Πρόκειται για ένα Σπινόσαυρο με μέγεθος παρόμοιο με αυτό ενός Τυραννόσαυρου.
Σε ένα ταξίδι που θα μπορούσε να αποτελεί την πλοκή ενός μυθιστορήματος περιπέτειας παλαιοντολόγοιανακάλυψαν τα απολιθώματα ενός νέου είδους τεράστιου σαρκοφάγου δεινοσαύρου στην απέραντη έρημο της Σαχάρας.
«Ήταν η αποστολή του αιώνα χωρίς υπερβολή», δήλωσε ο Πολ Σεράνο, καθηγητής οργανισμικής βιολογίας και ανατομίας στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, ο οποίος ηγήθηκε της αποστολής. «Ήταν μια περιπέτεια και κάτι παραπάνω, που μάλλον δεν θα επαναληφθεί ποτέ». Ανάμεσα στους 55 τόνους δειγμάτων που συλλέχθηκαν κατά την αποστολή στον Νίγηρα της Δυτικής Αφρικής το 2022 περιλαμβάνονταν απολιθώματα ενός νέου είδους Σπινοσαύρου, που ονομάστηκε Spinosaurus mirabilis. Η λέξη mirabilis στα λατινικά σημαίνει «θαυμαστός».
Τα ευρήματα που ανακοινώθηκαν την Πέμπτηδημοσιεύθηκανστην επιθεώρηση «Science». Ο Σερένο εξερευνητής του National Geographic ανέφερε ότι ο νεοανακαλυφθείς δεινόσαυρος είχε περίπου το μέγεθος ενός T.rex έζησε πριν από περίπου 95 εκατομμύρια χρόνια και πιθανότατα έφερε ένα μεγάλο έντονα χρωματισμένο λοφίο σε σχήμα καμπυλωτής λεπίδας καλυμμένο με κερατίνη. Το σαρκοφάγο ζώο διέθετε επίσης σειρές αλληλοσυμπλεκόμενων δοντιών σχεδιασμένων για να πιάνουν γλιστερά ψάρια.
«Φαντάζομαι αυτόν τον δεινόσαυρο σαν έναν “κολασμένο ερωδιό” που δεν είχε κανένα πρόβλημα να μπαίνει με τα γερά του πόδια σε νερό βάθους δύο μέτρων αλλά πιθανότατα περνούσε τον περισσότερο χρόνο του παραμονεύοντας σε ρηχότερα νερά για τα πολλά μεγάλα ψάρια της εποχής» λέει ο Σερένο.
Το απρόσμενο ίχνος
Η αναζήτηση αυτού του νέου δεινοσαύρου ξεκίνησε από μία μόνο γραμμή σε μια μονογραφία της δεκαετίας του 1960. Σε αυτήν ένας Γάλλος γεωλόγος ανέφερε ότι είχε βρει ένα δόντι δεινοσαύρου σε μια μικρή τοποθεσία στον Νίγηρα χωρίς όμως φωτογραφίες ή άλλα αποδεικτικά στοιχεία.
«Κανείς δεν είχε επιστρέψει σε εκείνη την τοποθεσία για πάνω από 70 χρόνια» αναφέρει ο Σερένο που ομολόγησε ότι η έρευνα σε αυτή την περιοχή είχε αποκτήσει σχεδόν εμμονικά χαρακτηριστικά για εκείνον. Το 2018 ο Sereno και οι συνεργάτες του έφτασαν σε απόσταση περίπου 80 χιλιομέτρων από την επίμαχη τοποθεσία αλλά αναγκάστηκαν να επιστρέψουν λόγω των δύσκολων συνθηκών της ερήμου.
«Αυτό το τμήμα της ερήμου είναι τρομακτικό αφού ανάμεσα σε εμάς και την συγκεκριμένη τοποθεσία υπήρχε μια θάλασσα άμμου» λέει ο Σερένο. Οι επιστήμονες επέστρεψαν το 2019 και εντόπισαν την αρχική τοποθεσία χρησιμοποιώντας drones και GPS. Αν και βρήκαν κάποια ευρήματα δεν εντόπισαν τα μεγαλύτερα απολιθώματα που ήλπιζαν. Τότε όμως ένας ντόπιος Τουαρέγκ εμφανίστηκε στο στρατόπεδό τους και είπε ότι γνώριζε πού υπήρχαν μεγάλα οστά.
«Προμηθευτήκαμε καύσιμα αρκετά για δύο ημέρες. Χρειάστηκε μιάμιση μέρα για να φτάσουμε. Ήμασταν έτοιμοι να πανικοβληθούμε ότι δεν θα είχαμε αρκετά καύσιμα για να επιστρέψουμε. Μας οδήγησε κατευθείαν στο μεγαλύτερο οστό που έχω δει ποτέ στη ζωή μου» λέει ο Σερένο. Η ομάδα βρήκε ένα δόντι Σπινοσαύρου και πιθανόν ένα τμήμα γνάθου αλλά έπρεπε να επιστρέψει γρήγορα στη βάση της. Όταν γύρισαν στο εργαστήριο του Σερένο στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο επιβεβαίωσαν ότι επρόκειτο πράγματι για γνάθο Σπινοσαύρου και για κάτι ακόμη που δεν αναγνώριζαν.
«Σήκωσα ένα κομμάτι από τη βάση του λοφίου και ήταν τόσο παράξενο που ούτε εγώ ούτε άλλα μέλη της ομάδας μπορούσαμε να το τοποθετήσουμε κάπου στον σκελετό» εξηγεί ο Σερένο που μαζί με τους συνεργάτες του αντιλήφθηκαν ότι έπρεπε να επιστρέψουν στο «πιο απομακρυσμένο τμήμα της Σαχάρας» για να μάθουν περισσότερα.
