Αρχαιολογικός θησαυρός στη Γερμανία: Γλυπτά ηλικίας 40.000 ετών αποκαλύπτουν το ταλέντο των πρώτων ανθρώπων

  Δύο μικροσκοπικά ειδώλια από ελεφαντόδοντο μαμούθ, σμιλεμένα πριν από περίπου 40.000 χρόνια, ήρθαν στο φως στο σπήλαιο Hohle Fels, έναν από τους σημαντικότερους προϊστορικούς αρχαιολογικούς χώρους της Ευρώπης.

Μια εντυπωσιακή ανακάλυψη που φωτίζει τις απαρχές της ανθρώπινης καλλιτεχνικής δημιουργίας πραγματοποίησαν αρχαιολόγοι στη νοτιοδυτική Γερμανία, φέρνοντας στο φως δύο εξαιρετικά μικρά γλυπτά πουλιών, κατασκευασμένα από ελεφαντόδοντο μαμούθ πριν από περίπου 40.000 χρόνια.

Όπως αναφέρει το smithsonianmag, τα δύο ειδώλια εντοπίστηκαν στο περίφημο σπήλαιο Hohle Fels, στην περιοχή της Σουηβικής Ιούρας, έναν αρχαιολογικό χώρο που έχει ήδη χαρίσει στην επιστήμη ορισμένα από τα αρχαιότερα γνωστά έργα εικονιστικής τέχνης στον κόσμο.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, πρόκειται για αντικείμενα που δημιουργήθηκαν λίγο μετά την άφιξη του Homo sapiens στην ευρωπαϊκή ήπειρο, αποκαλύπτοντας ότι οι πρώτοι σύγχρονοι άνθρωποι διέθεταν ήδη ανεπτυγμένη καλλιτεχνική έκφραση και συμβολική σκέψη.

Μικροσκοπικά έργα τέχνης με εντυπωσιακές λεπτομέρειες

Τα δύο γλυπτά έχουν μήκος μικρότερο από 2,5 εκατοστά – περίπου όσο ένα ανθρώπινο νύχι – και ζυγίζουν ελάχιστα γραμμάρια. Παρά το μικροσκοπικό τους μέγεθος, εντυπωσιάζουν για την ακρίβεια της κατασκευής τους.

Το πρώτο ειδώλιο απεικονίζει ένα πουλί με ανοιχτά φτερά, αν και μέρος του σώματός του έχει καταστραφεί με την πάροδο των χιλιετιών. Το δεύτερο διατηρείται σχεδόν άθικτο και φαίνεται να αναπαριστά ένα πουλί ξαπλωμένο, πιθανότατα την ώρα που επωάζει τα αυγά του.

Οι τεχνίτες της εποχής απέδωσαν με αξιοθαύμαστη λεπτομέρεια χαρακτηριστικά όπως τα μάτια, το ράμφος και τα φτερά, γεγονός που επιτρέπει στους επιστήμονες να επιχειρούν ακόμη και την αναγνώριση του είδους των πτηνών.

«Ο καλλιτέχνης αποτύπωσε πραγματικές παρατηρήσεις»

Ο επικεφαλής της έρευνας, αρχαιολόγος Nicholas Conard από το Πανεπιστήμιο του Τίμπινγκεν, τονίζει ότι τα γλυπτά δεν είναι απλώς συμβολικές απεικονίσεις.

«Τα γλυπτά δεν είναι ιδιαίτερα σχηματοποιημένα. Αντίθετα, περιλαμβάνουν μοναδικά χαρακτηριστικά που δείχνουν ότι ο δημιουργός παρατηρούσε προσεκτικά τα πουλιά και κατέγραψε στοιχεία που μας επιτρέπουν να εξετάσουμε ακόμη και το είδος ή τη συμπεριφορά τους», σημειώνει.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι τουλάχιστον ένα από τα ειδώλια πιθανόν αναπαριστά έναν βουνοπέρδικα ή άλλο πτηνό της οικογένειας των αγριόκοτων, ενώ για το δεύτερο εξετάζεται το ενδεχόμενο να απεικονίζει αρπακτικό πουλί.

Ίσως δημιουργήθηκαν από τον ίδιο καλλιτέχνη

Τα δύο αντικείμενα εντοπίστηκαν κατά τη διάρκεια των ανασκαφών του 2025 σε απόσταση περίπου 1,5 μέτρου μεταξύ τους, γεγονός που οδηγεί τους αρχαιολόγους στην εκτίμηση ότι κατασκευάστηκαν την ίδια χρονική περίοδο και ενδεχομένως από τον ίδιο τεχνίτη.

Η ανακάλυψη πραγματοποιήθηκε σε στρώματα που ανήκουν στην Αυρινακιανή περίοδο, μία από τις πρώτες πολιτισμικές φάσεις των σύγχρονων ανθρώπων στην Ευρώπη, όταν οι πληθυσμοί του Homo sapiens εξαπλώνονταν στην ήπειρο κατά την Εποχή των Παγετώνων.

Ένας αρχαιολογικός θησαυρός παγκόσμιας σημασίας

Το Hohle Fels αποτελεί ένα από τα έξι σπήλαια της Σουηβικής Ιούρας που έχουν ενταχθεί στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, χάρη στον μοναδικό πλούτο των ευρημάτων τους.

Οι ανασκαφές που πραγματοποιούνται στην περιοχή από τον 19ο αιώνα έχουν αποκαλύψει αντικείμενα ηλικίας από 33.000 έως και 43.000 ετών, μεταξύ των οποίων ειδώλια ζώων, μουσικά όργανα κατασκευασμένα από οστά, αλλά και τη διάσημη «Αφροδίτη του Hohle Fels», ένα από τα αρχαιότερα γνωστά γλυπτά που απεικονίζουν ανθρώπινη μορφή.

Πριν από περίπου 25 χρόνια είχε ανακαλυφθεί στο ίδιο σπήλαιο ακόμη ένα γλυπτό πουλιού, γεγονός που σημαίνει ότι πλέον έχουν βρεθεί συνολικά τρία παρόμοια έργα τέχνης στην ίδια θέση. Αντίθετα, σε γειτονικές προϊστορικές τοποθεσίες έχουν εντοπιστεί μόνο ειδώλια άλλων ζώων.

Η διαφορά αυτή οδηγεί τους επιστήμονες στην υπόθεση ότι κάθε κοινότητα ίσως ανέπτυσσε τη δική της εικαστική παράδοση και επέλεγε συγκεκριμένα ζώα ως συμβολικά μοτίβα.

Μυστήριο ο σκοπός των γλυπτών

Παρά τη σπουδαιότητα της ανακάλυψης, ο πραγματικός ρόλος των μικροσκοπικών γλυπτών παραμένει άγνωστος.

