Λογιστικός έλεγχος του χρέους: Ένα θεμελιώδες δημοκρατικό δικαίωμα!

Ενώ όλες οι ενδείξεις συγκλίνουν ότι επίκειται η συγκρότηση επιτροπής λογιστικού ελέγχου του ελληνικού δημόσιου χρέους με πρωτοβουλία της προέδρου του Κοινοβουλίου Ζωής Κωνσταντοπούλου, οι αλλεπάλληλες δηλώσεις της και οι άλλες σχετικές ειδήσεις κάνουν ήδη το γύρο της Ευρώπης προκαλώντας ενδιαφέρον και ενθουσιασμό  στις τάξεις των κοινωνικών κινημάτων και ειδικά εκείνων για τον έλεγχο του χρέους σε χώρες όπως η Γαλλία, το Βέλγιο, η Ιταλία, η Ιρλανδία και κυρίως, η Ισπανία! Την ίδια ώρα στη χώρα μας, φαίνεται να αυξάνονται η περιέργεια αλλά και οι απορίες για αυτόν τον λογιστικό έλεγχο που παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστος και μυστηριώδης. Τίποτα λοιπόν πιο χρήσιμο  για να φωτιστούν κάποιες πτυχές του, και συγκεκριμένα οι νομικές, από την παράθεση ενός σχετικού αποσπάσματος από το βιβλίο «Ανοίγουμε τα Βιβλία του Χρέους – Τι είναι και πώς γίνεται ο λογιστικός έλεγχος του δημόσιου χρέους», που κυκλοφόρησε το 2011 από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια.*

Γ. Μητραλιάς

Οι νομικές πτυχές του λογιστικού ελέγχου

Στο κεφάλαιο αυτό, παρουσιάζουμε τις διάφορες νομικές πτυχές του λογιστικού ελέγχου του χρέους: στο πρώτο μέρος, τα επιχειρήματα για το δικαίωμα στην πραγματοποίηση ενός τέτοιου ελέγχου Στο δεύτερο μέρος, τα κύρια νομικά σημεία αναφοράς κατά την εξέταση μιας δανειακής σύμβασης, προκειμένου να εντοπιστούν ενδεχόμενες παρατυπίες ή άλλα ελαττώματα.

Ι. Το δικαίωμα στο λογιστικό έλεγχο 

2015-03-01 02 Debt-audit (…) Την πρωτοβουλία του λογιστικού ελέγχου μπορούν να πάρουν διάφοροι παράγοντες της δημόσιας ζωής. Δεν χωρεί όμως αμφιβολία ότι σε τελική ανάλυση η κυβέρνηση είναι που μπορεί να αποφασίσει, στη βάση των συμπερασμάτων ενός λογιστικού ελέγχου, να μην πληρώσει το τάδε ή το δείνα χρέος και να προσφύγει στη δικαιοσύνη. Η πίεση και/ή ο συντονισμός με τις δημόσιες αρχές αποδεικνύεται λοιπόν απαραίτητος.

• Το δικαίωμα στον λογιστικό έλεγχο ως δικαίωμα των δημόσιων αρχών: το δικαίωμα να δρουν και να αποφασίζουν νόμιμα 

 Στον τομέα του διεθνούς δικαίου, σημαντικές συμβολές θεωρητικού χαρακτήρα (βλ. μεταξύ άλλων τα άρθρα των καθηγητών A. Sach και J. Hanlon) αποτέλεσαν σπουδαία στηρίγματα για την ανάπτυξη μιας νομολογίας, την ώρα που δεν είχαν ακόμη αναπτυχθεί ειδικοί διεθνείς κανόνες. Ο δημόσιος λογιστικός έλεγχος είναι το κατεξοχήν εργαλείο με το οποίο υλοποιείται πλήρως η αρμοδιότητα των δημόσιων αρχών στον τομέα του εθνικού δικαίου. Επιτρέπει όντως στις κυβερνήσεις να αποφανθούν για τον έννομο ή άνομο χαρακτήρα του δημόσιου εξωτερικού χρέους. Στην περίπτωση της Βραζιλίας, ο δημόσιος λογιστικός έλεγχος του χρέους είναι συνταγματικά κατοχυρωμένος και συνιστά απολύτως κρατική αρμοδιότητα: σε τελική ανάλυση, είναι αρμοδιότητα της δημόσιας εξουσίας του ενδιαφερόμενου κράτους να αποφασίσει, στη βάση της άσκησης των εσωτερικών αρμοδιοτήτων και αφού αναλύσει τη νομιμότητα του χρέους, να το εξοφλήσει ή όχι.

 Με τον ίδιο τρόπο, όταν μια κυβέρνηση αρνείται να πραγματοποιήσει λογιστικό έλεγχο, εναπόκειται στους πολίτες το δικαίωμα να το απαιτήσουν μέσω της άσκησης του δικαιώματος στη συλλογή υπογραφών, ή επικαλούμενοι τις κυβερνητικές υποχρεώσεις, τα πολιτικά και αστικά δικαιώματα καθώς και τις συνταγματικά καθορισμένες εγγυήσεις σε κάθε χώρα. 

• Το δικαίωμα στο λογιστικό έλεγχο ως δικαίωμα των πολιτών: το δικαίωμα να γνωρίζεις και να απαιτείς επανορθώσεις

 Ο λογιστικός έλεγχος πολιτών θέτει την προβληματική του δικαίου και της νομιμότητας του χρέους στην καρδιά του ζητήματος του χρέους. Περιλαμβάνει την ιδέα των επανορθώσεων και επιτρέπει μιαν ανάλυση του παρελθόντος που οριοθετεί τις ευθύνες, είτε εκείνες που αναλήφθηκαν στο εσωτερικό είτε εκείνες των πιστωτών, και ορίζει το απεχθές τμήμα ή αυτό που σημαδεύεται από τον άνομο χαρακτήρα του χρέους. Ο λογιστικός έλεγχος αποτελεί έτσι μια κοινωνική και οικονομική προστασία των πολιτών επιπλέον του νομικού επιχειρήματος για μια ακύρωση του χρέους.

Συνεχίστε την ανάγνωση ΕΔΩ