Η πανδημία και η ανάγκη για χρηματοδότηση καθυστέρησαν την επιστροφή. Με τη βοήθεια ανώνυμου δωρητή ο Σερένο επέστρεψε τελικά το 2022 στον Νίγηρα με διεθνή ομάδα 20 ερευνητών και 64 ένοπλους φρουρούς για λόγους ασφαλείας. Σε αυτό το ταξίδι συνειδητοποίησαν τη σημασία της αρχικής ανακάλυψης.
«Βρήκαμε την πρώτη κιόλας μέρα ένα ακόμη λοφίο με λίγο περισσότερο τμήμα κρανίου. Καταλάβαμε αμέσως ότι όχι μόνο ήταν Σπινοσαύρος, αλλά και νέο είδος. Οι άνθρωποι κυριολεκτικά έκλαιγαν. Το κρανίο του Σπινοσαύρου ήταν εκεί, και βρήκαμε και άλλα ζώα. Αν δεν υπήρχε το λοφίο, θα ήταν αμφισβητήσιμο αν πρόκειται για νέο είδος ή απλώς για παραλλαγή. Αλλά το λοφίο δεν άφηνε καμία αμφιβολία ότι είχαμε κάτι εντελώς νέο» λένε οι ερευνητές.
Παρότι ο Σπινοσαύρος έχει συνδεθεί με παράκτια περιβάλλοντα ο Σερένο υποστηρίζει ότι δεν ήταν υδρόβιο ζώο. Το γεγονός ότι τα νέα απολιθώματα βρέθηκαν εκατοντάδες χιλιόμετρα από τον ωκεανό ενισχύει αυτή την άποψη.
«Δεν είναι υδρόβιο ζώο. Δεν είναι δύτης ούτε επιδέξιος ταξιδιώτης των ωκεανών. Είχαν σκελετό σαν των πουλιών, με πολύ αέρα στο εσωτερικό, σχετικά άκαμπτο σώμα και ουρά που δεν ήταν κατάλληλη για κίνηση πάνω κάτω αλλά μόνο πλευρικά» λέει ο Σερένο που θεωρεί ότι η ιστορία του Σπινοσαύρου έχει και συνέχεια ιδιαίτερα όσον αφορά την προέλευσή του.
«Τους γνωρίζουμε από τη Βόρεια Αφρική και γνωρίζαμε την παρουσία τους στη Βραζιλία. Αλλά τι συνέβη ανάμεσα σε αυτές τις περιοχές, δεδομένης της μεγάλης απόστασης. Αυτή η ανακάλυψη βοηθά να καταλάβουμε ότι η εξάπλωσή τους ίσως ήταν συνεχής και μας λέει πολλά για το πώς μετανάστευσαν από τη μία περιοχή στην άλλη» λένε οι ερευνητές. «Αυτό είναι το επόμενο κεφάλαιο», πρόσθεσε ο Σερένο.
Αν και πολλοί άνθρωποι σε όλον τον κόσμο σήμερα προσπαθούν να διατηρήσουν λευκά δόντια, αυτό δεν ίσχυε πάντα παντού…
Για αιώνες, σε διάφορα μέρη της Ασίας[1], της Αφρικής, της Ωκεανίας και της Αμερικής, ωρισμένοι πολιτισμοί θεωρούσαν τα μαυρισμένα δόντια ως ένδειξη – πρότυπο ομορφιάς!
Αυτό ίσχυε ιδιαιτερως στο Βιετνάμ, όπου το αρχαίο μαύρισμα των δοντιών έχει τεκμηριωθεί επαρκώς, αλλά οι αρχαιολόγοι αναρωτιούνται εδώ και καιρό πότε ξεκίνησε η πρακτική…
Μια νέα μελέτη υποδηλώνει ότι χρονολογείται τουλάχιστον 2.000 χρόνια πριν…
Μια ερευνητική επιστημονική ομάδα εξέτασε πρόσφατα παραδείγματα αποχρωματισμένων δοντιών, που βρέθηκαν σε άτομα, τα οποία είχαν ταφεί στην τοποθεσία Ντονγκ Ξα της ύστερης περιόδου του διάσημου χάλκινου “Πολιτισμού Ντονγκ Σον”, για να διαπιστώσει εάν η χρώσηήταν σκόπιμη, ή το ακούσιο αποτέλεσμα διατροφικών συνηθειών, όπως το μάσημα σπόρων μπετέλ[2].
Η χημική ανάλυση του σμάλτου των δοντιών ανίχνευσε ίχνη σιδήρουκαι θείου– τις χημικές υπογραφές του άλατος σιδήρου, το οποίο είναι ένα γνωστό συστατικό σε πολλές βαθειές μαύρες χρωστικές ουσίες. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άλατα σιδήρου πιθανότατα θερμάνθηκαν με εκχυλίσματα από φυτά, πλούσια σε τανίνες, τα οποία θα αντιδρούσαν χημικά, για να δημιουργήσουν μια μαύρη πάστα, που εφαρμοζόταν αισθητικά στο δόντι, επανειλημμένα για αρκετές εβδομάδες.
Τα πρώτα στοιχεία αυτής της διαδικασίας χρονολογούνται στην Εποχή Σιδήρου του Βιετνάμ, πριν από δύο χιλιετίες, όταν οι αρχαίες κοινότητες είχαν αυξημένη πρόσβαση σε σιδερένια εργαλεία και όπλα.
Το σκόπιμο μαυρισμα των δοντιών / blackening, λοιπόν, υπογράμμιζε μια πολιτισμικά ενσωματωμένη έκφραση ταυτότητας, μέσα σε ευρύτερα δίκτυα διαπεριφερειακής αλληλεπίδρασης και ανταλλαγής.
Εντάσσεται κι αυτό στην ευρ6ύτερη πεποίθηση του μαύρου, ως πρότυπο ομορφιάς, όπως το μαύρισμα του δέρματοςπου επιδιώκουν οι λευκοί κάθε καλοκαίρι, η λαμπερή μαύρη εμφάνιση, η μαύρη γοητεία, το μαύρο φόρεμα ως επίσημο, κλπ.