Οι ερευνητές εξετάζουν διάφορα ενδεχόμενα: μπορεί να λειτουργούσαν ως προσωπικά φυλαχτά, να αποτελούσαν σύμβολα κοινωνικής ταυτότητας ή να συνδέονταν με τελετουργικές πρακτικές.

Ο παλαιολιθικός αρχαιολόγος Daniel Adler από το Πανεπιστήμιο του Κονέκτικατ, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα, εκτιμά ότι τα αντικείμενα πιθανότατα είχαν βαθύτερη κοινωνική και συμβολική σημασία.

«Αυτά τα αντικείμενα δημιουργήθηκαν για έναν σκοπό πολύ σημαντικότερο από την απλή αισθητική απόλαυση», σημειώνει.

Ένα παράθυρο στον νου των πρώτων Ευρωπαίων

Ο Nicholas Conard υποστηρίζει ότι τέτοιου είδους καλλιτεχνικές δημιουργίες αποκαλύπτουν το υψηλό επίπεδο γνωστικών ικανοτήτων των πρώτων σύγχρονων ανθρώπων, στοιχείο που ενδεχομένως συνέβαλε στην επιβίωση και την εξάπλωσή τους στην Ευρώπη, σε αντίθεση με άλλες ανθρώπινες ομάδες, όπως οι Νεάντερταλ.

Η ερευνητική ομάδα σχεδιάζει να συνεχίσει τις μελέτες στο Hohle Fels, αναλύοντας ακόμη και αρχαίο DNA από τα ιζήματα του σπηλαίου, με στόχο να κατανοήσει καλύτερα τον τρόπο ζωής και τις κοινωνικές δομές εκείνων των πληθυσμών.

Τα δύο μοναδικά ειδώλια εκτίθενται πλέον στο Μουσείο Προϊστορίας Blaubeuren, ενώ η συγκίνηση των ερευνητών παραμένει έντονη.

Η παλαιοντολόγος Elisa Luzi, που αναγνώρισε ένα από τα γλυπτά κατά τη διαδικασία κοσκινίσματος των ιζημάτων, περιέγραψε την εμπειρία ως μοναδική:

«Βλέπεις αυτό το μικροσκοπικό ειδώλιο και αισθάνεσαι την ανθρώπινη παρουσία πίσω από αυτό. Κανείς δεν είχε αντικρίσει αυτά τα έργα εδώ και 40.000 χρόνια. Είμαστε οι πρώτοι που τα βλέπουμε ξανά και αυτό είναι πραγματικά ένα ανεκτίμητο προνόμιο».

dnews.gr

Διαβάστε Περισσότερα...

Περισσότερα από 20.000 άγνωστα αρχαία γεωγλυφικά ανακαλύφθηκαν στον Αμαζόνιο!

  Του Γιώργου Λεκάκη

Μια έρευνα με lidar, σε περισσότερα από 1.700 τ.μίλια του τροπικού δάσους του Αμαζονίου, στην ΝΔ. Αμαζονία, στην δυτική Βραζιλία, ανίχνευσε σχεδόν 400 «χωματουργικά έργα τέχνης», κοινώς earthworks, γνωστά ως γεωγλυφικά, που χρονολογούνται μεταξύ 600 π.Χ. και 850 μ.Χ.

Τα γεωγλυφικά φιλοτεχνήθηκαν από τους Ακραίους / Ακρε / Aquiry, μια πολυπολιτισμική ομάδα που αποτελούνταν από έως και 3,000,000 ανθρώπους, με βάση μια εκτίμηση που λέει ότι 300 άτομα χρειάζονταν για την κατασκευή και την συντήρηση κάθε γεωγλυφικού.

«Οι πολιτισμοί και οι κοινωνίες που αποτελούσαν τους Aquiry, μοιράζονταν μια κοινή κοσμοθεωρία και κατασκεύαζαν τελετουργικά κέντρα σε μια ποικιλία μνημειωδών γεωμετρικών μορφών, που χαρακτηρίζονταν από βαθειές τάφρους και υψηλά εξωτερικά αναχώματα, κοινώς γνωστά ως «γεωγλυφικά του Αμαζονίου», εδήλωσε ο κ. M. Pärssinen (του Πανεπιστημίου του Ελσίνκι).

Οι άνθρωποι ζούσαν σε πολυώροφα κτήρια-πολυκατοικίες, γύρω από αυτά τα έργα και καλλιεργούσαν καλαμπόκι και κολοκύθες, πρόσθεσε. – ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ Γ. Λεκάκη: Έτσι επιτηρούσαν από ψηλά τα γεωγλυφικά, τα γεωμετρικά σχέδια των οποίων επηρέαζαν το έδαφος και τις καλλιέργειες, και κατά συνέπειαν και τα παραγόμενα προϊόντα τους.

«Σύμφωνα με τις ιθαγενείς προφορικές παραδόσεις, τα κέντρα των Aquiry κτίστηκαν για να ενισχύσουν τις σχέσεις μεταξύ των κοινοτήτων», εξήγησε.

• Έως και 20.000 χωματουργικά έργα τέχνης μπορεί να είναι ακόμα κρυμμένα στο τροπικό δάσος!

«Δεν γνωρίζουμε γιατί τα γεωγλυφικά εγκαταλείφθηκαν ξαφνικά μεταξύ του 850 και του 950 μ.Χ.», συνέχισε. Η κατάρρευση μπορεί να σχετίζεται με την εξαφάνιση άλλων ομάδων ανθρώπων, όπως οι κλασσικοί Μάγια στην Κεντρική Αμερική και οι πολιτισμοί Τιχουανάκου και Γουάρι στις Άνδεις, ή την επικράτηση του χριστιανισμού.

ΠΗΓΗ: M. Pärssinen, κ.ά. “Over 20,000 precolonial earthworks in the Southwest Amazonia”, Nature, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ.

Διαβάστε Περισσότερα...

Το μυστικό της Σκωτίας: Γιατί οι ακτές της είναι γεμάτες αρχαιοελληνικά ονόματα;

 

Η Αρχαία Δύναμη που Άλλαξε την Ιστορία

Η Σκωτία, μια χώρα με πλούσια  ιστορία και επιβλητικά τοπία, κρύβει στις ονομασίες των τόπων της μια απρόσμενη σύνδεση με την αρχαία Ελλάδα. Πέρα από τους μύθους και τις θρυλικές ιστορίες, μια προσεκτική ματιά στα τοπωνύμια αποκαλύπτει μια γλωσσική γέφυρα που διασχίζει χιλιετίες, υποδηλώνοντας πιθανές επαφές και επιρροές που χάνονται στα βάθη του χρόνου.

