Bρέφος ηλικίας 6.000 ετών αποτελεί μία από τις αρχαιότερες περιπτώσεις κακοποίησης παιδιών

  Τα τραύματα που εντοπίστηκαν δεν αντιστοιχούσαν με αυτά ατυχήματος ή ασθένειας

Ένα βρέφος ηλικίας 6.000 ετών που είχε ταφεί στην αρχαία Συρία έχει προσφέρει στους ερευνητές αυτό που φαίνεται να είναι η παλαιότερη γνωστή περίπτωση κακοποίησης παιδιού στη Μέση Ανατολή.

Τα οστά του παιδιού παρουσιάζουν επαναλαμβανόμενους τραυματισμούς που υποδηλώνουν σωματική κακοποίηση και όχι ασθένεια ή ατύχημα. Τα ευρήματα δημοσιεύονται στο περιοδικό International Journal of Osteoarchaeology.

Τα συμπεράσματα για το βρέφος

Το βρέφος έζησε μεταξύ του 4200 και του 3900 π.Χ. στο Tell Brak, μία από τις παλαιότερες πόλεις του κόσμου στην αρχαία Μεσοποταμία. Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν το παιδί σε έναν χώρο ταφής για βρέφη και παιδιά, εντός μιας περιοχής εργαστηρίων. Η ανάπτυξη των δοντιών έδειξε ότι το μωρό ήταν ηλικίας μεταξύ 6 και 9 μηνών κατά τον θάνατό του.

Ο σκελετός παρουσίαζε διάφορα σημάδια τραύματος. Οι ερευνητές εντόπισαν τέσσερα σπασμένα πλευρά κοντά στο στέρνο, ασυνήθιστη οστική ανάπτυξη στον δεξιό μηρό και πορώδεις αλλοιώσεις και στις δύο πλευρές του κρανίου. Ορισμένα κατάγματα των πλευρών είχαν ήδη αρχίσει να επουλώνονται. Αυτό δείχνει ότι το βρέφος έζησε για κάποιο χρονικό διάστημα μετά τους τραυματισμούς.

Η ομάδα συνέκρινε τα λείψανα του παιδιού με άλλους σκελετούς νεαρών ατόμων από το ίδιο νεκροταφείο. Κανένα από τα άλλα παιδιά με καλά διατηρημένα πλευρά δεν παρουσίαζε παρόμοια κατάγματα. Το μοτίβο των τραυματισμών διακρινόταν από αυτό κάθε άλλου παιδιού στην ομάδα των ταφών.

Στη συνέχεια, οι ερευνητές εξέτασαν άλλες πιθανές αιτίες. Οι τραυματισμοί κατά τον τοκετό δεν ταίριαζαν, καθώς τέτοια κατάγματα συνήθως επουλώνονται μέσα σε λίγες εβδομάδες. Η ανάπτυξη και η οστική πυκνότητα των οστών ήταν παρόμοιες με αυτές άλλων παιδιών της ίδιας περιόδου, γεγονός που καθιστούσε απίθανη την ύπαρξη οστικής νόσου. Η ομάδα απέκλεισε επίσης αρκετές άλλες αιτίες και ασθένειες. Η αρχαία Μεσοποταμία διέθετε εύφορη γη και άφθονο ηλιακό φως, οπότε η πιθανότητα σοβαρής έλλειψης βιταμινών ήταν μικρή. Ούτε μια μεμονωμένη πτώση ταίριαζε με το πρότυπο των τραυματισμών.

Η ζωή κατά την περίοδο της φερόμενης κακοποίησης του παιδιού

Αντίθετα, τα οστά παρουσίαζαν σημάδια που οι γιατροί συχνά συνδέουν με τραύμα που δεν οφείλεται σε ατύχημα. Τα κατάγματα πλευρών είναι σπάνια στα βρέφη, καθώς τα οστά τους είναι μαλακά και εύκαμπτα. Η ύπαρξη αρκετών σπασμένων πλευρών κοντά στο στέρνο, χωρίς άλλη σαφή αιτία, δημιουργεί σοβαρές υποψίες για σωματική κακοποίηση. Οι ερευνητές χαρακτήρισαν την περίπτωση ως βία που προκλήθηκε από τον φροντιστή, καθώς τα στοιχεία δεν επιτρέπουν τον προσδιορισμό του ατόμου που προκάλεσε τους τραυματισμούς. Στις αρχαίες οικογένειες, συχνά αρκετοί ενήλικες μοιράζονταν τη φροντίδα των μικρών παιδιών.

Η διαπίστωση παιδικής κακοποίησης σε αρχαίους σκελετούς είναι σπάνια. Οι κακώσεις των μαλακών ιστών εξαφανίζονται μετά το θάνατο, αφήνοντας μόνο τα οστά για μελέτη. Μόνο λίγες παρόμοιες περιπτώσεις έχουν αναφερθεί από την Αίγυπτο, τη Γαλλία και τη Λιθουανία.

Η ομάδα εξέτασε επίσης τις συνθήκες ζωής στο Tell Brak κατά τη διάρκεια της ζωής του παιδιού. Ο οικισμός εξελισσόταν σε μία από τις πρώτες πόλεις στην ιστορία της ανθρωπότητας. Η ραγδαία αστική ανάπτυξη και οι αλλαγές στην οικογενειακή ζωή ενδέχεται να είχαν ασκήσει επιπλέον πίεση στα νοικοκυριά. Αν και η ακριβής αιτία της βίας δεν θα γίνει ποτέ γνωστή, η συγκεκριμένη περίπτωση προσφέρει σπάνια στοιχεία για τους κινδύνους που αντιμετώπιζαν ορισμένα παιδιά καθώς οι πρώτες πόλεις άρχιζαν να αναπτύσσονται.

Με πληροφορίες από Archaeology News Online Magazine