ΠΗΓΗ: Yue Zhang, κ.ά. «A kingdom with blackened teeth 2,000 years ago: tracing the practice of tooth blackening in ancient Vietnam», vol. 18, αρ. 29, (2026), Archaeological and Anthropological Sciences, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 22.1.2026.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Γ. Λεκάκης “Περίεργα και παράξενα”, σειρά, εκδ. “Ερωδιός”.
Γ. Λεκακης “Λεξικο παραδοσεων”.
Λέβιν Ντ. «Despite Risks, an Addictive Treat Fuels a Chinese City», The New York Times, 19.8.2010.
Μόρτον Τζ. Φ. “Widespread tannin intake via stimulants and masticatories, especially guarana, kola nut, betel vine, and accessories”, Springer USA, 1992.
ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ:
[1] Ιδίως στην Ιαπωνία ήταν πρότυπο ομορφιάς μέχρι τα σύγχρονα χρόνια!
[2] Το βετέλ ανήκει στην οικογένεια των Πιπερίδων είναι είδος πιπεριάς. Το φύλλο βετέλ καταναλώνεται κυρίως στην Ασία. Στην Ινδίακαι την Σρι Λάνκα, ένα δεμάτι φύλλων βετέλ προσφέρεται παραδοσιακως ως ένδειξη σεβασμού και ευοίωνου ξεκινήματος (καλη αρχη), στον χαιρετισμό των πρεσβυτέρων σε γαμους, τον εορτασμό της Πρωτοχρονιάςκαι ως πληρωμή ιατρών της Αγιουρβέδα και και αστρολόγων (τους προσφέρονται χρήματα ή/και καρύδιααρίκα, επί φύλλων βετέλ για χάρη στις ευλογίες). Η κύρια χρήση του φύλλου βετέλ είναι ως περιτύλιγμα για το μάσηματων καρυδιών αρίκα και του καπνού, όπου χρησιμοποιείται κυρίως για την προσθήκη γεύσης. Χρησιμοποιείται στην μαγειρική, συνήθως ωμό, για την πιπεράτηγεύση του. Η χρήση του βετέλ στην Κίνα (εδώ και περισσότερα από 300 χρόνια) είναι και για φαρμακευτικήχρήση. Το φύλλο βετέλ από μόνο του έχει δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία, και λόγω των τανινώντου (για λόγους που επί του παρόντος δεν είναι πλήρως κατανοητοί) ίσως και λόγω της βλαβερής επίδρασης του χρωμοσώματος του φύλλου του. Στην Νέα Γουινέα φτιάχνουν και σάκκους από βετέλ έως και τον 19ο αιώνα – βλ. Μουσείο Τουλούζης.
Μία τεράστια δομή, πρόβαλε στις οθόνες του ηχορραντάρ, πάνω στο πλοίο. Συναγερμος στην ερευνητική ομάδα, που έψαχνε για θησαυρούς και ναυάγια στην βόρεια Βαλτική θάλασσα. Ένας εντελώς απρόσμενος όγκος έκειτο στον βυθό! Και το σχήμα του; Κυκλικό, με διάμετρο 60 μ.!
Την ανακαλυψη έκανε η ομάδα Ocean-X. τον Αύγουστο του 2011. Οι άνθρωποι επαγγέλλονται «κυνηγοί θυσαυρών και αντικειμένων αξίας, απο ναυάγια».
Το 2012, έναν χρόνο μετά, επέστρεψαν με σόναρ πλευρικής σάρωσης, και τρισδιάστατης απεικόνισης, μαγνητόμετρα, δύτες, drone βυθού, και γενικά πολυ προηγμένο εξοπλισμό. Εντοπίζουν ξανά τον κυκλικό σχηματισμό, και επιβεβαιώνεται το ευθύγραμο ίχνος σύρσης του στον βυθό. Ναι, το αντικέιμενο έχει συρθεί με ταχύτητα στον βυθό, ώσπου σταματησε. Τώρα όμως ειδαν και την προέκταση του ίχνους αυτού, να ευθυγραμμίζεται με το φαράγγι ενός λόφου, 50 μ. πίσω απο το αντικείμενο.
Δηλαδή το αντικείμενο, φαίνεται να έπεσε, να συρθηκε στον βυθό, έσκισε έναν λόφο στην μέση, συνέχισε, ώσπου σταματησε 50 μ. πιό κατω. Όλα αυτά έγιναν σε ευθεία γραμμή, πράγμα που υποδηλώνει «αναγκαστική προσγείωση». “Crash site” αναφέρει το πλήρωμα τής Ocean-X, και συμφωνώ μαζί τους. Αλλά το αντικείμενο, ήταν πολύ σκληρό για να πεθάνει. Έτσι με την φόρα / ορμή που είχε απο την πτήση του, έσκισε τον λόφο στα δύο, βγήκε απέναντι και προχώρησε άλλα 50 μ., και σταματησε λόγω τριβής στο έδαφος.
Εξετάστηκαν δείγματα απο την επιφάνειά του, και βρεθηκε να είναι απο σκληρό βασαλτηκαι άλλα πετρώματα.
Προσωπικως, τότε είχα την γνώμη ότι, αφου δεν ήταν απο μεταλλο, δύσκολο να ήταν ιπτάμενοοχημα.
Πήγαινα περισσότερο με την επίσημη πανεπιστημιακή άποψη, περί παγετώνων. Αφου ήταν απο πέτρα, μάλλον οι άνθρωποι είχαν λαξεύσει έναν βραχο που μετεφερε ένας ολισθένων παγετώνας.
Βλέπετε, εκείνην την εποχή, πριν 12.000 – 10.000 χρόνια, ο βυθός εκείνος ηταν στεριά. Ακόμα και πρίν απο 11.500 χρόνια, που άρχισαν να σχηματιζονται παγετώνες η στάθμη της θαλασσας ήταν πολύ χαμηλότερα.