Η ιδέα ότι η Σκωτία μπορεί να έχει αρχαιοελληνικά τοπωνύμια φαντάζει αρχικά παράδοξη. Ωστόσο, η ετυμολογία ορισμένων ονομάτων, ειδικά σε παράκτιες και νησιωτικές περιοχές, υποδηλώνει μια βαθύτερη σύνδεση που ξεπερνά τη σύμπτωση. Αυτή η ανακάλυψη όχι μόνο εμπλουτίζει την  ιστορική μας κατανόηση, αλλά προσφέρει και μια νέα οπτική για την παγκόσμια διάδοση του ελληνικού πολιτισμού.

Γλωσσικά Αποτυπώματα: Από την Αρχαία Ελλάδα στη Σκωτία

Πολλά από τα τοπωνύμια που έχουν εντοπιστεί στη Σκωτία, κυρίως στις δυτικές ακτές και τα νησιά, φέρουν μια ηχητική και εννοιολογική συγγένεια με αρχαίες ελληνικές λέξεις. Αυτό υποδηλώνει ότι οι «ονοματοθέτες» μπορεί να ήταν αρχαίοι Έλληνες ναυτικοί, έμποροι ή εξερευνητές που έφτασαν σε αυτές τις μακρινές περιοχές.

Ας δούμε μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα:

• Ayr: Μια παραθαλάσσια πόλη στα νοτιοδυτικά της Γλασκώβης, η ονομασία της οποίας παραπέμπει στην ελληνική λέξη «αέρας» ή «αέρηδες», περιγράφοντας εύστοχα την εκτεθειμένη γεωγραφική της θέση.
• Gigha: Ένα νησί που ηχεί σαν τη λέξη «Γίγας», υποδηλώνοντας ίσως κάτι το επιβλητικό ή μεγάλο.
• Jura: Ένα άλλο νησί, το όνομα του οποίου είναι πανομοιότυπο με το ελληνικό νησί των Κυκλάδων, Γιούρα.
• Colonsay: Η ονομασία αυτού του νησιού μπορεί να κρύβει την ελληνική λέξη «Κολώνα», ενώ στο αγγλικό λεξικό αποδίδεται και ως «αποικία», μια έννοια που συνδέεται άμεσα με την ελληνική ναυτική εξάπλωση.
• Iona: Ένα νησί που εύκολα παραπέμπει στον «Ίωνα», τον μυθικό πρόγονο των Ιώνων, υποδηλώνοντας την παρουσία αρχαίων Ελλήνων ταξιδευτών.
• Achill: Μια πόλη-λιμάνι που φέρει ηχητική ομοιότητα με το «Αχιλλεύς» ή «Αχίλλειον», πιθανόν δοσμένη προς τιμήν του Ομηρικού ήρωα.
• Easdale: Ένας θαλάσσιος δίαυλος που ερμηνεύεται ως «το πέρασμα του Αίαντα», ενός άλλου σημαντικού Ομηρικού ήρωα.
• Kirkisbowl και Aris aig: Τοπωνύμια που φέρουν «Ομηρικές» αναφορές, όπως «το κύπελλον της Κίρκης».
• Cori, Couros, Troon, Helen’s burg: Ονομασίες που παραπέμπουν σε «Κόρη», «Κούρος», «Τρώων» και «Ελένης κάστρον» αντίστοιχα, θυμίζοντας αρχαίες ελληνικές παραλιακές ζώνες.
• Treshnish Isles: Ένα σύμπλεγμα τριών νησιών, όπου το «Treshnish» μπορεί να είναι παραφθορά του «Τρία Νησιά», δημιουργώντας έναν λεκτικό πλεοονασμό όταν προστίθεται το αγγλικό «Isles».
• Gometra: Η ονομασία της ακτής απέναντι από τα Treshnish Isles, που φαίνεται να προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις «Γη» και «Μέτρο».
• Thurso: Μια πόλη-λιμάνι στη Βόρεια Σκωτία, το όνομα της οποίας μπορεί να συνδέεται με την αρχαία ελληνική λέξη «Θύρσος» ή να παραπέμπει στην αρχαία μεσογειακή πόλη Ταρσό.

• Η «Καλυδωνία» και η Μυκηναϊκή Εξάπλωση

  Μια από τις πιο γνωστές αρχαίες ονομασίες της Σκωτίας είναι η «Καλυδωνία». Ενώ η λέξη αυτή δεν έχει συγκεκριμένη έννοια στην αγγλική γλώσσα, παραπέμπει άμεσα στην αρχαία ελληνική πόλη Καλυδώνα, στην περιοχή του Μεσολογγίου, η οποία ήταν παραθαλάσσια και συνδέεται με μυθικές μορφές όπως ο Οινέας και ο Διομήδης.

• Αυτά τα τοπωνύμια, που αφορούν κυρίως παράκτιες και νησιωτικές περιοχές, ενισχύουν την υπόθεση ότι οι «ονοματοθέτες» ήταν μετα-Ομηρικοί αρχαίοι Έλληνες ναυτικοί, έμποροι και εξερευνητές. Πιθανότατα έφτασαν σε αυτές τις περιοχές για εμπορικούς σκοπούς, αναζητώντας μέταλλα όπως ο κασσίτερος από τις περίφημες «Κασσιτερίδες νήσους». Η απουσία αντίστοιχων τοπωνυμίων στην ενδοχώρα υποδηλώνει ότι δεν είχαν τη δυνατότητα ή τη διάθεση να εισχωρήσουν βαθύτερα.

  Η «Τρισκελίδα» και η Έννοια του «Clan»

  Ένα ακόμα εντυπωσιακό στοιχείο είναι η σημασία του Isle of Man, η περίφημη «Τρισκελίδα», ένα διακοσμητικό σύμβολο που κοσμούσε αρχαίες ελληνικές ασπίδες. Η επιλογή αυτού του συμβόλου από τους κατοίκους του νησιού, πιθανώς ως ανάμνηση «θρυλικών» προγόνων, υποδηλώνει μια άμεση σύνδεση με την ελληνική ναυτική παρουσία.

• Επιπλέον, η λέξη «CLAN», που σημαίνει «γένος» και είναι τόσο σημαντική για τους Σκωτσέζους, έχει εντοπιστεί σε πελασγικές επιγραφές με την έννοια του «κλώνου» ή «υιού». Αυτή η γλωσσική συγγένεια, αν και απαιτεί περαιτέρω έρευνα, υποδηλώνει μια πιθανή προϊστορική σύνδεση με τους Πελασγούς, τους «Δίους» προγόνους των Ελλήνων.

• Συμπέρασμα

  Η παρουσία ελληνικών τοπωνυμίων και γλωσσικών αποτυπωμάτων στη Σκωτία αποτελεί ένα συναρπαστικό πεδίο έρευνας. Ενώ ορισμένες θεωρίες μπορεί να είναι αντικείμενο συζήτησης, η πληθώρα των ενδείξεων υποδηλώνει ότι η αρχαία ελληνική επιρροή έφτασε πολύ πιο βόρεια από ό,τι πιστεύαμε. Αυτή η γλωσσική κληρονομιά μας υπενθυμίζει την παγκόσμια εμβέλεια του ελληνικού πολιτισμού και την αδιάκοπη περιέργεια των αρχαίων Ελλήνων να εξερευνήσουν τον κόσμο, αφήνοντας το ανεξίτηλο στίγμα τους ακόμα και στα πιο απρόσμενα μέρη.

