Ένας γρανιτένιος μονόλιθος, μήκους 17 μ., διαμέτρου 3 μ. βάρους 272 τόνων για την πόλη του Αίαντα!

  Του Γιώργου Λεκάκη

Λίγα χιλιόμετρα από την Algajola[1], στην κοινότητα Corbara(*), της αρχαίας ελληνικής νήσου Κύρνου – νυν Κορσικής ευρίσκεται ένα ελάχιστα γνωστό, αλλά εντυπωσιακό μνημείο: Ο μονόλιθος Corbara.

Είναι μια εντυπωσιακή στήλη από γρανίτη, μήκους 17,36 μ. και διαμέτρου 2,74 μ. Ζυγίζει 272 τόνους!

Το λατομείο όπου «γεννήθηκε» αυτός ο «πέτρινος γίγαντας» ευρίσκεται σε μια περιοχή, όπου ο γρανίτης χαρακτηρίζεται από τους μεγάλους, ελαφρώς ελαττωματικούς θόλους του. Ο «γρανίτης Algajola» είναι αξιοσημείωτος για τους μεγάλους μελιτοκίτρινους κρυστάλλους του, τα ποικίλα πρασινωπά εγκλείσματα και το περίβλημά του από άστριο και χαλαζία.

Οι λατόμοι έκοψαν αυτόν τον μονόλιθο απ’ ευθείας επί τόπου. Το 1839 επρόκειτο να στηρίξει ένα μνημειώδες άγαλμα του Ναπολέοντα Α’, που θα στηνόταν στο Αιάκειον[2]. Αλλά η ιδέα εγκαταλείφθηκε! Τεχνικές και μάλλον και οικονομικές δυσκολίες μεταφοράς, καταδίκασαν αυτό το φιλόδοξο έργο σε εγκατάλειψη… Άλλο ένα ημίεργο, λοιπόν… – Μια ακόμη επιβλητική μαρτυρία αυτοκρατορικής φιλοδοξίας του 19ου αιώνα. Τελικώς, δεν κατάφεραν ποτέ να… φύγει ποτέ από το σημείο, από τα λατομεία όπου είχε αρχικώς κοπεί και επεξεργασθεί…

Σήμερα ο μονόλιθος αναπαύεται ήσυχος σε ιδιωτικό χωράφι, κοντά στα ερείπια των πρώην λατομείων…

ΠΗΓΗ: Balagne corsica. Γ. Λεκάκης «Συγχρονης Ελλαδος περιηγησις». ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 18.5.2010.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

(*) Η Κορμπάρα(**) ευρίσκεται στην δυτική Κορσική, στον 42ο παράλληλο [42°36′55″N 8°54′26″E] περιοχή γνωστή και ως «κρυσταλλική Κορσική», λόγων των γρανιτένιων πετρώματων της, που χωρίζεται από την ανατολική Κορσική, όπου κυριαρχούν οι σχιστόλιθοι.

Το κορσικανικό όνομα της κοινότητας είναι A Curbaghja, από το βραχώδες ακρωτήριο Curbaghja, όπου σύχναζαν κοράκια (αρχ. ελληνικό κόραξ > λατ. corbu) – όπως και το Corbières, στην οξυτανική γλώσσα.

Το 799 μ.Χ. στην Ρώμη, λίγο μετά την δωρεά της Κορσικής στον παππισμό, από τον Πεπίνο τον Βραχύ, οι πρίγκηπες Ugo Colonna, Guido de Sabellis, Aimondo de Nasica και Napi επαναστάτησαν εναντίον του Πάππα Λέοντα Γ΄, και… αφορίστηκαν! Εστάλησαν στον στρατό του Καρλομάγνου στην Αιξ-λα-Σαπέλ. Μετά τον θάνατο του Λέοντα Γ΄ (814), οι οικογένειες των εξορίστων Ρωμαίων πριγκήπων εζήτησαν την επιστροφή τους. Ο Πάππας Στέφανος Δ΄ έκανε δεκτό το αίτημα αυτό, με τον όρο να ανακαταλάβουν την Κορσική, την οποία τότε κατείχαν οι Σαρακηνοί. Έτσι, οι τέσσερις πρίγκηπες απελευθέρωσαν το νησί το 816.

Οι κάτοικοί της ζουν από την ελαιοκαλλιέργεια, την μελισσοκομία και την κτηνοτροφία. Η Corbara είναι στον Strada di i Sensi (Δρόμο των Αυθεντικών Αισθήσεων) και στον Strada di l’Artigiani (Δρόμο των Τεχνιτών της Balagne). Υπάρχουν εργαστήρια κεραμικής, δημιουργία κοσμημάτων, κλπ.

(**) Με το ίδιο όνομα απαντάται και μια πόλη στην επαρχία του Σαλέρνο στην Καμπανία της Μεγάλης Ελλάδος / Κάτω Ιταλίας.

[1] Η Algaghjola / Αλγκαγιόλα / Αλγαγιόλα είναι λιμάνι της (βόρειας) Άνω Κορσικής Γαλλίας, στον κόλπο Calvi, στην ακτή Balagne μεταξύ του Calvi, και του Ile Rousse, στον 42ο παράλληλο [42°36′31″N 8°51′46″E].

Ο Κλ. Πτολεμαίος την αναφερει ως Καισίας Αιγιαλός. Στα λατινικά έγινε  CÆSIÆ littus – littus σημαίνει «αμμώδης παραλία» στα λατινικά τοπωνύμια.

Αργότερα ονομάσθηκε Άργα / Argha (ίσως από κατοίκους που ήλθαν από το Άλγερο / Alghero Σαρδηνίας) > Aregnu, κλπ.

ΠΗΓΗ: Cluver και Canari, Müller, X. Poli, Gabbiola, κ.ά.

[2] Ιδρύθη από τον θρυλικό Έλληνα ήρωα Αίαντα (κατ’ άλλους από τον Αιακό της Αιγίνης), ο οποίος έδωσε στην πόλη το όνομά του(***) , στην δυτική ακτή του νησιού της Κορσικής, στον 41ο παράλληλο [41°55′36″N 8°44′13″E], 390 χλμ. ΝΑ. της Μασσαλίας, αποικίας των Φωκαέων. Με τα χρόνια παραφράσθηκε Aiacciu / Aghjacciu (κορσ.) > Ajaccio > Adjacium (5ος αιώνας  βλ. «Κοσμογραφία της Ραβέννας») > Addiazzo > La Hiace (γαλλ.), κλπ.

Κατ’ άλλους από βυζαντινές πηγές 600 μ.Χ.), η πόλη ονομαζόταν Αγιάτιον, πάλι από ελληνική προέλευση, από την λέξη agathè (= «αγαθή τύχη» ή «καλό αγκυροβόλιο» συνηθέστατη ευχή στην αρχαία Ελλάδα), απ’ όπου ετυμολογείται και η πόλη Agde.

Οι κάτοικοι της πόλης ονομάζονται Aghjaccinchi / Ajaccians / Aiaccini.

(***) Κατ’ άλλους από την τοσκανική λέξη agghiacciu (= μάντρα προβάτων), αλλά η περιοχή είναι γεμάτη αλώνια. Υπάρχει το τοπικό τοπωνύμιο Aghjacciu (= περίφραξη για βοοειδή), από το κορσικανικό ρήμα ghjace / ghjacia (γαλλικό gésir < λατινικό jacere, = ξαπλώνω).

arxeion-politismou.gr