Οι λαξευτές, του έκαναν ανοίγματα, κλιμακοστάσια, αυλακια παραλληλα και κάθετα, κυκλικό σχήμα, τόσο που να μοιαζει με ναό.
Βεβαια δεν μου πήγαινε καλά, η ευθύγραμμη αυλακιά ολίσθησης τού αντικειμένου στον βυθό… Μα, αεροσκάφος απο πέτρα; Ναός θα ήταν! Απο τότε, 10.000 π.Χ., η θαλασσα έχει ανεβει κατα 150 μ., και τα έχει σκεπάσει όλα, οπότε το βρήκαν σήμερα βυθισμένο.
Εκεί σε σημειώσεις που κρατησε ο Αθ. Σταγειρίτης (Βιέννη 1800) απο την βιβλιοθήκη τού Βατικανού, κατ’ εντολήν του Ναπολεοντα Βοναπάρτη, και με έρευνα και στην βαση δεδομένων ελληνικών κειμένων “ΠΕΡΣΕΥΣ” του πανεπιστημίου Tuft τών ΗΠΑ, μαθαίνουμε τα εξής:
Περί το 335 π.Χ. ο Πυθέαςαπο την Μασσαλίαστην σημερινή Γαλλία, αποικία των αρχαίων Φωκαίων Ελλήνων, έπλευσε για εξευρεύνηση, προς τον Βορρά. Βγήκε πέρα απο το Γιβραλταρ / Ηράκλειες στήλες και μετα έπλευσε τόσο Βόρεια, που όπως λεει ο ίδιος στο έργο του «περι Ωκεανού», η θαλασσα ηταν πηγμενη, και ο ήλιος, κατα το θερινό ηλιοστασιο δεν εδυε ποτε. Δηλαδή καθε 21 Ιουνίου στο θερινό ημερολογιο, ο Ηλιος τα μασανυχτα χαμήλωνε καπως προς τον ορίζοντα, αλλά ουδέποτε κρυβόταν κατω απο αυτόν. Σήμερα είναι πασίγνωστο αυτό το φαινόμενο, ώς «Ήλιος του Μεσοσυκτίου» και οι νύχτες αυτές με τον Ήλιο στην Δύση χωρίς να δύει, να λέγονται «λευκές νύχτες». Ο Πυθέας περιέγραψε πιθανές θέσεις τής Θούλης, πριν και μετα τον κατακλυσμό, σε έξι ημερες πλεύσης βόρεια τής Βρετανίας, κοντά στήν «Πεπηγυΐα Θάλασσα». «Πεπηγυΐα» είναι μετοχή του ρήματος «πήγνυμι», που σήμερα λέγεται “πήζω”, που σημαίνει σταθεροποιώ και ακινητοποιώ. Στην περίπτωση τής θάλασσας, «πηγμένη θαλασσα» είναι ο πάγος, του Βόρειου Πόλου. Εκεί μέσα στον βόρειο Αρκτικόκύκλο, υπέδειξε ο Πυθέας, πιθανές θέσεις τής Θούλης. «Πεπηγυΐα», λοιπόν, πηγμένη / νερό που έχει γίνει πάγος, θαλασσα.
Σήμερα είναι κεκτημένη γνώση, αλλά στην εποχή του δεν ήταν. Ηταν η εποχή που ο Μεγας Αλέξανδρος, κινούσε την εκστρατεία του προς την Ασία (334 πΧ). Τοτε υποθέτουν, ότι έπλευσε βόρεια ο Πυθέας. Μιλούν για το έτος 335 π.Χ., με ένα εύρος δεκαετίας 330 – 320 π.Χ. Επρόκειτο για προτάκουστα πράγματα. Κατηγορήθηκε σαν μεγας ψεύτης, και το έργο του “Περι Ωκεανού” το εξαφάνισαν απο παντού.
Σήμερα γνωρίζουμε ότι ο Πυθέας βρέθηκε πάνω απο γεωγραφικό πλάτος των 66,5ο, που βρίσκεται ο Αρκτικός Κύκλος. Ο νοητός κύκλος περνά από τις βόρειες ακτές τής Ισλανδίας, περιέχει λιγη Νορβηγία, λίγη Σουηδία, λίγη Φινλανδία, λεπτη φέτα απο Ρωσία / Σιβηρία, Καναδά, ΑΛΛΑ, περιέχει σχεδόν ολόκληρη την Γροιλαδία. Μόνον εκεί, μέσα στον νοητό Αρκτικό Κύκλο, συμβαίνει ο Ήλιος να μην δύει ποτέ κατά την εαρινή ισημερία. Αρα εκεί ασφαλώς έπλευσε ο Πυθέας.
Τί αναζητούσε όμως ο Πυθέας στον Βόρειο Αρκτικό κύκλο;
Αναζητούσε την παναρχαια Θούλη, που στην εποχή του, θα υπήρχαν πολύ περισσότερες πληροφορίες απο ό,τι σήμερα. Θούλη σημαίνει Θολωτή, καλυμμενη με θόλο. Θα πρέπει να ήταν μια καταπληκτική πόλη, προστατευμενη με διαφανή θόλο, ώστε να προστατεύονται οι κάτοικοι, απο τον χειμώνα και τις πλημμύρες. Πολύ πιθανόν, κατα την γνώμη μου, να βρισκόταν στην Βόρεια άκρη τής Γροιλανδίας.