  Συχνές Ερωτήσεις

  • Ποια είναι η σχέση της «Καλυδωνίας» με την Ελλάδα; Η αρχαία αυτή ονομασία της Σκωτίας παραπέμπει ευθέως στην αρχαία ελληνική παραθαλάσσια πόλη Καλυδώνα στην περιοχή του Μεσολογγίου.
  • Γιατί υπάρχουν ελληνικά τοπωνύμια μόνο στις ακτές της Σκωτίας; Διότι οι ονοματοθέτες ήταν κυρίως αρχαίοι ναυτικοί, έμποροι και εξερευνητές που προσέγγισαν τα νησιά και τις ακτές για εμπορικούς σκοπούς, χωρίς να εισχωρήσουν στην ενδοχώρα.

  Τι πρέπει να κρατήσετε

  • Πολλά σκωτσέζικα νησιά και λιμάνια (όπως Jura, Ayr, Iona, Achill) κρύβουν ισχυρές αρχαιοελληνικές και ομηρικές ετυμολογικές ρίζες.
  • Το διάσημο σύμβολο «Τρισκελίδα» στο Isle of Man κοσμούσε τις ασπίδες των αρχαίων Ελλήνων πολεμιστών.
  • Η λέξη «Clan» παρουσιάζει γλωσσική συγγένεια με πελασγικές επιγραφές, υποδηλώνοντας βαθιές προϊστορικές συνδέσεις.
  • hellas-now.com

Διαβάστε Περισσότερα...

Παράξενες ταφές αγριόχοιρων ανακαλύφθηκαν κάτω από τους τάφους μιας ελληνορωμαϊκής νεκρόπολης στο Δέλτα του Νείλου

Ανασκαφές στη νεκρόπολη. [Credit: Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων Αιγύπτου]

Η ανασκαφική εκστρατεία που διεξήγαγε η αιγυπτιακή αρχαιολογική αποστολή υπό την αιγίδα του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων στον αρχαιολογικό λόφο του Kom Aziza, που βρίσκεται στην επαρχία Beheira, έφερε στο φως τμήμα νεκροπόλεως που χρονολογείται στην ελληνορωμαϊκή περίοδο.

Η ανακάλυψη, την οποία παρουσίασε το Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου, διευρύνει τις γνώσεις για αυτόν τον αρχαιολογικό χώρο του Δέλτα και τον καθιστά ένα εξαιρετικό στρωματογραφικό αρχείο όπου αλληλεπικαλύπτονται πολλαπλές ιστορικές περίοδοι.

Μεταξύ των στοιχείων που έχουν τραβήξει την προσοχή των ειδικών είναι η ανακάλυψη αρκετών πλήρων ταφών αγριόχοιρων (Sus scrofa) που βρέθηκαν σε ένα από τα αρχαιολογικά στρώματα. Η παρουσία αυτού του ζώου σε ταφικά πλαίσια της αρχαίας Αιγύπτου είναι εξαιρετικά σπάνια λόγω της αρνητικής συμβολικής σύνδεσης του αγριόχοιρου, ο οποίος στη θρησκευτική φαντασία των Φαραώ συνδέεται με τη θεότητα Σέθ, τη δύναμη του χάους και την αναστάτωση της κοσμικής τάξης.

Μία από τις σαρκοφάγους που ανακαλύφθηκαν. 

[Credit: Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων Αιγύπτου]

Οι υπεύθυνοι της ανασκαφής έχουν επισημάνει ότι αυτό το μεμονωμένο εύρημα ενδέχεται να υποδηλώνει μάλλον κάποια οικονομική ή οικιακή δραστηριότητα που αναπτύχθηκε στον χώρο κατά τη διάρκεια μιας από τις φάσεις κατοίκησής του, παρά μια σκόπιμη τελετουργική πρακτική, αν και η οριστική ερμηνεία θα προκύψει μετά από περαιτέρω ανάλυση.

Ο Δρ. Hisham El-Leithy, Γενικός Γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου, εξήγησε ότι η προκαταρκτική μελέτη των ανθρώπινων σκελετικών υπολειμμάτων που εκταφιάστηκαν στο νεκροταφείο αποκαλύπτει μια αξιοσημείωτη ποικιλομορφία στις ταφικές τελετές και στις τεχνικές επεξεργασίας των σωμάτων πριν από την ταφή.

Οι αρχαιολόγοι έχουν καταγράψει τόσο ατομικούς όσο και συλλογικούς τάφους, με προσανατολισμό που κυμαίνεται μεταξύ των αξόνων βορρά-νότου και ανατολής-δύσης. Η θέση των χεριών των νεκρών παρουσιάζει επίσης μεγάλη ποικιλομορφία: χέρια διπλωμένα και σταυρωμένα πάνω από τη λεκάνη, τοποθετημένα γύρω από το λαιμό, σε γνωστή Οσιριακή στάση με τους πήχεις σταυρωμένους πάνω από το στήθος, ή τεντωμένα κατά μήκος των μηρών.

Άποψη των ανασκαφών. 

[Credit: Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων Αιγύπτου]

Αυτή η τυπολογική ποικιλομορφία καταδεικνύει τη συνύπαρξη διαφορετικών ταφικών παραδόσεων και τρόπων προετοιμασίας του σώματος εντός της ίδιας κοινότητας ή μεταξύ διαδοχικών γενεών.

Οι ανασκαφές έχουν αποκαλύψει ένα ευρύ φάσμα ταφικών κατασκευών. Υπάρχουν απλοί λάκκοι όπου το σώμα τοποθετούνταν απευθείας στο έδαφος, άλλοι διαθέτουν περιμετρική επένδυση από πλίνθους που δημιουργεί έναν πιο περίτεχνο χώρο. Έχουν επίσης ανακαλυφθεί αρκετές ταφές μέσα σε πολύχρωμες σαρκοφάγους καθώς και άλλες τοποθετημένες σε κυλινδρικά ή βαρελοειδή κεραμικά φέρετρα, ένα είδος ιδιαίτερα χαρακτηριστικό της Πτολεμαϊκής περιόδου.

Η συνύπαρξη αυτών των αρχιτεκτονικών λύσεων εντός της ίδιας ταφικής περιοχής υποδηλώνει κοινωνική διαστρωμάτωση ή χρονολογική εξέλιξη στις ταφικές πρακτικές, κάτι που θα πρέπει να διευκρινιστεί σε μελλοντικές εργασίες.

