φαμένου γυναῖκα ἕξειν, μὴ πειθομένην ῥῖψαι ἑαυτὴν εἰς θάλασσαν.

(*) χερνῆτις (η, της -ιδος, θηλ. τοῦ χερνήτης) = ἐργαζομένη, νήθουσα ἐπὶ μισθῶ, γυνὴ – ΠΗΓΗ: Ομ. Ἰλ. Μ.433. Ἀνθ. Παλ. 6.203· 9. 276. Cels. ap. Origenes, Cels.1.28. AP6. 203 (Lacon. ή Phil.) abs., ib.9.276 (Crin.), Ael.Fr.343.

(**) κουρίδιος, ο (< κοῦρος, κούρη) = ο ἔγγαμος, ο νομίμως συνεζευγμένος, ἐπίθετο ἐν χρήσει ἐνίοτε καὶ τοῦ ἀνδρός – ΠΗΓΗ: Ομ. Ἰλ. Ε. 414.

arxeion-politismou.gr

Διαβάστε Περισσότερα...

Αρχαιολόγοι σάρωναν χωράφι και ανακάλυψαν ταφικούς τύμβους ηλικίας 5.000 ετών

  Με γυμνό μάτι μοιάζουν με απλές καλλιεργήσιμες εκτάσεις. Κάτω όμως από αυτά τα χωράφια στη Βοημία της Τσεχίας, βρίσκονται χιλιάδες αρχαιολογικοί χώροι, μεταξύ των οποίων δεκάδες νεολιθικοί ταφικοί τύμβοι, πολλοί από τους οποίους έχουν ηλικία περίπου 5.000 ετών.

Πώς τα ανακάλυψαν οι αρχαιολόγοι; Με τη βοήθεια ενός συνόλου τεχνολογικών εργαλείων κατάφεραν να αποκαλύψουν για πρώτη φορά μερικά από τα αρχαιότερα μνημειακά αρχιτεκτονικά έργα της Ευρώπης.

Πώς με τη βοήθεια της τεχνολογίας ανακάλυψαν θαμμένους ταφικούς τύμβους

Οι ειδικοί γνώριζαν ήδη ότι οι λεγόμενοι μακροί τύμβοι —επιμήκεις ταφικοί λόφοι που ήταν συνηθισμένοι γύρω στο 3000 π.Χ.— υπήρχαν σε όλη τη Βοημία, αλλά απλώς δεν μπορούσαν να τους δουν. Ευτυχώς, μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Archaeological Prospection δείχνει πώς οι τεχνικές τηλεπισκόπησης μπορούν να φέρουν στο φως αυτά τα μέχρι πρότινος κρυμμένα προϊστορικά ταφικά μνημεία, αποκαλύπτοντας ακόμη και τις περιοχές εγκατάστασης γύρω από αυτά.

Συνδυάζοντας εναέρια έρευνα, μαγνητομετρία και αερομεταφερόμενη σάρωση με λέιζερ, «κατέστη δυνατό όχι μόνο να εντοπιστούν ταφικά μνημεία που δεν είναι πλέον αναγνωρίσιμα στο σημερινό τοπίο, αλλά και να ανασυντεθούν βασικές πτυχές της αρχικής τους μορφής, της κατάστασης διατήρησης και της θέσης τους στο τοπίο», έγραψαν οι συγγραφείς της μελέτης.

Η ομάδα των Τσέχων ερευνητών, με επικεφαλής το Ινστιτούτο Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου του Βρότσλαβ, σε συνεργασία με τα πανεπιστήμια Πίλσεν, Χράντετς Κράλοβε και Πράγας, κατέγραψε πρότυπα στην ανάπτυξη των καλλιεργειών, εντόπισε αλλαγές στο υψόμετρο ακόμη και σε επίπεδο εκατοστών και χρησιμοποίησε μαγνητικές έρευνες εδάφους για να χαρτογραφήσει διακυμάνσεις στον μαγνητισμό του εδάφους. Ο συνδυασμός αυτών των μεθόδων αποκάλυψε μια εντελώς νέα νεολιθική εικόνα του τοπίου, ακόμη και σε περιοχές με εντατική καλλιέργεια.

«Οι εναέριες εικόνες, ιδιαίτερα οι λοξές φωτογραφίες, παραμένουν απαραίτητες για την αναγνώριση των χαρακτηριστικών σχεδίων των μακρών τύμβων», έγραψαν οι συγγραφείς, «ενώ η μαγνητική έρευνα προσφέρει κρίσιμες πληροφορίες για την εσωτερική τους δομή, τα κατασκευαστικά στοιχεία και τα συναφή χαρακτηριστικά, συμπεριλαμβανομένων των ταφικών λάκκων που διαφορετικά καλύπτονται από εκτεταμένες καλλιέργειες».

Εντόπισαν 2.900 αρχαιολογικά ευρήματα

Η ομάδα εντόπισε περίπου 2.900 αρχαιολογικά ευρήματα στην περιοχή της μελέτης, τα οποία συγκεντρώνονταν σε τέσσερα κύρια σύνολα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν τα χαρακτηριστικά σημάδια των νεολιθικών μακρών ταφικών τύμβων, ορισμένων από τους αρχαιότερους μνημειακούς τάφους που κατασκευάστηκαν ποτέ στην Κεντρική Ευρώπη.-

Μαζί με τους ταφικούς τύμβους, οι ειδικοί δήλωσαν ότι εντόπισαν επίσης κυκλικά μνημεία και άλλες κατασκευές που σχετίζονται με ταφικές πρακτικές, στοιχεία που μπορούν να βοηθήσουν στην κατανόηση των τελετουργιών ταφής της εποχής.

«Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν την αξία της τηλεπισκόπησης με πολλαπλές μεθόδους, όχι μόνο ως εργαλείο εντοπισμού αρχαιολογικών θέσεων αλλά και ως μέσο ανασύνθεσης των προϊστορικών στρατηγικών χρήσης γης και των κοινωνικών πρακτικών», έγραψε η ομάδα. «Στην περίπτωση των μακρών τύμβων της Βοημίας, η τηλεπισκόπηση αποκαλύπτει ένα τοπίο διαμορφωμένο από μια επίμονη εννοιολογική διάκριση ανάμεσα στον κόσμο των ζωντανών και εκείνον των νεκρών — μια διάκριση που διατηρήθηκε και επαναπροσδιορίστηκε επί χιλιετίες».

iefimerida.gr

Διαβάστε Περισσότερα...