Οι πληροφορίες που μας αποκαλύπτονται στο “ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ”, είναι συναρπαστικές, στό άρθρο τών Στ. Β. Μητροπούλου και Γ. Λεκάκη: «Οι θεοί, μετά την ήττα τους στην Τιτανομαχία, ρίχθηκαν στα Τάρταρακαι ακολούθησε η καύση των πέντε Τιτάνων, από τους κεραυνούςτου Ζήνα Δία. Η καύση των Τιτάνων προκάλεσε την γήρανσηόλων των “αεί νέων” θεών, που μετά την καύση των Τιτάνων γερνούσαν όλοι… Η γήρανση ανάγκασε τους θεούς (για να επιβραδύνουν την γήρανση τους), να αποσύρονται τον χειμώνα σε χειμερία νάρκη στο καταφύγιο της Θούλης, στην Νάρκη θεών της Ελπίδος. Η Τριάδα των Ζηνών (Ζευς-Ποσειδών-Άδης) τότε για την διοίκηση της πόλεως ηρώων και ηρωικών ανθρώπων της Θούλης, έπλασαν πρωτόπλαστη γυναίκα, που οι ολύμπιοι θεοί της χάρισαν πολλά δώρα, την πανέμορφη Πανδώρα, που την όρισαν ως Βασίλισσα του Χιονιού της Θούλης. Την Πανδώρα νυμφεύθηκε ο θεός Επιμηθέας και απόκτησε κόρη, την Πύρρα. Στην Θούλη λέγανε ότι τα προκατακλυσμιαία χρόνια έρχονταν για «μόρφωση» (σ.σ.: και σκληραγωγία) επίλεκτοι ήρωες από όλες τις μυθικές (χωρίς ίχνη) πόλεις όπως Φθία, Δικταία, Αθήνα, Ποσειδωνία, Άδη, καθώς και θυγατρικές αυτών επίλεκτων ηρώων πόλεις. Έτσι, όταν ο γιος του Προμηθέα, Δευκαλίων, στάλθηκε από τον Προμηθέα για την «μόρφωσή» του στην Θούλη, εγνώρισε και νυμφεύτηκε την Πύρρα, κόρη της Πανδώρας με τον θεό Επιμηθέα. Ο Δευκαλίων με προτροπή του πατέρα του Προμηθέα, που πρόβλεπε την καταστροφή του Κόσμου, μαζί με την Πύρρα με “λάρνακα” με άυλα και υλικά αγαθά από την Θούλη, ταξίδεψε για την Φθία στην Επικράτεια του Ολύμπου. Ο Δευκαλίων σε αυτό το ταξείδι Θούλη – Φθία, δέχτηκε μεγάλη επίθεση από Άτλαντεςμε βίαιη αλλαγή καιρού και πρόκλησης κατακλυσμού[1] (του λεγομένου «Κατακλυσμού του Δευκαλίωνος») αιτία καθυστέρησης του για 9 ημέρες και 9 νύχτεςμέχρι να κατορθώσει να «προσεδαφιστεί» στην κορυφή του Παρνασσού. Στον Παρνασσό τον υποδέχτηκαν, ειδοποιημένοι από τον Προμηθέα, ιερείς του Απόλλωνα των Δελφών. Αξίζει να σημειωθεί ότι, σε παλαιό χάρτη, ο Βόρειος Ατλαντικός Ωκεανός λέγεται και Deucalidonius / Δευκαλιδώνιος[2]»
Εδώ, λοιπόν, είναι που οι συγγραφείς αναφέρουν την “λάρνακα” σαν μεταφορικό μέσον. Αυτό που ξέρουμε, όμως, σήμερα και είναι ευρύτερα αποδεκτό, είναι οτι η λάρνακα είναι ένα πετρινο αντικείμενο, στο μεγεθος και αναλογίες ένος ανθρωπίνου σώματος, που χρησημοποιείτο στην αρχαιότητα, ώς φέρετρο, για τον ενταφιασμό τών νεκρών. Μια ετυμολογία της πόλης ΛαρνακαΚύπρου, είναι ότι υπήρχαν πάρα πολλές λάρνακες ή «άρκλες» διάσπαρτες στην περιοχή. Δηλαδή: λάρνακα / άρκλα= πέτρινο φέρετρο.
Στο άρθρο, όμως, έχουμε περιγραφή οχήματος προστασίας και μεταφοράς άυλης γνώσης πολύτιμων αντικείμενων και βιολογικών δειγματων / ειδών. Συμβολικως, συμβαίνει το ίδιο και με ένα πετρινο φέρετρο. Η αρχική, όμως, έννοια εδώ, περιγραφεται ώς πέτρινο(;) ιπτάμενοόχημα. Ιπτάμενο διότι «προσεδαφίστηκε» στην κορυφή τού όρους Παρνασσός.
Στην σύγχρονη αεροναυπηγική, χρησιμοποιούμε ελαφρά μεταλλα, όπως αλουμίνιο, τιτάνιο και άλλα τέτοια, για ευκολότερη και οικονομικότερη πτήση. Βασαλτική πέτρα για κατασκευή αεροσκάφους, ουτε κατα διανοιαn να χρησημοποιηθεί!
Στον μυθικό πολιτισμό των ηρώων και θεών, όμως, γνώριζαν πώς να αντιστρέφουν το άνυσμα της βαρύτητας.Αυτό ήταν πλεονέκτημα. Θυμηθείτε…
πώς κτίστηκαν οι Θήβες Βοιωτιας… με ηχουςπου έκαναν τους λαξευτούς ογκόλιθους να αιωρούνται. Πώς λαξεύτηκαν; Ίσως μα τεχνητές βαρυτικές δυνάμεις.
… το Τριλιθον στην Ηλιούπολη(νυν Μπάαλμπεκ) τού Λιβάνου,
…το Σαξαχουαμαν το Ματσου – Πιτσου στο Περου, στην νότια Αμερική,
… τους γεωμετρικούς ογκόλιθούς στην βάση του βράχου τής Ακρόπολιςτων Αθηνών,
… όλα τα Κυκλωπεια Τειχη – και δη των Μυκηνών.
… oι πυραμίδεςσε όλον τον κόσμο – το εσωτερικο τής πυραμίδας τής Βοσνίας.