Ο κ. Sherif Fathi, υπουργός Τουρισμού και Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου, τόνισε ότι η ανακάλυψη αυτή αναδεικνύει το αρχαιολογικό δυναμικό του λόφου Kom Aziza ως ενός από τους πιο ελπιδοφόρους αρχαιολογικούς χώρους στην περιοχή του Δέλτα. Η σημασία του χώρου, πρόσθεσε, δεν περιορίζεται στα ταφικά ευρήματα, αλλά φιλοδοξεί να προσφέρει μια ολοκληρωμένη εικόνα της εξέλιξης του οικισμού, της καθημερινής ζωής και των σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων και του περιβάλλοντός τους κατά τη διάρκεια χιλιετιών, εμπλουτίζοντας έτσι τη γνώση για την ιστορία του φαραωνικού πολιτισμού.

Ένα από τα αγριογούρουνα που βρέθηκαν. 

[Credit: Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων Αιγύπτου] 

Η ανάλυση των στρωματογραφικών ακολουθιών που διεξήγαγε η ομάδα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ελληνορωμαϊκή νεκρόπολη χτίστηκε πάνω σε πολύ παλαιότερα επίπεδα κατοίκησης. Τα υλικά ευρήματα που ανακτήθηκαν επιβεβαιώνουν την ανθρώπινη παρουσία στο Kom Aziza που χρονολογείται από το Παλαιό Βασίλειο, συνεχίζεται κατά τη Νέο Βασιλείο και την Ύστερη Περίοδο, και φτάνει τελικά μέχρι την ελληνική και τη ρωμαϊκή περίοδο.

Πρόκειται, επομένως, για έναν χώρο που κατοικήθηκε κατά διαστήματα για σχεδόν τρεις χιλιάδες χρόνια, ένα αρχαιολογικό παλίμψηστο όπου κάθε στρώση καταγράφει ένα διαφορετικό επεισόδιο στην ιστορία του δυτικού Δέλτα.

Ο επικεφαλής του Τμήματος Αιγυπτιακών Αρχαιοτήτων, κ. Mohamed Abdel Badi, ανέφερε ότι τα αντικείμενα που ανακτήθηκαν περιλαμβάνουν κεραμικά και λίθινα σκεύη οικιακής χρήσης, καλούπια για την παρασκευή ψωμιού, λίθινα εργαλεία διαφόρων χρήσεων, καθώς και αρκετούς φούρνους και δοχεία αποθήκευσης.

Η διαδικασία κοσκινίσματος απέδωσε επίσης μεγάλες ποσότητες οστών ψαριών και πτηνών και υπολειμμάτων θηλαστικών — μια συλλογή πανίδας που θα επιτρέψει την ανασύσταση της διατροφής και των οικονομικών δραστηριοτήτων των διαδοχικών κατοίκων της περιοχής.

Ο Γενικός Διευθυντής Αρχαιοτήτων της Beheira και επικεφαλής της ανασκαφικής αποστολής, κ. Khaled Abdel Ghani Farhat, τόνισε ότι ο χώρος αποτελεί ένα μοναδικό παράδειγμα τοποθεσίας πολλαπλών φάσεων, όπου οι οικιστικές και παραγωγικές δραστηριότητες διαδέχονταν η μία την άλλη από τις απαρχές της αρχαίας αιγυπτιακής ιστορίας έως τις μεταγενέστερες περιόδους, όταν η περιοχή μετατράπηκε σε έντονη ταφική ζώνη.

Ο Farhat τόνισε ότι το Kom Aziza δεν είναι απλώς μια απλή νεκρόπολη, αλλά ένα ολοκληρωμένο αρχαιολογικό αρχείο που μαρτυρά διάφορες μορφές ανθρώπινης αλληλεπίδρασης με το περιβάλλον σε διαδοχικές χρονολογικές περιόδους.

Η ομάδα παραμένει αισιόδοξη ότι οι επόμενες ερευνητικές περιόδους θα αποκαλύψουν νέα μυστικά και στοιχεία σε αυτόν τον χώρο, του οποίου η στρωματογραφική ακολουθία εξακολουθεί να περιέχει πολλά ανεξερεύνητα στρώματα. Η εμφάνιση των αγριόχοιρων, προς το παρόν, ανοίγει μια απροσδόκητη γραμμή έρευνας που θα απαιτήσει την αναθεώρηση των συνήθων ερμηνειών σχετικά με τη σημασία της άγριας πανίδας στο οικιακό και ταφικό πλαίσιο της αρχαίας Αιγύπτου, τουλάχιστον σε αυτήν την περιοχή του δέλτα.

Πηγή: LBV Magazine

Διαβάστε Περισσότερα...

Το αχειροποίητο άγαλμα Μόχο στην ΛΙΜΝΗ ΤΙΤΙΚΑΚΑ – Ο ΦΥΛΑΚΑΣ της ΥΔΑΤΙΝΗΣ ΠΟΛΗΣ

  Του μουσικού Φώτιου Τούμπανου

ΣΧΟΛΙΑ: Γιώργος Λεκάκης

Στα υψίπεδα της Τιτικάκα, εκεί όπου ο αέρας γίνεται λεπτός σαν μνήμη και το φως πέφτει πάνω στη γη με την καθαρότητα μιας πρώτης δημιουργίας, υπάρχει ένα σημείο που δεν το βρίσκεις σε χάρτες ούτε σε τουριστικούς οδηγούς. Είναι μια πλαγιά έξω από την επαρχία Moho[1], στην περιφέρεια Puno του Περου, κοντά στα σύνορα με την Βολιβία, στον -15ο παράλληλο [-15.372238661610021, -69.516780156881] ένα κομμάτι γης που ομοιάζει να ανασαίνει αργά, σαν να κρατάει μέσα του κάτι που δεν θέλει να ξυπνήσει.

Εκεί στέκει ένα άγαλμα, φτιαγμένο από τετράγωνες πέτρες, με πρόσωπο αυστηρό, γεωμετρικό, σαν να το έφτιαξε κάποιος που δεν δούλευε με χέρια αλλά με μνήμη. Η βάση του, μια πέτρινη μορφή που ομοιάζει με ηλιόγαμμα / γαμμάδιον / σβάστικα, δεν έχει καμμία σχέση με τα σκοτάδια της Ευρώπης. Είναι η Chacana, ο Σταυρός των Άνδεων(*), το σύμβολο που ενώνει τα τρία επίπεδα του κόσμου:

• τον ουρανό,
• την γη και
• τον Κάτω Κόσμο.

ΣΧΟΛΙΟ Γ. Λεκάκη: Κάθε Μάιο γίνεται η Γιορτή Jachakhana ή Chakana Cruz.

