Κι άλλες αρχαίες ελληνικές επιγραφές βρέθηκαν στην Ανατολική Σερβία!

  του Γ. Λεκάκη

Το Βιμινάκιο ευρίσκεται 6 χλμ. από την σύγχρονη πόλη Kostolac στην Ανατολική Σερβία, και 70 χλμ. ΝΑ. του Βελιγραδίου, στην σημερινή έκταση της ανατολικής Σερβίας, περιοχή όπου κατοικούσαν αρχαίοι Θράκες, κυρίως Δάκες.

Επισήμως ιδρύθηκε τον 1ο αι. μ.Χ. επί Ρωμαίων. Ήταν λιμάνι κοντά σε έναν παραπόταμο του ποταμού Δούναβη (ευρέθη και αρχαίος σκελετός πλοίου)[1]. Έγινε η βάση της Λεγεώνος Κλαυδίας / Legio VII Claudia και φιλοξένησε για κάποιο διάστημα την Λεγεώνα Φλαβία / Legio IIII Flavia Felix. Ευεργετήθηκε από τον Αδριανό. Διέθετε αμφιθέατρο (χωρητικότητας 12.000 ατόμων), ιππόδρομο, οχυρώσεις, αγορά, παλλάτι, ναοί, υδραγωγεία, λουτρά και εργαστήρια.

Το Viminacium έγινε η πρωτεύουσα της επαρχίας της Μοισίας – Moesia Superior, όταν ζούσαν περίπου 40.000 κάτοικοι!

Το 251 μ.Χ. οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες – ετρουσκικής καταγωγής, άρα ελληνικής – Οστιλιανός[2] και η μητέρα του Ερεννία Ετρουσκίλα[3] (3ος αι. μ.Χ.) ήλθαν στο Viminacium για να επιβλέψουν την οργάνωση της άμυνας των βόρειων συνόρων της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, αλλά και οι δύο πέθαναν εδώ, λόγω της Κυπριακής Πανώλης, επιδημία που κατέστρεψε την αυτοκρατορία τον 3ο αι. μ.Χ. Μάλιστα λόγω του φόβου της εξάπλωσης της πανώλης, το σώμα τους θάφτηκε με κάθε τιμή στο Viminacium, αντί να μεταφερθεί στη Ρώμη![4]

Στα τέλη της άνοιξης του 293 – 294 μ.Χ., ο Διοκλητιανός εταξίδεψε στο βασίλειό του και αναδιοργάνωσε και το Viminacium ως πρωτεύουσα της νέας επαρχίας Moesia Superior Margensis.

Η πόλις κατεστράφη από τους Ούννους Γερμανούς τον 5ο αι., αλλά αργότερα ξανακτίστηκε από τον Ιουστινιανό, αυτοκράτορα του Βυζαντίου.

Εν τέλει κατεστράφηκε ολοσχερώς από τους σλάβους τον 6ο αιώνα…

Έως τώρα γνωρίζαμε ότι στο Βιμινάκιο έγραφαν λατινικά…

Αλλά δυο ανακαλύψεις αλλάζουν αυτήν την άποψη:

• 1η Οι αρχαιολόγοι σε σωστικές ανασκαφές πριν από την επέκταση ενός σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας βρήκαν αρχαίους τάφους…. Και σε αυτούς, χαραγμένα κομμάτια, από φύλλο χρυσού και αργύρου (παρακάτω φωτογραφία), τυλιγμένα μέσα σε δύο μολύβδινα ταφικά φυλακτά, του 4ου αιώνα μ.Χ. Τα κείμενα στα μικρά κομμάτια πιστεύεται ότι είναι μαγικά ξόρκια, που προορίζονταν να επικαλεστούν τις θεϊκές δυνάμεις του καλού και του κακού. «Το αλφάβητο είναι ελληνικό. Η γλώσσα είναι η αραμαϊκή – η οποία είναι ένα μυστήριο της Μέσης Ανατολής για εμάς [σ.σ.: Η αραμαϊκή είναι διάλεκτος της ελληνικής]», εδήλωσε ο επί κεφαλής αρχαιολόγος του Viminacium, M. Korac. Ο αρχαιολόγος I. Dankovic πρόσθεσε ότι τα ονόματα των δαιμόνων που συνδέονται με μια περιοχή της σημερινής Συρίας, έχουν διαβαστεί στους μικροσκοπικούς κυλίνδρους, που μοιάζουν με αρχαίες πλάκες καταδεσμών / κατάρας από μόλυβδο. – ΠΗΓΗ: Reuters, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 9.8.2016.

• 2η Το καλοκαίρι του 2020 ανακαλύφθηκαν αρκετές μολύβδινες σαρκοφάγοι, του 2ου – 4ου αιώνα, οι οποίες είναι σπάνιες. Η μία περιείχε ασημένια περγαμηνή με επιγραφή στα αρχαία ελληνικά!

Οι ανασκαφές στο Viminacium συνεχίζονται από το 1882. Αλλά οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι έχουν «σαρώσει» μόνον το… 5% της τοποθεσίας, η οποία είναι 450 εκτάρια – δηλ. μεγαλύτερη από το Central Park της Νέας Υόρκης – και είναι ασυνήθιστο στο ότι δεν θαφτεί κάτω από μια σύγχρονη πόλη… Οι μέχρι στιγμής ανακαλύψεις περιλαμβάνουν χρυσά πλακάκια, γλυπτά από νεφρίτη, ψηφιδωτά και τοιχογραφίες, όπλα και υπολείμματα τριών μαμούθ, κ.ά.

ΠΗΓΗ: Γ. Λεκακης “Συγχρονης Ελλαδος περιηγησις”.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

• Čarnić D. «Sjaj i propast carskog Viminacijuma» [Glory and demise of imperial Viminicaium], Politika, αρ. 1338, 21.5.2023.
• Dimitrijević M. «Otkriven Principijum Sedme Klaudijeve legije» [Principium of the Legio VII Claudia discovered], Politika, 25.11.2020.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

[1] «Serbian coal miners uncover Roman ship», Reuters, 3.8.2023.

[2] Ο Gaius Valens Hostilianus Messius Quintus πέθανε τον Ιούλιο του 251. Χρημάτισε για λίγο Ρωμαίος αυτοκράτορας. Υιός του Δεκίου και της Ερέννιας της Ετρούσκας, αναδείχθηκε σε καίσαρα το 250.

[3] Herennia Cupressenia Etruscilla: Σύζυγος του αυτοκράτορος Δεκίου, μητέρα των αυτοκρατόρων Ερέννιου του Ετρούσκου και Οστιλιανού. Στα νομίσματα έχει σύμβολο το κυπαρίσσι, ιερόδενδρο της Ήρας.

[4] Σύμφωνα με τον Έλληνα ιστορικό Ζώσιμο (του 5ου αι.)

arxeion-politismou.gr