Περισσότερη μάζα σε ένα αντικείμενο, μεγαλύτερη δύναμη ανύψωσης, σύμφωνα με την “μυθική” αρχή πτήσης που χρησημοποιούσαν, εκεινοι, τότε.
Αν υπήρξε μία ιπτάμενη λάρνακα, τότε θα υπήρξαν και άλλες την εποχή εκείνη.
Κάποια, έπαθε βλάβη και έκανε αναγκαστική προσγείωση στο ελευθερο τότε έδαφος που υπηρχε εκεί. Τα 150 μ. ανύψωσης των θαλασσινών νερών απο το λιώσιμο των παγετώνων, δημιούργησε τον Βοθνιακόκόλπο τής Βαλτικής Θάλασσας, που σκέπασαν αυτήν τήν πεσμενη λάρνακα, τύπου Δευκαλίωνα. Να θυμόμαστε ότι η θάλασσα πάνω απο τα Βρετανικά νησιά ονομαζόταν Δευκαλιδώνιος Ωκεανός (παρακάτω παλαιός χάρτης)…
Αλλά υπάρχουν άραγε, άλλες αναφορές, που να λεγεται λάρνακα, σαν (πετρινο;) όχημα διάσωσης στοιχειων πολιτισμού άυλων και υλικών;
Ναι, υπάρχουν, τόσο στην ελληνική μυθολογία και στην θρησκευτική μυθολογία:
1.Ο Μύθος του Δευκαλίωνα (Θούλη και Λάρνακα)
Σύμφωνα με ερευνητές της ελληνικής μυθολογίας, ο Δευκαλίων συνδέεται με την μυθική πόλη Θούλη πριν από τον κατακλυσμό.
Η Λάρνακα: Το μέσο με το οποίο σώθηκε ο Δευκαλίων και η σύζυγός του Πύρρα αναφέρεται ρητά ως «λάρναξ».
Η Σύνδεση: Υπάρχουν αναφορές που υποστηρίζουν ότι ο Δευκαλίων, με προτροπή του Προμήθεα, κατασκεύασε την λάρνακα και ξεκίνησε το ταξείδι του από την Θούλη (που θεωρείται προκατακλυσμιαία κοιτίδα ή ιερή πόλη στον Βορρά) προς την Φθία.
2.Αποσπάσματα Κειμένων
Ακολουθούν τα κείμενα που περιγράφουν το πλοίο (κιβωτό) ως «λάρνακα»:
Α. Για τον Δευκαλίωνα (Απολλόδωρος, Βιβλιοθήκη): «Προμηθέως δε υποθεμένου Δευκαλίων τεκτηνάμενος λάρνακα, και τα επιτήδεια ενθέμενος, εις ταύτην μετά Πύρρας εισέβη». – Απόδοση: Όταν ο Προμηθέας τον συμβούλευσε, ο Δευκαλίων κατασκεύασε μια λάρνακα, έβαλε μέσα τα απαραίτητα και μπήκε σε αυτήν μαζί με την Πύρρα.
Β. Για τον Νώε (Μετάφραση των Εβδομήκοντα – Γένεσις): Στο κείμενο της Γενέσεως χρησιμοποιείται συνήθως η λέξη κιβωτός, όμως σε μεταγενέστερες αναλύσεις ή απόκρυφα κείμενα που προσπαθούν να ερμηνεύσουν το σχήμα της, χρησιμοποιείται ο όρος λάρναξ για να περιγραφεί η ορθογώνια θήκη που επιπλέει.
Στον Φίλωνα τον Αλεξανδρέα, η κιβωτός του Νώε περιγράφεται συχνά με τα χαρακτηριστικά μιας λάρνακας, δηλαδή ενός σκεύους που φυλάσσει την ζωή (σπέρμα) του νέου κόσμου.
Ετυμολογικές και Εννοιολογικές Ρίζες
Θούλη: Η ρίζα συνδέεται συχνά με τη λέξη «θόλος» ή «θολωτή», υποδηλώνοντας την ομιχλώδη ή κλειστή φύση του απώτατου Βορρά.
Λάρνακα: Η ρίζα λάρ- (όπως είδαμε) αφορά την φύλαξη και την περίκλειση.
Σύνοψη
Η «Θούλη» αντιπροσωπεύει το σημείο εκκίνησης ή τον τόπο της αρχαίας γνώσης, ενώ η «Λάρνακα» είναι το μέσον διάσωσης και μεταφοράς αυτής της γνώσης στον νέο κόσμο μετά την καταστροφή.
Η Σύνδεση Θούλης και Λάρνακας στην Εσωτερική Παράδοση
Σε απόκρυφακείμενα που μελετήθηκαν από μεταγενέστερους ερευνητές (όπως ο R. Guenon στο έργο του για τον «Βασιλιά του Κόσμου»), η Θούλη θεωρείται το αρχέγονο «Κέντρο» (η έδρα της παράδοσης), ενώ η Λάρνακα (το σκεύος / πλοίο) είναι η «θήκη» που μεταφέρει το ιερό σπέρμα της ανθρωπότητας από τον Βορρά προς τον Νότο (Μεσόγειο).
Γεωγραφική Σύνδεση (Κύπρος – Θούλη)
Αν και δεν υπάρχει κείμενο που να λέει ότι ο Πυθέας ο Μασσαλιώτης ξεκίνησε από την Λάρνακα της Κύπρου, υπάρχει μια ενδιαφέρουσα αναφορά στον Στράβωνα (Γεωγραφικά) και τον Πλίνιο, οι οποίοι σχολιάζουν τις αποστάσεις από το Κίτιον (Λάρνακα) μέχρι την Θούλη, χρησιμοποιώντας τις δύο πόλεις ως τα ακραία σημεία του τότε γνωστού κόσμου (Νότος – Βορράς).
Ετυμολογική Ρίζα και Μυστικισμός
Σε ορισμένα κείμενα της «ιερής γεωγραφίας», η λέξη λάρνακα ερμηνεύεται ως η «κρύπτη».