Οι Aymara λένε πως η chacana δεν είναι σύμβολο αλλά μηχανισμός [σ.σ: Μοχο / μοχλος / μοχθος], ένας τροχός που γυρίζει αργά, τόσο αργά που μόνο οι πέτρες μπορούν να τον ακούσουν. Και το άγαλμα, λένε, δεν είναι άγαλμα. Είναι φύλακας. Όχι φύλακας ανθρώπων, αλλά φύλακας ισορροπίας. Στέκει εκεί πάνω από 17.000 – 10.000 χρόνια, πολύ πριν οι Ίνκα, πολύ πριν οι Τιχουανάκο, πολύ πριν οι πρώτες φυλές των υψιπέδων μάθουν να χαράζουν γραμμές στο χώμα.

Οι γηραιότεροι Aymara ψιθυρίζουν πως το άγαλμα δεν το έφτιαξαν άνθρωποι. [σ.σ.: Και στην ελληνική παράδοση και στην χριστιανική υπάρχει η πίστη στο αχειροποίτο]. Το βρήκαν. Ή μάλλον, τους βρήκε αυτό. Γιατί εκεί, λένε, ήταν το σημείο όπου κάποτε κατέβηκαν οι Λευκοί Θεοί, οι σημερινοί Viracochas, όντα με τα ανοικτόχρωμα μάτια και τα μακριά μαλλιά, που ήρθαν από την Ανατολή, όχι από την θάλασσα αλλά από τον ουρανό.

Οι ιστορίες τους μοιάζουν με μύθο, αλλά έχουν κάτι παράξενα συγκεκριμένο: Ομιλούν για όντα που έφεραν γνώση, που δίδαξαν γεωμετρία, αστρονομία, γεωργία, και μετά χάθηκαν όπως ήρθαν, αφήνοντας πίσω τους πέτρες, που δεν έμοιαζαν με τίποτα ανθρώπινο. Και το άγαλμα του Moho, λένε, είναι μία από αυτές.

Όμως η ιστορία δεν τελειώνει εκεί. Γιατί πολύ πριν τους Aymara, πολύ πριν τους Ίνκα, πολύ πριν τους Viracochas, υπήρξαν άλλοι: Οι Μινύες / Μινωίτες . Ένας λαός της ανατολής, από τα νησιά του Αιγαίου, που ταξείδευε με κύματα, όχι μόνο θαλάσσια, αλλά και κοσμικά. Οι Μινύες, δεν ήταν απλώς ναυτικοί. Ήταν χαρτογράφοι του κόσμου, εξερευνητές που ακολουθούσαν τα ρεύματα της γης όπως άλλοι ακολουθούν τα ρεύματα της θάλασσας. Οι μύθοι τους μιλούν για:

• εκστρατείες που δεν έγιναν ποτέ γνωστές στην Ιστορία,
• ταξείδια που έφτασαν πέρα από τις Ηράκλειες Στήλες, πέρα από τον Ατλαντικό, σε τόπους όπου ο ήλιος ανέτειλε διαφορετικά.

Κάποιοι λένε πως οι Μινύες έφτασαν μέχρι την Εσπερία, την σημερινή ονομασία – Αμερική, πολύ πριν από κάθε γνωστό πολιτισμό. Όχι ως κατακτητές, αλλά ως παρατηρητές. Και πως άφησαν πίσω τους σημάδια, γεωμετρικά μοτίβα, πέτρινες μορφές που ομοιάζουν με τις δικές τους θεότητες. Οι Aymara έχουν μια λέξη γι’ αυτούς: Qhapac runa [σ.σ.: ρους, ροή, ελλ. ρουνιά = η ροή των δακρύων], οι άνθρωποι της δύναμης. Οι ιστορίες τους μιλούν για λευκόδερμους ταξειδιώτες που ήρθαν από την Ανατολή, που μιλούσαν μια γλώσσα με ήχους σαν νερό που τρέχει, που χάραζαν σύμβολα σε πέτρες και έδειχναν στους εντόπιους πώς να διαβάζουν τον ουρανό.

Και όταν οι Aymara δείχνουν το άγαλμα του Moho, λένε: «Αυτό δεν είναι δικό μας. Είναι παλαιότερο από εμάς. Παλαιότερο από όλους». Το άγαλμα έχει ύψος λίγο πάνω από 2 μ., αλλά η παρουσία του είναι μεγαλύτερη. Το πρόσωπό του είναι τετράγωνο, με μάτια σαν παράθυρα που κοιτούν όχι τον κόσμο αλλά μέσα από αυτόν. Η στάση του είναι άκαμπτη, σαν να περιμένει κάτι. Και η βάση του, η chacana, δεν είναι απλώς διακοσμητική. Είναι μηχανισμός [σ.σ: Μοχο / μοχλος / μοχθος]. Οι 4 προεξοχές της δεν δείχνουν τα σημεία του ορίζοντα, αλλά τις 4 κατευθύνσεις του χρόνου:

• το παρελθόν που δεν πέρασε,
• το παρόν που δεν σταματά,
• το μέλλον που δεν έρχεται, και
• τον κύκλο που τα ενώνει όλα.

Οι Aymara λένε πως όταν το φεγγάρι πέφτει πάνω στην chacana, το άγαλμα αλλάζει. Όχι ορατά. Αλλά κάτι μέσα του κινείται. Σαν να θυμάται. Σαν να ανασαίνει. Σαν να περιμένει την επιστροφή εκείνων που το έστησαν. Και εδώ μπαίνει ο μύθος των Μινύων. Γιατί οι Μινύες δεν ταξείδευαν μόνο με πλοία. Ταξείδευαν με κύματα ενέργειας, με ρεύματα που διαπερνούσαν την γη. Οι αρχαίοι Έλληνες μιλούσαν για «λεϊλάδες», γραμμές δύναμης που ενώνουν ιερούς τόπους. Οι Aymara μιλούν για ceques, γραμμές που ενώνουν huacas, ιερά σημεία της γης. Και όταν χαράξεις τους χάρτες των Μινύων και των Aymara, συμβαίνει κάτι παράξενο: οι γραμμές τους ταιριάζουν. Σαν να ακολουθούσαν τον ίδιο χάρτη. Σαν να γνώριζαν τα ίδια μυστικά. Σαν να μιλούσαν την ίδια γλώσσα της γης.

Το άγαλμα του Moho βρίσκεται ακριβώς πάνω σε μία από αυτές τις γραμμές. Μια γραμμή που ξεκινά από το νησί της Κρήτης, περνά από την Αίγυπτο, διασχίζει τον Ατλαντικό, αγγίζει την Καραϊβική και καταλήγει στα υψίπεδα της Τιτικάκα. Μια γραμμή που δεν μπορεί να είναι τυχαία. Οι Μινύες, λένε οι μύθοι, έφτασαν κάποτε εκεί. Και όταν είδαν την γη να ανασαίνει, όταν ένοιωσαν την ενέργεια της chacana, κατάλαβαν πως αυτός ο τόπος ήταν αρχαιότερος από κάθε πολιτισμό. Έτσι άφησαν πίσω τους ένα σημάδι. Ένα άγαλμα. Έναν φύλακα. Έναν μηχανισμό που θα περίμενε την επιστροφή τους. [σ.σ: Μοχο / μοχλος / μοχθος].

