Μια από τις μεγαλύτερες επαύλεις της Ρώμης, η βίλλα Μπάσι, με τα «Λουτρά του Τρίτωνος», είχε μετατραπεί σε χριστιανική εκκλησία

  Του Γιώργου Λεκάκη

Πρόσφατες ανασκαφές στα εκτεταμένα ερείπια της Villa di Sette Bassi, λίγο έξω από την Ρώμη, απεκάλυψαν πώς το κτήμα υπέστη σημαντικές μεταμορφώσεις στην Ύστερη Αρχαιότητα, παρέχοντας νέα στοιχεία για την πρώιμη εξάπλωση του χριστιανισμού στην περιοχή.

Χρονολογούμενο στον 2ο αιώνα μ.Χ., το συγκρότημα, το οποίο βρίσκεται στο Αρχαιολογικό Πάρκο της Appia Antica[1], ήταν κάποτε μια από τις μεγαλύτερες επαύλεις που κτίσθηκαν ποτέ στην ρωμαϊκή ύπαιθρο. Οι αρχαιολόγοι έμαθαν ότι στους αιώνες μετά την κατασκευή του κτήματος μετετράπη σε χριστιανική εκκλησία.

Μέσα σε ένα μέρος του κτήματος, που είναι γνωστό ως «Λουτρά του Τρίτωνα», ανακάλυψαν μια μαρμάρινη vasca / αυλός, μπανιέρα > βαπτιστήριο, όπου βαπτίζονταν οι προσήλυτοι[2] και γίνονταν χριστιανοί.

Χτίστηκε σε δύο φάσεις. Στην πρώτη φάση, η vasca ήταν αρκετά βαθειά, καθώς αρχικώς οι υποψήφιοι για βάπτισμα υποβάλλονταν σε πλήρη βύθιση του σώματός τους στην “πισίνα”. Ωστόσο, οι μεταγενέστερες τροποποιήσεις στο μυστήριο δεν απαιτούσαν μια τόσο αυστηρή διαδικασία και το δάπεδο της “μπανιέρας” ανυψώθηκε ανάλογα.

Αρκετές ταφές κοντά υποδηλώνουν ότι το κτήριο μπορεί να μην ήταν απλώς ένα απλό παρεκκλήσι, αλλά αντίθετα μπορεί να έπαιξε σημαντικό ρόλο στην πρώιμη εξάπλωση του χριστιανισμού στην Ρώμη. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι είναι ακόμη πιθανόν ότι και μια επισκοπή μπορεί κάποτε να είχε το κέντρο της εκεί.

ΠΗΓΗ: Parco Archeologico dell’Appia Antica, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 4.5.2025. «The Triton Baths in Southeastern Rome Were Converted into a Christian Church During Late Antiquity, Discovery Reveals», La Brújula Verde, 5.5.2025.

ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ:

[1] Οι κατασκευαστικές εργασίες της οδού εξεκίνησαν το 312 π.Χ. κατόπιν εντολής του κριτή Άππιου Κλαύδιου Καίκου (Appius Claudius Caecus, σημαντικού μέλους του ελληνικού γένους Κλαυδίων, με καταγωγή από τον βασιλιά της Ιθάκης, Οδυσσέα ), ο οποίος αναδιάρθρωσε και διεύρυνε έναν προϋπάρχοντα δρόμο, που συνέδεε την Ρώμη με την Καπούη. Στα μέσα του 3ου αι. π.Χ. η διαδρομή επεκτάθηκε μέχρι τους Μαλιείς[*]. Οι εργασίες συνεχίσθηκαν καθ’ όλην την διάρκεια του β΄ μισού του 3ου αιώνα π.Χ., όταν έφτασε στον αρχαίο ελληνικό Τάραντα της Μεγάλης Ελλάδας / Κάτω Ιταλίας, και μέχρι το 190 π.Χ. , ολοκληρώθηκε η διαδρομή προς το λιμάνι του αρχαίου ελληνικού Βρενδεσίου (νυν Πρίντεζι).

[*] Μαλιείς > Μαλίες, Malies, Malocis, Μαλόεντον / Maloenton / Maloenta / Malowent > Μαλεβέντουμ), όπου μόλις εγκατεστάθησαν Ρωμαίοι άποικοι, και άλλαξαν το όνομά της σε Μπενεβέντουμ (Μπενεβέντο).

[2] προσήλυτος = αυτός που έχει αλλάξει θρήσκευμα, και έχει προσχωρήσει σε άλλη θρησκεία [< προς- + -ήλυτος < -ηλυς (< θ. ελυθ- < ελευθ- > ἐλεύσομαι, μέλλ. του ἐλεύθω = έρχομαι].

arxeion-politismou.gr