Θούλη: Η «Πύλη» του Βορρά.
Λάρνακα: Η «Κρύπτη» (Λάρναξ) του Νότου.
Στα απόκρυφα κείμενα, η Λάρνακα δεν είναι απλώς ένα πλοίο, αλλά το ιερό δοχείο, που διέσωσε την γνώση της Θούλης όταν ο κόσμος καταποντίστηκε.
Σιβυλλικοί Χρησμοί (Oracula Sibyllina)
Στο 1ο Βιβλίο των Σιβυλλικών Χρησμών, που αποτελεί μια απόκρυφη εξιστόρηση της Γένεσης, η κιβωτός του Νώε περιγράφεται ρητως ως «λάρναξ». Στο ίδιο κείμενο, η Θούλη (ή οι «εσχατιές του Βορρά») αναφέρεται ως ο τόπος όπου ο ήλιος «παύει να δύει», υποδηλώνοντας το σημείο από όπου ξεκίνησε η θεϊκή οργή.
Απόσπασμα (1.199-200): «…τότε δὴ λάρναξ ἐπὶ κύμασι ποντοπόρος τεύχηται…» (τότε λοιπόν η λάρνακα κατασκευάστηκε για να πλέει πάνω στα κύματα…)
Βλέπουμε, λοιπόν, ότι διαμορφώνεται και η άποψη, ότι προσέγγισε και την Κύπρο, στην θέση που αργότερα ονομάστηκε Λάρνακα, απο αυτό το γεγονός. Δεν αναφερεται ευθέως, αλλά συσχετίζουν την Θούλη με την Λαρνακα. Θούλη η εκπόρευση τού πολιτισμού, Λάρνακα η αποδοχή μετα τον κατακλυσμό των υδάτων του Δευκαλίωνος. Βλέπετε το αρχαιότερο όνομα της κυπριακής πόλεως Λάρνακος, ήταν “Κίτιον”, τεράστιο εμπορικο κέντρο τής αρχαιότητας. “Κίτιον” τώρα, μπορεί να είναι το κυτίον/ κουτί, το ορθογωνιο κιβώτιο δηλαδή. Αφού η λάρνακα ήταν πλοίο, ή εναέριο πλοίο, να πώς έγινε «Κιβωτός» στην θρησκευτική μυθολογία. Κιτίον – Κιβώτιο – Κιβωτός. Διότι φαίνεται ότι και εκεί, στο «Κίτιον» η Κυτίον, οπως θα το λέγαμε στην καθαρεύουσα, άραξε η Λάρνακα, με την Γνώση του πολιτισμου, και τα βιολογικά είδη.
Τέτοια οχήματα, λοιπόν, θα υπήρξαν και άλλα. Ίσως έκαναν πολλά δρομολόγια για την διάσωση τού πολιτισμου απο την επερχόμενη καταστροφή.
Ένα τέτοιο, ίσως, έπεσε με ελεγχόμενο τρόπο, στην Βαλτική θάλασσα. Έκανε αναγκαστική προσγείωση, στον Βοθνιακό κόλπο της Βαλτικής θαλασσας, ίσως τότε, που ήταν στεριά απαλλαγμένη απο παγετώνες. Ίσως και όταν ήταν ηδη σκεπασμενη απο την θάλασσα. Όλα χρειάζονται διερεύνηση.
Και σήμερα το βρήκε η Ocean-X. Μην ξεχνούμε ότι υπήρξαν έντονες ανεξήγητες παρεμβολές προς τα προηγμενα ηλεκτρονικά μηχανήματα τής Οcean-X, κάθε φορά που πλησίαζαν το αντικείμενο. Το ίδιο το πληρωμα έχει καταγραψει τις παρεμβολές που θυμίζουν παρεμβολές απο συγχρονα UAP. Δεν είναι Γεωλογικός σχηματισμός, δεν είναι απλός βράχος.
Είναι ένα συγκλονιστικό εύρημα, που κανείς δεν λαλεί πλέον για αυτό.
Το χωριό Τόξο– ρουμ. Arcuş / ουγγρικά Árkos) είναι μια κοινότητα στα ανατολικά της λεκάνης στην Τρανσυλβανίαστους νότιους πρόποδες των βουνών Μπαραόλτερ, στον 45ο παράλληλο [45°54′N 25°46′E]. Σήμερα ανήκει στην κομητεία Covasna, της κεντρικής Ρουμανίας
Αποτελούσε μέρος της Σεκλερλάνδης[1] της ιστορικής επαρχίας της Τρανσυλβανίας, στην συμβολή του ποταμού Βάλεα Ράποασα και του ποταμού Άρκους– ενός δεξιού παραποτάμου του Όλτ (Αλτ). Απέχει 7 χλμ. βόρεια της πρωτεύουσας της κομητείας, τον Άγιο Γεώργιο[2].
Σε αυτό το χωριό που στα αρχαία χρόνια ανήκε στην έκταση της Θράκης, βρέθηκε ένα νεολιθικό ειδώλιο 6,35 εκατ., που απεικονίζει μια γυναίκα (δύο μικρές προεξοχές υποδηλώνουν στήθος) με εκτεταμένα χέρια, σαν να προσεύχεται, ανάμεσα σε ίχνη κατοικιών, κεραμικής και κάρβουνου, που χρονολογούνται μεταξύ 5800 και 5500 π.Χ.