Οι Aymara λένε πως οι Λευκοί Θεοί δεν ήταν θεοί. Ήταν ταξειδιώτες. Ήταν οι ίδιοι οι Μινύες. Ήταν οι άνθρωποι που ήξεραν να διαβάζουν την γη όπως άλλοι διαβάζουν βιβλία. Και πως το άγαλμα του Moho είναι η απόδειξη. Όχι γιατί ομοιάζει με κάτι ελληνικό. Αλλά γιατί δεν ομοιάζει με τίποτα άλλο. Είναι ξένο. Είναι αρχαίο. Είναι τεχνολογικό με τρόπο που δεν ταιριάζει σε κανέναν γνωστό πολιτισμό της περιοχής.

Οι πέτρες του είναι κομμένες με ακρίβεια που δεν εξηγείται. Η γεωμετρία του είναι υπερβολικά καθαρή. Η βάση του είναι υπερβολικά συμμετρική. Και το πιο παράξενο: ο προσανατολισμός του δεν ταιριάζει με τον ήλιο της Τιτικάκα. Ταιριάζει με τον ήλιο του Αιγαίου. Σαν να το έστησε κάποιος που ήξερε έναν άλλο ουρανό. Οι επιστήμονες που το είδαν δεν μπόρεσαν να το χρονολογήσουν με ασφάλεια. Οι πέτρες είναι παλιές, αλλά η κατασκευή ομοιάζει νεότερη. Ή παλαιότερη. Ή κάτι ανάμεσα.

Οι Aymara γελούν όταν τους ρωτούν. «Το άγαλμα είναι πάνω από 17.000 χρονων», λένε. «Αλλά στην πραγματικότητα δεν είναι μόνο 17.000 χρονων. Είναι όσο παλαιά είναι η γη». – σ.σ.: Κάτι θέλουν να πουν με αυτό, δεν κυριολεκτούν.

Και όταν τους ρωτούν ποιος το έφτιαξε, απαντούν: «Εκείνοι που θα επιστρέψουν». Την νύχτα, όταν ο άνεμος περνά πάνω από την chacana, ακούγεται ένας ήχος. Σαν χαμηλό βουητό. Σαν αναπνοή. Σαν μηχανή που ξυπνά. [σ.σ: Μοχο / μοχλος / μοχθος].

Κάποιοι λένε πως το άγαλμα δεν είναι πέτρα. Είναι κάτι άλλο. Κάτι που μοιάζει με πέτρα αλλά δεν είναι. Κάτι που περιμένει. Κάτι που θυμάται. Κάτι που δεν έχει τελειώσει το έργο του. Και τότε, όταν το φεγγάρι πέφτει πάνω του, η chacana δεν μοιάζει πια με σβάστικα. Μοιάζει με τροχό [σ.σ: Μοχο / μοχλος / μοχθος]. Με ήλιο. Με μηχανισμό [σ.σ: Μοχο / μοχλος / μοχθος] που γυρίζει αργά, αόρατα, μέσα στον κόσμο. Μοιάζει με κάτι που δεν ανήκει ούτε στους Aymara ούτε στους Μινύες ούτε στους Λευκούς Θεούς. Μοιάζει με κάτι που ανήκει σε όλους. Και σε κανέναν.

Και το άγαλμα, εκεί, στη σιωπή των υψιπέδων, συνεχίζει να κοιτάζει. Όχι τον κόσμο. Αλλά αυτό που έρχεται.

Και συνεχίζουμε!

ΠΗΓΗ: ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 12.5.2026.

ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ:

[1] Η περιοχή και η πόλη στην γλώσσα αϊμάρα λέγεται Muju. Η πόλη ευρίσκεται ΒΑ. της λίμνης Τιτικάκα στο οροπέδιο Κολάο. Είναι γνωστή και ως ο «Κήπος του Αλτιπλάνο», λόγω των πολλών λουλουδιών που κοσμούν τα σπίτια της. Πανηγυρίζει της Υψώσεως του Σταυρού(*) (Τάτα Εξάλτο), κάθε 14 Σεπτεμβρίου! Επίσης ιδιαιτέρως εορτάζεται το καρναβάλι(**)και η εορτη Κοραβασιρι.

• Χωριό με το ίδιο όνομα (Μοχός) υπάρχει και στο Ηράκλειο Κρήτης, στους πρόποδες του όρους Κεφάλα, στον 35ο παράλληλο [35.26424224984636, 25.42223586409638]! – στις βενετικές απογραφές αναφέρεται ως Mogho. Με δημοτική κρήνη – δεξαμενή ιστορικό διατηρητέο μνημείο. Με Λαογραφικό Μουσείο. Και σημαντικό και ιδιαίτερο πανηγύρι της Αποκριάς(**), το «Ξυνόχοντρος και μουζουδιά» – αναβίωση παλαιού τοπικού εθίμου με ψήσιμο ζεστού παραδοσιακού ξυνόχοντρου και μεταμφίεσης με μουζουδιά. Και διήμερο πανηγύρι (14 – 15 Αυγούστου) της Παναγίας, με έκθεση εργόχειρων, υφαντών, κεντημάτων, πλεκτών, κ.ά.

arxeion-politismou.gr

Διαβάστε Περισσότερα...

Η Αφρική «κόβεται» στα δύο: Η γέννηση ενός νέου ωκεανού αλλάζει τον παγκόσμιο χάρτη

  Γεωλόγοι παρακολουθούν με δέος το σχηματισμό μιας τεράστιας ρωγμής στην Ανατολική Αφρική, η οποία σε βάθος εκατομμυρίων ετών θα διαχωρίσει την ήπειρο και θα πλημμυρίσει τις κοιλάδες της με θαλασσινό νερό

Μια κοσμογονική γεωλογική μεταβολή βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη στην Αφρική, προκαλώντας τον ενθουσιασμό αλλά και το δέος της επιστημονικής κοινότητας.

Σύμφωνα με πρόσφατες αναφορές γεωλόγων, η Αφρική βρίσκεται στη διαδικασία της οριστικής της διάσπασης, ένα φαινόμενο που θα οδηγήσει στη δημιουργία μιας νέας ωκεάνιας λεκάνης.