Οι αρχαιολόγοι του Εθνικού Μουσείου των Ανατολικών Καρπαθίων ερευνούσαν σε σωστικές ανασκαφές (παραπάνω φωτ.) την τοποθεσία Arcuș – Fair Plateau (Vásártető), όταν ανακάλυψαν τον οικισμό, ο οποίος είχε κτιστεί από τους πρώτους αγρότες του λεγομένου «Πολιτισμού Starčevo-Criş». Το ειδώλιο ήταν κατασκευασμένο από πηλό που είχε σκληρυνθεί με άχυρο και άμμο, ψημένο σε υψηλές θερμοκρασίες, για να δώσει ένα κόκκινο χρώμα (τούβλου), αλλά οι πιο σκούρες περιοχές του υποδηλώνουν ότι η θερμότητα ήταν ανομοιόμορφη. Το κεφάλι του ειδωλίου διαθέτει μάτια σκαλισμένα σε σχήμα V, μια μικρή οβάλ μύτη και λεπτές τομές, που ομοιάζουν με μακριά μαλλιά δεμένα σε κότσο– μια από τις αρχαιότερες αναπαραστάσεις γυναικείων χτενισμάτων, που είναι γνωστές στην περιοχή του Βόρειου Δούναβη. Το σώμα του ειδωλίου είναι λεπτό, με προεξοχές στον κορμό. Τα μέλη της ομάδας πιστεύουν ότι το ειδώλιο μπορεί να χρησιμοποιήθηκε ως οικιακό φυλακτό, τελετουργικό αντικείμενο ή συμβολική προσφορά.
Τέτοια ειδώλια είναι σπάνια στον “πολιτισμό Starčevo-Criș”, γεγονός που καθιστά την ανακάλυψη από το Arcuș ακόμη πιο πολύτιμη. Τα περισσότερα από τα γνωστά “είδωλα” της ίδιας περιόδου προέρχονται από το Βανάτο / Banat ή την περιοχή Κρις, και πολλά από αυτά έχουν τονισμένα σχήματα, όπως η “Αφροδίτη” – αγαλματίδια με έντονα ισχία, σύμβολα γονιμότητας. Αυτό από το Άρκους, ωστόσο, είναι διαφορετικό: δεν έχει υπερβολικά χαρακτηριστικά, καθώς είναι μάλλον μια λεπτή, απλή σιλουέτα, αλλά γεμάτη εκφραστικότητα!
Αυτό το μικρό πήλινο ειδώλιο, ηλικίας άνω των 7.500 χρόνων, μας προσφέρει ένα “παράθυρο” στον κόσμο εκείνης της εποχής! Έναν κόσμο στον οποίο συμβατικώς οι άνθρωποι πρωτάρχιζαν να κτίζουν τα χωριά τους, να καλλιεργούν την γη και να αναζητούν πνευματικά νοήματα σε χειρονομίες και σύμβολα…
Τέλος, στα τουριστικά αξιοθέατα της πόλης είναι:
η οχυρωμένη εκκλησία των Ουνιταριανών(του 16ου αιώνα – κτίστηκε το 1568, ανακαινίστηκε το 1831). Έχει χαρακτηριστεί ως ιστορικό μνημειο. Και
το κάστροκαι το κτήμα της ουγγρικής ευγενούς οικογένειας Syentkereszthy. Κτισμένο το 1860. και η ρωμαιοκαθολική εκκλησία του, επίσης κτισμένη τον 19ο αιώνα. Επίσης ιστορικα μνημεια. Ο τελευταίος ιδιοκτήτης του κτήματος, ο Ούγγρος βαρώνος Béla Szentkereszty, Υψηλός Κόμης της Κομητείας Háromszék, έκανε τις τελευταίες μετατροπές στο κάστρο, στις αρχές της δεκαετίας του 1890. Στο σφυρήλατο σιδερένιο κιγκλίδωμα, υπάρχουν διακοσμημένα αγγείαπου απεικονίζουν μυθολογικέςκαι βιβλικές σκηνές. Περιβάλλεται από ένα πάρκο με πολλά σπάνια είδη δένδρων και μια λίμνηκατάλληλη για βαρκάδα. Μετά το 1945, το κτήριο κρατικοποιήθηκε και χρησίμευσε ως ορφανοτροφείο, Σχολή Γεωργικών Μηχανικών και η έδρα του Αγροτικού Συνεταιρισμού. Μετά το 1982, το ακίνητο περιήλθε στην ιδιοκτησία του Κομμουνιστικού Κόμματος και χρησιμοποιήθηκε ως προεδρική κατοικία. Μετά την αλλαγή καθεστώτος του 1989, το κτήριο αναλήφθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού και, μέχρι πρόσφατα, στέγαζε το Πολιτιστικό Κέντρο Arcuş.
ΠΗΓΗ: δρ. D.-L. Buzea, αρχαιολόγος στο MNCR – Εθνικό Μουσείο Ανατολικών Καρπαθίων Ερευνητική ομάδα στο MNCR – Εθνικό Μουσείο Ανατολικών Καρπαθίων: δρ. D.-Călin Ștefan (υπεύθυνος έργου), δρ. D.-L. Buzea και δρ. J. Puskás. Ανεξάρτητοι αρχαιολογικοί συνεργάτες: δρ N. P. Mazăre, δρ. Fl. Mărcuți και σρ. M. M. Ciută. MNCR – Muzeul Naţional al Carpaţilor Răsăriteni, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 8.2.2026. Γ. Λεκακης “Συγχρονης Ελλαδος περιηγησις”.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Κατάλογος ιστορικών μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού και Εθνικής Κληρονομιάς Ρουμανίας (Ministerul Culturii și Patrimoniului Național).
Heltmann H. και G. Servatius (επιμ.) «Travel Guide to Transylvania», εκδ. Kraft, Würzburg, 1993.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] λατινικά ελέγετο Terra Siculorum, δηλ. Γη των Σικελών, από την εγκατάσταση κατοίκων εκ Σικελίας Μεγάλης Ελλάδος / Κάτω Ιταλίας, κατά την ρωμαϊκή κατοχή > Székely Land / Szeklerland / ουγγρικά Székelyföld, ρουμανικά Ținutul Secuiesc ή Secuime.
[2] Sfântu Gheorghe, Sankt Georgen / Σφάντου Γκεόργκε, Σανκτ Γκέοργκεν.