Το επίκεντρο αυτής της δραστηριότητας εντοπίζεται στο Ρήγμα της Ανατολικής Αφρικής, μια γιγαντιαία σχισμή μήκους 3.000 χιλιομέτρων που εκτείνεται από το Τρίγωνο Αφάρ στην Αιθιοπία μέχρι τη Μοζαμβίκη, αποτελώντας το μοναδικό σημείο στον πλανήτη όπου μπορεί να μελετηθεί ζωντανά η μετατροπή ενός ηπειρωτικού ρήγματος σε ωκεάνιο.

Η διαδικασία αυτή είναι το αποτέλεσμα της απομάκρυνσης τριών τεκτονικών πλακών —της Αραβικής, της Νουβικής και της Σομαλικής— οι οποίες σταδιακά αποκλίνουν η μία από την άλλη. Η πιο ορατή απόδειξη αυτής της αργόσυρτης αλλά ασταμάτητης δύναμης εμφανίστηκε το 2005, όταν μια ρωγμή μήκους άνω των 60 χιλιομέτρων άνοιξε ξαφνικά στην έρημο της Αιθιοπίας μετά από μια ηφαιστειακή έκρηξη. Αν και η πλήρης ολοκλήρωση του νέου ωκεανού εκτιμάται ότι θα απαιτήσει από πέντε έως δέκα εκατομμύρια χρόνια, οι γεωλόγοι προειδοποιούν ότι οι συνέπειες θα είναι ριζικές, οδηγώντας στο διαχωρισμό της Σομαλίας και τμημάτων της Αιθιοπίας, της Κένυας και της Τανζανίας από την υπόλοιπη ήπειρο.

Η δημιουργία αυτής της νέας μάζας γης, που θα αποκοπεί από την κύρια πλάκα της Νουβίας, θα σημάνει την απώλεια του «Κέρατος της Αφρικής» όπως το γνωρίζουμε σήμερα, καθώς αυτό θα μετατοπιστεί προς τον Ινδικό Ωκεανό. Πέρα όμως από τη γεωγραφική αναδιαμόρφωση, οι κλιματικές επιπτώσεις αναμένονται καταιγιστικές.

Η εμφάνιση ενός θαλάσσιου καναλιού ανάμεσα στο νέο νησί και την ήπειρο θα μεταβάλει πλήρως τα ωκεάνια ρεύματα, επηρεάζοντας τις θερμοκρασίες και τους κύκλους των βροχοπτώσεων. Περιοχές που σήμερα είναι άνυδρες μπορεί να αποκτήσουν ακτογραμμές και αυξημένη υγρασία, ενώ η τεκτονική δραστηριότητα ενδέχεται να υψώσει νέες οροσειρές, αλλάζοντας οριστικά το οικοσύστημα της ανατολικής πλευράς της ηπείρου.

tanea.gr

Διαβάστε Περισσότερα...

Έξι χαμένα μεταλλεία στην Ισπανία αποκαλύπτουν άγνωστα δίκτυα της Εποχής του Χαλκού

  Αρχαιολόγοι εντόπισαν έξι άγνωστα μέχρι σήμερα μεταλλευτικά κέντρα της Εποχής του Χαλκού στην Εξτρεμαδούρα της Ισπανίας

Αρχαιολόγοι εντόπισαν έξι άγνωστα μέχρι σήμερα μεταλλεία της Εποχής του Χαλκού στην περιοχή Εξτρεμαδούρα, στη νοτιοδυτική Ισπανία. Οι ανακαλύψεις έγιναν κατά τη διάρκεια έρευνας που πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο από ερευνητές του προγράμματος Maritime Encounters του Πανεπιστημίου του Γκέτεμποργκ στη Σουηδία. Τα νέα αυτά ευρήματα ενδέχεται να ρίξουν φως στο μακροχρόνιο ερώτημα σχετικά με την προέλευση των μετάλλων που χρησιμοποιήθηκαν στα σκανδιναβικά αντικείμενα της Εποχής του Χαλκού.

Οι επιτόπιες εργασίες διεξήχθησαν από τις 9 έως τις 16 Φεβρουαρίου γύρω από την περιοχή Cabeza del Buey, στην επαρχία Μπανταχόθ. Το έργο υλοποιήθηκε σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Σεβίλλης και ειδικούς από το Επαρχιακό Αρχαιολογικό Μουσείο της Μπανταχόθ.

Οι ερευνητές κατέγραψαν έξι διαφορετικές θέσεις εξόρυξης, από μικρές περιοχές εξαγωγής έως πιο εκτεταμένα και σύνθετα σημεία. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε ένα από τα μεταλλεία, όπου εντοπίστηκαν περίπου 80 λαξευμένες λίθινες αξίνες, εργαλεία που χρησιμοποιούνταν για τη θραύση και επεξεργασία μεταλλεύματος.

Χαλκός, μόλυβδος και ασήμι αποκαλύπτουν εμπορικά δίκτυα της εποχής

Τα μεταλλεία περιέχουν χαλκό, μόλυβδο και ασήμι — μέταλλα που διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στις οικονομίες της Εποχής του Χαλκού. Οι πρώτες ύλες αυτές αποτέλεσαν τη βάση εκτεταμένων εμπορικών δικτύων που συνέδεαν μακρινές περιοχές της Ευρώπης.

Η συγκεκριμένη έρευνα βασίζεται σε προηγούμενες μελέτες του προγράμματος Maritime Encounters και άλλων αρχαιολογικών πρωτοβουλιών υπό την καθοδήγηση του καθηγητή Johan Ling του Πανεπιστημίου του Γκέτεμποργκ. Προγενέστερες αναλύσεις χημικής σύστασης και ισοτόπων μολύβδου σε σκανδιναβικά αντικείμενα της Εποχής του Χαλκού είχαν ήδη υποδείξει ότι μεγάλο μέρος των μετάλλων τους προερχόταν από τη νοτιοδυτική Ισπανία.

Μια συνδεδεμένη Ευρώπη πριν από 3.000 χρόνια

«Οι πρόσφατα εντοπισμένες μεταλλευτικές εγκαταστάσεις της Εποχής του Χαλκού —τόσο από άλλες ερευνητικές ομάδες όσο και μέσω των περίπου 20 νέων μεταλλείων που καταγράφει η δική μας ομάδα μεταξύ 2024 και 2026— μετασχηματίζουν την κατανόησή μας για το πόσο διασυνδεδεμένη ήταν η Ευρώπη πριν από 3.000 χρόνια», δήλωσε ο καθηγητής Αρχαιολογίας Johan Ling.

Όπως εξηγεί, τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι η εξόρυξη μετάλλων στη νοτιοδυτική Ευρώπη ήταν πολύ πιο εκτεταμένη και οργανωμένη απ’ ό,τι πιστευόταν έως σήμερα, παρέχοντας απτό αρχαιολογικό πλαίσιο για τις χημικές και ισοτοπικές αναλύσεις που αποδεικνύουν τις μακρινές ανταλλαγές της Εποχής του Χαλκού.

Διαβάστε Περισσότερα...